http://payavard.tums.ac.ir  پیاورد سلامت - مقالات نشریه - سال 1403 جلد18 شماره4 Yektaweb Collection - https://yektaweb.com fa 1403/7/10 http://journals.tums.ac.ir/payavard/browse.php?a_id=7721&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:18px;"><span style="font-family:nasimYW;"><strong>زمینه و هدف:</strong> به دلیل توسعه اینترنت و دیجیتالی شدن در آموزش عالی امکان پخش آنلاین دروس را فراهم می&rlm; کند و استادان و دانشجویان را قادر می&rlm; سازد تا از طریق آموزش مجازی با هم تعامل داشته باشند. آموزش مجازی می تواند دسترسی به منابع و خدمات آموزشی را از طریق فناوری&rlm; های ارتباطی بدون توجه به زمان و مکان تسهیل کند. بنابراین هدف این پژوهش، طراحی الگوی آموزش مجازی مهارت های سواد اطلاعاتی در وبگاه کتابخانه های دانشگاه های علوم پزشکی کشور است.<br> <strong>روش بررسی:</strong> این پژوهش با رویکرد آمیخته(کیفی و کمی) انجام شد. در مرحله نخست از روش فراترکیب و مطالعه ی تحقیقات قبلی متناسب با موضوع تحقیق استفاده شد و مؤلفه ها استخراج گردید و پس از چندین بار بررسی با متخصصان، مفاهیم و مؤلفه های لازم برای طراحی مدل استخراج گردید. سپس با استفاده از روش دلفی نظر خبرگان بر روی خروجی مرحله فراترکیب اعمال گردید و پرسش نامه ی نهایی طراحی شد و در اختیار جامعه آماری قرار گرفت و در نهایت در مرحله ی چهارم، الگوسازی و اعتبارسنجی و برازش مدل صورت گرفت.<br> <strong>یافته ها:</strong> الگوی نهایی با استفاده از فراترکیب و با تأیید خبرگان در ۷ مقوله ی اصلی، ۱۴ مقوله ی فرعی و ۱۰۲ شاخص تهیه شد که شامل مقوله ی اصلی عوامل فنی، عوامل راهبردی، مؤلفه ی مدرسان، عوامل ساختاری، عوامل آموزشی، عوامل محتوایی، عوامل سنجش و ارزیابی است. از دیدگاه کاربران زیرمؤلفه عوامل محتوایی با میزان ۰/۵۱۸ برای کاربران و ۰/۵۳۳ برای مدرسان کمترین مقدار را به خود اختصاص داده است. همچنین زیرمؤلفه ی عوامل سنجش و ارزیابی از دیدگاه مدرسان با میزان ۰/۹۱۶ و مشترکاً از دیدگاه کاربران و مدرسان با میزان ۰/۹۵۳ و عوامل ساختاری از منظر کاربران با میزان ۰/۸۴۲ بالا&rlm;ترین رتبه را به خود اختصاص داد.<br> <strong>نتیجه گیری:</strong> نتایج نشان داد که بین آموزش مجازی مهارت های سواد اطلاعاتی در وبگاه کتابخانه های دانشگاه های علوم پزشکی کشور و عوامل یاد شده، رابطه ی معناداری وجود دارد. بنابراین الگوی به دست آمده در این مطالعه می تواند مبنایی برای طراحی وتدوین چارچوبی برای یادگیری الکترونیکی سواد اطلاعاتی قرار گیرد. فراگیری توانمندی های سواد اطلاعاتی و داشتن جامعه &rlm;ای باسواد اطلاعاتی به عنوان یک ضرورت در عصر اطلاعات به خصوص برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی که ماهیت کار و فعالیت &rlm;آن ها &rlm;با تحقیق و حل مسئله عجین شده مهم می باشد.</span></span></div> نجلا حریری http://journals.tums.ac.ir/payavard/browse.php?a_id=7770&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:18px;"><span style="font-family:nasimYW;"><strong>زمینه و هدف:</strong> امروزه بخش مهمی از جراحی های انجام شده در اتاق عمل مربوط به جراحی های اورژانسی است. جراحی هایی که به طورکلی در مقابل شرایط حاد تهدیدکننده ی حیات، ضرورت پیدا می کند. امروزه باتوجه به افزایش آمار جراحی های اورژانسی انجام شده در بیمارستان و همچنین ماهیت چالش برانگیز این جراحی ها، مشکلات متعددی برای اتاق عمل به وجود آمده است.&nbsp; این مطالعه با هدف تبیین تجربه ی زیسته ی پرستاران اتاق عمل از چالش های به وجود آمده به دنبال پذیرش بیماران اورژانسی صورت گرفت.<br> <strong>روش بررسی:</strong> این پژوهش یک مطالعه ی کیفی است که به روش پدیدارشناسی توصیفی در سال ۱۴۰۲ در کلیه بیمارستان های وابسته به دانشگاه علوم پزشکی همدان انجام شد. نمونه های این مطالعه به روش نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی انتخاب شدند. در این پژوهش، داده ها از طریق انجام ۱۰ مورد مصاحبه ی نیمه ساختاریافته با پرستاران اتاق عمل جمع آوری گردید. تجزیه وتحلیل داده های به دست آمده جهت تعیین طبقات اصلی و فرعی با استفاده از روش کلایزی صورت گرفت.<br> <strong>یافته ها:</strong> نتایج این مطالعه نشان داد که میانگین سنی افراد مصاحبه شوندگان ۴۶/۲ سال و میانگین سابقه کاری آنان ۱۸/۵ سال است.&nbsp; بعد از تجزیه و تحلیل مصاحبه ها مشخص شد که چالش های به وجود آمده به دنبال پذیرش بیماران اورژانسی از منظر تجارب پرستاران اتاق عمل، در سه مضمون اصلی و ۱۰ مضمون فرعی طبقه بندی می شود. مضامین اصلی این مطالعه شامل تدارکات و زیرساخت های اتاق عمل(محدودیت های ساختاری اتاق عمل، تأمین نیروی انسانی در اعمال جراحی اورژانسی، تأمین تجهیزات و ابزارهای مورد نیاز عمل جراحی و اهمال کاری در ارایه به موقع خدمات درمانی)، خطرات بالینی حین عمل جراحی(تهدید ایمنی بیمار، بی توجهی به رعایت اصول استریلیته و وضعیت جسمی منحصر به فرد بیمار) و هماهنگی و ارتباطات(تعامل غیر سازنده جراح با پرسنل، رفتارهای نامتعارف همراهان در اتاق عمل و پشتیبانی ناکافی بیمار توسط دیگران) تقسیم بندی می شود.<br> <strong>&nbsp;نتیجه گیری:</strong> برای پیشگیری از چالش ها، شناسایی زودهنگام آن ها ضروری است. با برنامه ریزی و اجرای اقدامات پیشگیرانه، ارتقاء آموزش پرستاران، بهبود زیرساخت ها و تقویت همکاری های بین بخشی، می توان ضمن بهبود کیفیت عمل های جراحی اورژانسی رضایت بیماران را نیز افزایش داد.</span></span></div> بهزاد ایمنی http://journals.tums.ac.ir/payavard/browse.php?a_id=7691&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:18px;"><span style="font-family:nasimYW;"><strong>زمینه و هدف:</strong> بخش اورژانس بیمارستان، یکی از ورودی های اصلی آن حساب می شود؛ که مراقبت های بهداشتی و درمانی را برای بیماران بحرانی و غیربحرانی فراهم آورده است و با محدودیت های بهداشتی و درمانی مختلفی مواجه است اما همواره تأکید اصلی بر روی محدودیت منابع است. بسیاری از پروژه های شبیه سازی در بیمارستان ها و ابتدا در بخش های اورژانس با هدف افزایش بهره وری اجرا شدند. تحقیق حاضر، یک تشریح کلی برای جریان حرکت و مدت اقامت بیمار در بخش اورژانس بیمارستان&nbsp;تخصصی منتخب در شهرستان زاهدان است. هدف تحقیق فعلی، پیشگیری از پیچیدگی های مراقبتی، کاهش زمان انتظار و مدت اقامت بیمار در بخش اورژانس، ارایه ی مدل شبیه سازی و بهبود آن بر اساس شبیه سازی گسسته پیشامد است.<br> <strong>روش بررسی:</strong> با استفاده از بانک اطلاعات سامانه ی بخش اورژانس بر اساس داده های مورد نیاز و همچنین از طریق مشاهده ی حضوری داده های مربوط به مدت اقامت بیمار در بخش اورژانس، شامل زمان ورود، زمان انتظار، نوع خدمات ارایه شده به بیمار، زمان خدمت دهی و زمان خروج، جمع آوری شدند و به وسیله ی کارشناسان مرتبط با همین حوزه، بررسی و تأیید گردید تا از بالاترین میزان روایی با واقعیات برخوردار باشد. داده ها در نرم افزار Excel طراحی شدند و سپس تحلیل داده ها و ایجاد مدل شبیه سازی با استفاده از نرم افزار Aren V14 انجام شد و براساس نتایج حاصله تأثیر راه حل های پیشنهادی ارزیابی شد.<br> <strong>یافته ها:</strong> یافته های تحقیق حاضر نشان داد که بیشترین صف ایجاد شده در بخش اورژانس بیمارستان تخصصی منتخب در شهرستان زاهدان، مربوط به معاینه ی پزشکی و آزمایشات تکمیلی است. با اجرای مدل شبیه سازی و آزمایش راه حل های مختلف، راه حل 3 یعنی افزودن یک پرستار به مشاوره ی پرستاری و یک کارشناس به رادیولوژی، دارای بیشترین پیامد بهینه ساز بر روی عملکرد سیستم در سطوح مختلف فرآیند پذیرش بیمار است و هزینه ی اجرای آن نیز بیش از راه حل های 1 و 2 است. این راه حل، یک کاهش 14 درصدی در عملکرد میانگین مدت اقامت و یک کاهش 28 درصدی برای میانگین مدت زمان آزمایش های تکمیلی ایجاد نمود.<br> <strong>نتیجه گیری:</strong> به کارگیری مدل های صف و تکنیک های شبیه سازی باعث بهبود عملکرد سیستم&nbsp;می شوند و اجرای آن ها اثرات قابل توجهی بر روی کاهش زمان انتظار و مدت اقامت بیماران در بخش اورژانس، افزایش سطح کیفی فرآیند نظارت بر بیماران، مدیریت بهینه ی منابع و افزایش بهره وری به همراه دارد.</span></span></div> فرزاد فیروزی جهانتیغ http://journals.tums.ac.ir/payavard/browse.php?a_id=7697&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:18px;"><span style="font-family:nasimYW;"><strong>زمینه و هدف:</strong> درمان سرطان پستان با تغییراتی در بدن زنان همراه است. تغییراتی که علاوه بر جنبه ی ظاهری با زنانگی آنان در ارتباط است و می تواند بخشی از هویت زنان که در ارتباط با بدن آنان است را با چالش هایی مواجه سازد. این پژوهش به فرایند تغییرات هویت بدنی زنان در بستر فرهنگ و اجتماع می پردازد.<br> <strong>روش بررسی:</strong> از روش کیفی برای انجام پژوهش استفاده شده است و بدین منظور مصاحبه هایی عمیق و نیمه ساختاریافته با ۱۵ زن تهرانی مبتلا به سرطان پستان که مراحل درمان را طی کرده بودند، ۵ نفر از همراهان که در مراحل بیماری در کنار زنان مبتلا بودند و ۳ پزشک جراح انجام گرفت. در مصاحبه ها به تجربیات زنان، احساسات و اقدامات آنان در مواجهه با تغییرات بدنی پرداخته شد. نمونه گیری به صورت نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی انجام شد. جهت تحلیل مصاحبه ها از تکنیک تحلیل تماتیک Braun و Clarke استفاده گردید.<br> <strong>یافته ها:</strong> زنان مشارکت کننده ۲۷ تا ۶۵ ساله بودند که ۸ نفر از آنان مدرک کارشناسی و بالاتر داشتند. ۷ زن خانه دار و ۸ زن شاغل بودند و ۱۳ زن ماستکتومی انجام داده بودند. مضامین اصلی به دست آمده شامل تغییر در بدن زنانه، چالش با جامعه، اختلال در هویت بدنی، حمایت و همراهی، تنگنای اقتصادی و بازتعریف هویت بدنی است. این مضامین فرایند مواجهه ی زنان با تغییرات بدنی را توضیح می دهد. زنان پس از تغییرات بدنی، چالش هایی با جامعه دارند. جامعه بدن زنان را پس از تغییرات قضاوت می کند و نگاه منفی به آن دارد. از سوی دیگر زنان از بدن خود احساس نارضایتی دارند و بدن خود را برای انجام وظایف زنانه و ایفای نقش همسری و مادری ناکارآمد می دانند. اما با گذشت زمان، زنان با پذیرش تغییرات و مدیریت بدن، تلاش می کنند تا هویت بدنی خود را مجدداً بازسازی نمایند. علاوه بر این وضعیت اقتصادی زنان و همراهی و حمایت اطرافیان که به صورت تأیید تغییرات بدن زن و همراهی و حمایت عاطفی است، می تواند پذیرش تغییرات بدنی را برای زنان امکان پذیرتر نماید.<br> <strong>نتیجه گیری:</strong> با توجه به اهمیت بدن در تعریف زنانگی، زنان پس از ابتلا به سرطان پستان علاوه بر رنج بیماری با چالش های هویتی نیز مواجه هستند. پس درمان سرطان پستان در کنار اقدامات بالینی، نیازمند آگاهی جامعه از نحوه ی مواجهه با زنان بیمار است.</span></span></div> نرگس نیکخواه http://journals.tums.ac.ir/payavard/browse.php?a_id=7662&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:18px;"><span style="font-family:nasimYW;"><strong>زمینه و هدف:</strong> برخورداری از سلامت، اساسی ترین حق و ارزشمندترین سرمایه ی همه ی اقشار و طبقات اجتماع است. افرادی که کوچ نشین هستند برای دسترسی به خدمات ضروری با دامنه ای از موانع جغرافیایی، اجتماعی، فرهنگی و زبانی مواجه می باشند. ماهیت زندگی عشایری ارایه خدمات بهداشتی و درمانی را به یک مسئله بغرنج و پیچیده تبدیل کرده است. هدف این مطالعه آسیب شناسی ارایه خدمات سلامت به جمعیت عشایری استان خوزستان بود.<br> <strong>روش بررسی:</strong> رویکرد این مطالعه&nbsp;کیفی است. جامعه پژوهش مطالعه، ۱۷ نفر شامل مدیران و کارکنان مراکز خدمات جامع سلامت وابسته به دانشگاه علوم پزشکی اهواز بود. رویکرد جمع آوری داده ها، استقرایی بود. داده ها از طریق مصاحبه های انفرادی جمع آوری و نظرات شفاهی شرکت کنندگان ثبت شد. با استفاده از روش تحلیل محتوای عرفی(قراردادی) با رویکرد ترکیبی(قیاسی و استقرایی)، داده ها تحلیل شدند. اعتبار و کیفیت داده ها با روش Guba و Linkoln ارزیابی شد.<br> <strong>یافته ها:</strong> چالش ها و موانع ارایه خدمات بهداشتی در عشایر در ۹ مقوله و سه تم شناسایی شدند. تم ها شامل ماهیت و مختصات جامعه عشایری، نظام ارایه خدمات بهداشتی و درمانی و مسئولیت های سایر بخش ها بود. ماهیت و مختصات جامعه در پنج مقوله ی جمعیتی، فرهنگی، اقلیمی- جغرافیایی، اجتماع قومی- قبیله ای و شیوه ی زیست مبتنی بر کوچ، دسته بندی شدند. نظام ارایه خدمات سلامت شامل دو مقوله ی ساختاری و فرایندی بود و وظایف و مسئولیت های سایر بخش های توسعه نیز در دو مقوله ی زیر ساخت ها و همکاری های بین بخشی طبقه بندی گردید. نتایج نشان داد که عشایر برای دریافت خدمات با موانع مرتبط با ویژگی های ذاتی و خاص عشایر، نظام ارایه خدمات سلامت و عملکرد سایر سازمان های اجرایی مواجه می باشند. ثابت نبودن جمعیت، تنوع فرهنگی، پراکندگی جمعیت و شیوه زندگی قومی و مبتنی بر کوچ از جمله خصیصه های ذاتی هستند که بر ارایه خدمات تأثیر می گذارد.<br> <strong>نتیجه گیری:</strong> ارایه خدمات بهداشتی و درمانی به عشایر از ویژگی ها و شرایط دریافت کنندگان و تأمین کنندگان خدمات تأثیر می پذیرد. تصمیم گیران و مدیران ضمن لحاظ کردن شرایط خاص زندگی عشایری در طراحی و اجرای برنامه های سلامت باید به تقویت شبکه های بهداشتی و درمانی در مناطق عشایری اهتمام ورزند. با توجه به کمبود منابع و ضعف زیرساخت ها در محل اسکان عشایر، همکاری بین بخشی و توسعه ی منابع و زیرساخت ها به کارگیری رویکرد One Health از ضرورت و اهمیت ویژه ای برخوردار است.</span></span></div> نایب فدائی ده چشمه http://journals.tums.ac.ir/payavard/browse.php?a_id=7756&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:18px;"><span style="font-family:nasimYW;"><strong>زمینه و هدف: </strong>جمعیت هلال احمر ایران، در بین جمعیت های صلیب سرخ و هلال احمر به عنوان یکی از ده جمعیت قدرتمند جهان در پاسخ گویی به سوانح و حوادث شناخته شده است. هدف پژوهش حاضر، ترسیم الگوی مسایل پژوهشی هلال احمر ایران با مطالعه ی برون دادهای علمی طی سال های گذشته است.<br> <strong>روش بررسی:</strong> پژوهش از نوع کاربردی با رویکرد علم سنجی و تحلیل کتاب سنجی است که از فنون مصورسازی شبکه های رخدادی و تحلیل هم واژگانی استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه پژوهش های انجام شده ی جمعیت هلال احمر ایران و مقالات نمایه شده در پایگاه اسکوپوس از دهه ۹۰ میلادی تاکنون بود. از تحلیل هم واژگانی عناوین پژوهشی انجام شده در سازمان و اطلاعات چکیده مقالات و تکنیک های مصور سازی داده ها با نرم افزارهای VOSviewer، NVIVO، WourdCloud و iThoughts استفاده شد.<br> <strong>یافته ها:</strong> روند انتشار برون داد های پژوهشی صعودی بوده است. تجزیه و تحلیل برون دادها نشان داد دانشگاه علوم پزشکی شیراز بیشترین برون داد و مرکز تحقیقات گوارش و کبد و دانشگاه علوم پزشکی اصفهان کم ترین برون داد را از میان ۱۰ موسسه پرکار داشته اند. همچنین مجله Iranian Red Crescent Medical Journal بیشترین برون داد را داشت و از میان موضوعات مرتبط با برون دادها حوزه پزشکی در رتبه ی اول و حوزه چندرشته ای در پایین ترین رتبه قرار داشتند. از میان واژگان پرکاربرد نیز&laquo;انسان&raquo; در رتبه ی اول قرار داشت. شناسایی و ترسیم نقشه مسایل پژوهشی نشان داد که موضوعات پژوهشی این سازمان در ۹ حوزه اصلی قابل دسته بندی است که در این میان امداد و نجات با ۴/۲۱% در رتبه اول و فناوری و نوآوری با ۶/۴% در پایین ترین رتبه قرار داشت.<br> <strong>نتیجه گیری: </strong>بررسی برون دادهای علمی و پژوهشی هلال احمر ایران بیانگر گستردگی و تنوع مسایل پژوهشی در حوزه های موضوعی مطرح شده است. وضعیت پژوهش های انجام شده در نقشه ی مسایل هلال احمر ایران با مقایسه ی ابر کلیدواژگان نشان داد که عملکرد پژوهشی این سازمان در زمینه های خدمات سلامت، امداد و نجات و آموزش بیشتر است. با توجه به گستردگی مسایل متناسب با ماموریت های خود نیاز به رشد متوازن پژوهش ها و تولیدات دانشی در سایر محورها دارد.</span></span></div> رضا دهخدایی http://journals.tums.ac.ir/payavard/browse.php?a_id=7800&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:18px;"><span style="font-family:nasimYW;"><strong>زمینه و هدف:</strong> مهارت در اصطلاحات پزشکی، صلاحیت اساسی اغلب دانشجویان علوم پزشکی است که به موجب آن ارتباطات با سایر ارایه دهندگان خدمات بهداشتی را تضمین می کند. در مواجهه با کمبود انگیزه و مشغله های دانشجویان، برنامه های کاربردی و بازی های مبتنی بر تلفن هوشمند به عنوان یک گزینه آموزشی ممکن تلقی می شود. باتوجه به گسترش سریع این برنامه ها اغلب ارزیابی درستی از کیفیت آن ها فراهم نمی گردد. این مطالعه باهدف بررسی و ارزیابی کیفیت برنامه های کاربردی و بازی های مبتنی بر تلفن هوشمند برای آموزش اصطلاحات پزشکی انجام شد.<br> <strong>روش بررسی:</strong> یک مرورنظام مند در مردادماه ۱۴۰۳، در فروشگاه های رسمی برنامه های کاربردی بازار و Google play انجام شد. دو کلیدواژه ی اصلی&laquo;اصطلاحات پزشکی&raquo; و&laquo;واژگان پزشکی&raquo; در فروشگاه های رسمی برنامه های کاربردی به زبان فارسی و انگلیسی جستجو شد. دو ارزیاب به صورت مستقل برنامه های کاربردی و بازی های مبتنی بر تلفن هوشمند برای آموزش اصطلاحات پزشکی را بارگیری و ارزیابی کردند. کیفیت برنامه های کاربردی با استفاده از شاخص رتبه بندی برنامه های کاربردی تلفن همراه اندازه گیری شد. امتیازات هر بخش و امتیاز نهایی برنامه های کاربردی به صورت میانگین و انحراف معیار به دست آمد.<br> <strong>یافته ها:</strong> به طورکلی، هجده برنامه کاربردی در این مطالعه گنجانده شد که چهار مورد آن بازی مبتنی بر تلفن هوشمند بود. میانگین کیفیت برنامه های کاربردی بین ۲/۷۰ تا ۴/۳۰(میانگین ۳/۸۰) در مقیاسی از ۱(ناکافی) تا ۵(عالی) بود. بهترین امتیازها در عملکرد(میانگین: ۳/۹۱) و پس از آن کیفیت اطلاعات(میانگین: ۳/۱۵) بود. زیبایی شناختی(میانگین: ۲/۵۶) و کیفیت ذهنی برنامه های کاربردی(میانگین: ۲/۵۸) کمترین امتیاز را کسب کرد. تنها ۲ برنامه کاربردی دارای حریم خصوصی داده و ۴ برنامه کاربردی دارای بیانیه حریم خصوصی بودند. بازی دیجیتال &laquo;Dean Vaughn&raquo; و برنامه کاربردی &laquo;MediTerm&raquo; بالاترین امتیازهای کلی را از ارزیابی به دست آوردند.<br> <strong>نتیجه گیری:</strong> این مطالعه، توصیفی از برنامه های کاربردی و بازی های مبتنی بر تلفن هوشمند برای آموزش اصطلاحات پزشکی ارایه می دهد تا به دانشجویان و کاربران کمک کند، برنامه های کاربردی باکیفیت را متناسب با نیازها و سلیقه ی خود انتخاب کنند و از طرفی امکان شناسایی شکاف های تحقیقاتی و عملیاتی برای تقویت و طراحی مؤثرتر و بهتر برای توسعه دهندگان این برنامه ها را فراهم می سازد. برنامه های کاربردی ارزیابی شده عموماً کیفیت کلی خوبی به ویژه از نظر عملکرد و اطلاعات داشتند. بااین حال، برخی از آن ها باید جنبه هایی مانند زیبایی شناختی و کیفیت ذهنی را بهبود بخشند تا تأثیر خود را بر کاربران افزایش دهند و امنیت و حریم خصوصی بهتری را تضمین کنند.</span></span></div> خلیل کیمیافر http://journals.tums.ac.ir/payavard/browse.php?a_id=7780&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:18px;"><span style="font-family:nasimYW;"><strong>زمینه و هدف:</strong> کتابداران سلامت می توانند نقش مهمی در تأمین نیازهای اطلاعاتی تیم مراقبت و درمان و ارتقای کیفیت خدمات پزشکی و درمانی داشته باشند. بالا بردن سواد اطلاعاتی بالینی و استفاده از پزشکی مبتنی بر شواهد در دستیاران چشم &lrm;&lrm;پزشکی، به دلیل اهمیت سلامتی بیماران این حوزه و تصمیم&lrm; گیری مناسب درباره ی وضعیت سلامت افراد از اهمیت زیادی برخوردار است. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی تأثیر مداخله ی آموزشی کتابداران بالینی بر مهارت دستیاران چشم پزشکی در استفاده از اطلاعات مبتنی بر شواهد در دانشگاه علوم پزشکی زاهدان انجام گرفت.<br> <strong>روش بررسی:</strong> این پژوهش از نوع کاربردی نیمه تجربی بود. جامعه پژوهش، دستیاران چشم پزشکی&nbsp;بیمارستان چشم&lrm; پزشکی الزهرا(س) دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در طی سال&lrm; های ۱۴۰۲-۱۳۹۹ بودند که از طریق سرشماری انتخاب شدند. در طول یک دوره سه ماهه، ۱۷ جلسه آموزشی به صورت ترکیبی(حضوری و مجازی با استفاده از سامانه نوید) در ارتباط با روش های صحیح جستجو از پایگاه های اطلاعاتی مختلف و استفاده مناسب از اطلاعات مبتنی بر شواهد برای ۱۸ دستیار متخصص چشم پزشکی برگزار شد. برای جمع آوری داده ها قبل و بعد از آموزش از پرسش نامه ی سواد اطلاعات بالینی برگرفته از مطالعات قبلی استفاده شد و تحلیل داده ها با نرم افزار SPSS و آزمون&lrm; های آماری ANOVA و ANCOVA جهت مقایسه ی نمره ی قبل و بعد از آموزش در گروه مداخله استفاده شد.<br> <strong>یافته ها:</strong> بیشترین میزان دستیاران مشارکت کننده(۵۵/۶ درصد) زن بودند. قبل از مداخله ۳۳/۳ درصد از جامعه پژوهش، سطح دانش آنان از پزشکی مبتنی بر شواهد در حد متوسط و زیاد بود. بین سطح کل دانش دستیاران بعد از آموزش با متغیر جنسیت، ارتباط آماری معنی داری وجود داشت(۰/۰۵>P-value). آموزش کتابدار بالینی، بر سطح دانش پایه پزشکی مبتنی بر شواهد، طراحی سوالات بالینی، جستجوی شواهد بالینی، ارزیابی نقادانه ی شواهد بالینی و اشاعه اطلاعات پزشکی مبتنی بر شواهد دستیاران مؤثر بوده است(۰/۰۵>P-value).<br> <strong>نتیجه گیری:</strong> با در نظر گرفتن تأثیر مثبت مداخله ی کتابداران بالینی در بالا بردن سطح دانش تصمیم گیری بالینی دستیاران چشم پزشکی، پیشنهاد می&lrm; گردد که کارگاه&lrm; ها یا دوره های آموزشی پزشکی مبتنی بر شواهد برای دستیاران رشته های مختلف با استفاده از روش های متنوع آموزشی برگزار شود. علاوه بر این پیشنهاد می شود واحد درسی پزشکی مبتنی بر شواهد در برنامه درسی دستیاران گنجانده شود و آموزش به صورت تیمی متشکل از متخصصان کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی و متخصصان چشم پزشکی انجام شود.</span></span></div> فاطمه شیخ شعاعی