http://payavard.tums.ac.ir  پیاورد سلامت - مقالات نشریه - سال 1405 جلد20 شماره1 Yektaweb Collection - https://yektaweb.com fa 1405/1/12 http://journals.tums.ac.ir/payavard/browse.php?a_id=7990&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:18px;"><span style="font-family:nasimYW;"><strong>زمینه و هدف:</strong> کلبسیلاپنومونیه یکی از مهم ترین میکروارگانیسم های مسئول عفونت های بیمارستانی در سراسر جهان است. در سال های اخیر، کلبسیلاپنومونیه عامل عفونت های دستگاه ادراری (</span></span><span style="font-size:16px;"><span style="font-family:Times New Roman;">UTI: Urinary Tract Infections</span></span><span style="font-size:18px;"><span style="font-family:nasimYW;">) مقاوم به چند دارو (</span></span><span style="font-size:16px;"><span style="font-family:Times New Roman;">MDR: Multidrug-Resistant</span></span><span style="font-size:18px;"><span style="font-family:nasimYW;">) و با مقاومت گسترده (</span></span><span style="font-size:16px;"><span style="font-family:Times New Roman;">XDR: Extensively Drug-Resistant</span></span><span style="font-size:18px;"><span style="font-family:nasimYW;">) به عنوان معضل عمده ی بهداشت جهانی ظهور کرده اند. هدف از این مطالعه، بررسی شیوع کلبسیلاپنومونیه با مقاومت دارویی چندگانه وگسترده با منشا ادراری و مقایسه ی حساسیت ضدمیکروبی آن ها به فسفومایسین و سفیدروکل بود.<br> <strong>روش بررسی:</strong> این مطالعه ی توصیفی- مقطعی بر روی ۲۰۸ نمونه ادرار افراد بستری در فاصله زمانی ۱۴۰۳-۱۴۰۲، صورت گرفت. پس از شناسایی سویه های کلبسیلاپنومونیه تولیدکننده ی کارباپنماز با تست های فنوتیپی و ژنوتیپی(PCR)، جدایه های با مقاومت دارویی چندگانه و گسترده با استفاده از متد کربی- بائر و میکرودایلوشن براث مطابق با دستورالعمل ۲۰۲۱-CLSI شناسایی شدند. حداقل غلظت مهاری سفیدروکل و فسفومایسین به ترتیب با استفاده از روش میکرودایلوشن براث و روش رقت در آگار تعیین شدند.<br> <strong>یافته ها:</strong> از ۵۷ جدایه کلبسیلاپنومونیه مولد کارباپنماز، حدود ۸۴% جدایه ها، از نمونه های ادرار بیماران بستری با مدت زمان بیش از ۱ هفته و بستری در بخش مراقبت های ویژه جمع آوری شدند(۰/۰۵>P) که از این بین بالاترین سطح مقاومت به آزترونام(۸۴/۲۱%) و پس از آن تتراسایکلین(۵۷/۹۰%) دیده شد. در زمره ی جدایه های&nbsp; کلبسیلاپنومونیه کارباپنماز مثبت، ۸۷/۷۲ درصد و ۵۷/۹۰ درصد به ترتیب دارای مقاومت چندگانه و گسترده ی دارویی بودند. هیچ تفاوت معنی داری بین گروه های سنی و جنسیت با مقاومت ضدمیکروبی مشاهده نشد. اثرات غلظت های مختلف فسفومایسین نشان داد که بیش ترین تغییرات رشد در غلظت های ۱۶ میکروگرم بر میلی لیتر و ۳۲ میکروگرم بر میلی لیتر مشاهده شد و ۹۰% سویه های با مقاومت چندگانه وگسترده به ترتیب در غلظت های ۶۴ و ۵۱۲ میکروگرم بر میلی لیتر با میزان حساسیت برابر و بیش از ۹۲ درصد از بین رفتند. در تعیین حداقل غلظت مهاری سفیدروکل، نرخ حساسیت جدایه های کلبسیلاپنومونیه با مقاومت چندگانه و گسترده به سفیدروکل به ترتیب ۸۸ درصد و ۷۹ درصد تأیید شد.<br> <strong>نتیجه گیری:</strong> با توجه به اثر و پتانسیل ضد باکتریایی فسفومایسین در شرایط آزمایشگاهی که ۱/۳ برابر سفیدروکل تخمین زده نتایج این مطالعه می تواند در درمان عفون های ادراری با مقاومت های دارویی بالا مؤثر باشد.&nbsp;</span></span></div> لیلا فزونی http://journals.tums.ac.ir/payavard/browse.php?a_id=7964&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:18px;"><span style="font-family:nasimYW;"><strong>زمینه و هدف: </strong>سواد سلامت الکترونیک شامل توانایی جستجو، درک و به کارگیری اطلاعات سلامت از منابع الکترونیکی است که افراد را قادر می سازد تا تصمیمات آگاهانه ای در زمینه ی سلامت اتخاذ نمایند. این مهارت در عصر دیجیتال و با گسترش اینترنت و منابع سلامت آنلاین اهمیت فزاینده ای یافته است. هدف این مطالعه، ارزیابی سطح سواد سلامت الکترونیک در افراد ۱۸ سال و بالاتر در شهر کرمان است.<br> <strong>روش بررسی:</strong> این مطالعه به صورت مقطعی و توصیفی-تحلیلی انجام شد. جامعه پژوهش شامل ۷۰۰ نفر از ساکنان شهر کرمان با سن ۱۸ سال و بالاتر بود که با روش نمونه گیری مناسب از مناطق مختلف شهر انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسش نامه ی استاندارد سواد سلامت الکترونیک (eHEALS) استفاده شد. این ابزار شامل ۸ گویه است که بر اساس مقیاس لیکرت ۵ امتیازی طراحی شده و توانایی افراد در جستجو، ارزیابی و استفاده از اطلاعات سلامت الکترونیکی را می سنجد. نمره های پرسش نامه بین ۸ تا ۴۰ متغیر است. نمره های بالاتر نشان دهنده ی سواد بالاتر در استفاده از منابع سلامت آنلاین است. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS انجام شد. برای ارزیابی داده های جمع آوری شده، از آمار توصیفی شامل فراوانی، میانگین و انحراف معیار (SD) و همچنین از آمار تحلیلی مانند آزمون من-ویتنی و آزمون کروسکال-والیس استفاده شد.<br> <strong>یافته ها:</strong> میانگین نمره سواد سلامت الکترونیک شرکت کنندگان ۶/۸۰&plusmn;۲۶/۲۶ بود که نشان دهنده ی سطح متوسط سواد سلامت الکترونیک است. بیش از نیمی از شرکت کنندگان توانایی جستجو و استفاده از منابع سلامت آنلاین را گزارش کردند، اما کمتر از نیمی از آنان مهارت ارزیابی کیفیت منابع سلامت اینترنتی را داشتند. نتایج آزمون من-ویتنی نشان داد که میانگین نمره های سواد سلامت الکترونیک در زنان به طور معناداری بیشتر از مردان بود(۰/۰۰۲=P). همچنین، بر اساس آزمون کروسکال-والیس، بین سن(۰/۰۰۱>P)، سطح تحصیلات(۰/۰۰۱=P) ، وضعیت اشتغال(۰/۰۰۱=P) و وضعیت اقتصادی(۰/۰۰۱>P)، با میانگین نمره های سواد سلامت الکترونیک رابطه ی معناداری وجود داشت؛ به طوری که افراد ۱۸ تا ۴۰ سال، دارای تحصیلات دانشگاهی، دانشجویان و افراد با وضعیت اقتصادی بالا نمره های بالاتری کسب کردند.<br> <strong>نتیجه گیری:</strong> سطح سواد سلامت الکترونیک در جامعه ی مورد مطالعه در سطح متوسط ارزیابی می شود، اما شکاف های معناداری در توانایی ارزیابی منابع معتبر و استفاده ی مطمئن از اطلاعات سلامت وجود دارد. سیاست گذاران حوزه ی سلامت باید با توسعه ی زیرساخت های لازم و آموزش عمومی، بستر مناسبی برای دسترسی به منابع معتبر، ارزیابی انتقادی اطلاعات و اتخاذ تصمیم های آگاهانه ی سلامت فراهم کنند.</span></span></div> زهرا خواجه http://journals.tums.ac.ir/payavard/browse.php?a_id=7951&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:18px;"><span style="font-family:nasimYW;"><strong>زمینه و هدف:</strong> افزایش بیماری های مزمن یکی از چالش های مهم سیستم های بهداشتی در قرن بیست و یکم است. کشورهای توسعه یافته برای مقابله با این چالش به سامانه های توصیه گر کیفیت زندگی مرتبط با سلامت روی آورده اند. این مطالعه با هدف بررسی و ارزیابی این سامانه ها در زمینه بیماری های مزمن انجام شده است.<br> <strong>روش بررسی:</strong> در این مطالعه از روش مرور سریع استفاده شد. جستجو با استفاده از ترکیبی از کلمات کلیدی بیماری مزمن، سامانه ی توصیه گر، کیفیت زندگی مرتبط با سلامت و ارزیابی انجام گرفت. بیشترین سامانه های بررسی شده مربوط به گروه بیماری های غدد و متابولیک با ۱۵ مورد(۲۷/۳%) بود که شامل دیابت(۱۳ مورد) و چاقی(۲ مورد) می شد. پس از آن، بیماری های قلبی ـ عروقی با ۹ مورد(۱۶/۴%) شامل نارسایی قلبی(۷ مورد)، بیماری عروق کرونر(۱ مورد) و فشار خون(۱ مورد)، و نیز بیماری های تنفسی با ۷ مورد(۱۲/۷%) شامل بیماری مزمن ریه(۴ مورد)، آسم(۲ مورد) و پیوند ریه(۱ مورد) قرار داشتند. بر اساس معیارهای ورود، برخی دیگر از بیماری های مزمن از جمله بیماری های خونی و اختلالات مرتبط با مکانیسم ایمنی با ۲ مورد(۳/۶%) شامل ایدز و هموفیلی، سرطان ها با ۲ مورد(۳/۶%)، بیماری های گوارشی با ۱ مورد (۱/۸%) شامل هپاتیت و بیماری های مجاری ادراری ۱(۱/۸%) در این مطالعه بررسی شدند، اما سهم قابل توجهی نداشتند. جهت نیازسنجی اطلاعاتی، جستجو در منابع کتابخانه ای در سه پایگاه داده &laquo;Google Scholar&raquo;، &laquo;PubMed&raquo; و &laquo;Scopus&raquo;، با هدف استخراج مقالات سامانه های توصیه گر در زمینه کیفیت زندگی مرتبط با سلامت در بیماری های مزمن، ابزارها و چارچوب های ارزیابی انجام گردید. مطالعات شامل ۵۵ مقاله منتشرشده در بازه زمانی ۲۰۰۳&nbsp;تا ۲۰۲۲ بود.<br> <strong>یافته ها:</strong> سامانه های استخراجی در مطالعات حاضر شامل برنامه های کاربردی عمومی موبایل محور ۱۵ مورد(۲۷/۳%)، برنامه های کاربردی خودمدیریتی و خودمراقبتی موبایل محور ۱۶ مورد(۲۹/۱%)، سکو، سایت و پورتال های عمومی اینترنتی ۱۵ مورد(۲۷/۳%)، سکو، سایت و پورتال های خودمدیریتی و خودمراقبتی اینترنتی ۹ مورد(۴/۶۱%)، بود. در مطالعات از ۴ روش ارزیابی کاربردپذیری، اثربخشی، رضایتمندی و فنی استفاده شده بود. در بیشتر مطالعات، ارزیابی کاربردپذیری با هدف قابلیت استفاده ۳۲ مورد(۵۸/۲%) و اثربخشی با هدف کیفیت زندگی مرتبط با سلامت(رفتار، دانش و نگرش) ۲۵ مورد(۴۵/۴۵%)، استفاده شده بود. ویژگی های سهولت استفاده ۱۸ مورد(۳۲/۷%)، و ویژگی کاربرپسند بودن با ۱۴ مورد(۲۵/۴۵%) و سودمندی ۱۰ مورد(۱۸/۱۸%)، بیشترین مؤلفه های مورد استفاده بودند. در مرحله ی دوم مطالعه، ۹۸ ابزار ارزیابی در قالب مصاحبه و پرسش نامه حاصل از ۵۵ مطالعه ی مورد بررسی، استخراج و دسته بندی شد. در نهایت ۵۰ ابزار کاربردپذیری، ۲۶ ابزار اثربخشی، ۱۸ ابزار رضایتمندی و ۳ ابزار فنی حاصل این بررسی بوده است.<br> <strong>نتیجه گیری:</strong> از آن جایی که اپلیکیشن های سلامت تلفن همراه و سامانه های کیفیت زندگی مرتبط با سلامت رو به افزایش است، انتخاب گزینه ی مناسب و اثربخش برای کاربران چالش برانگیزاست. توجه به مؤلفه های استاندارد و مبتنی بر شواهد ارزیابی این سامانه های توصیه گر می تواند در ارتقای کیفیت زندگی مرتبط با سلامت بیماران مؤثر باشد.&nbsp;</span></span></div> الهام مسرت http://journals.tums.ac.ir/payavard/browse.php?a_id=7763&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:18px;"><span style="font-family:nasimYW;"><strong>زمینه و هدف: </strong>هلیکوباکتر پیلوری یکی از شایع ترین علل عفونت های انسانی است. اکثر بیماران مبتلا دچار گاستریت فعال مزمن می شوند که می تواند منجر به زخم معده، گاستریت آتروفیک، سرطان معده و لنفوم MALT معده شود. مقاومت آنتی بیوتیکی یک مشکل چندوجهی است و حوزه های پزشکی، اجتماعی، اقتصادی و انسان شناسی را در برمی گیرد. ظهور و افزایش شیوع سویه های مقاوم به آنتی بیوتیک در محیط های کلینیکی و بیمارستانی، نگرانی مقامات بهداشت عمومی را برانگیخته است. هدف این مطالعه، تعیین مقاومت آنتی بیوتیکی هلیکوباکتر پیلوری در برابر آموکسی سیلین، لووفلوکساسین، مترونیدازول و کلاریترومایسین در کلینیک گوارش بیمارستان رازی ایلام بود.&nbsp;<br> <strong>روش بررسی:</strong> مطالعه حاضر از نوع توصیفی-مقطعی است که به مدت یک سال بر روی بیماران مشکوک به عفونت ناشی از Helicobacter pylori که در بیمارستان رازی به صورت بستری یا سرپایی پذیرش شدند، انجام شد. تعداد ۵۰ نفر از افراد مشکوک برای انجام آندوسکوپی انتخاب شدند. تأیید نهایی باکتری بر اساس مثبت شدن تست اوره آز سریع (RUT: Rapid Urease Test)، کشت اختصاصی، ویژگی های بیوشیمیایی و در نهایت تأیید ژنوتیپی با PCR صورت گرفت. داده های طبقه بندی شده با آزمون های مجذورکای و آزمون دقیق فیشر و میانگین سنی با آزمون تی استیودنت در نرم افزار SPSS تحلیل شدند(۰/۰۵>P).&nbsp;<br> <strong>یافته ها:</strong> در مجموع ۵۰ بیمار بررسی گردیدند. هیچ یک از ۵۰ بیمار طی یک ماه اخیر آنتی بیوتیک مصرف نکرده بودند. ۲۵ نفر(۵۰%) مرد و بقیه زن بودند. میانگین سن مردان بیشتر بود اما این تفاوت معنادار نبود(۰/۰۹۷=P-value). از ۵۰ نمونه بیوپسی، ۱۳ نمونه(۲۶%) بر اساس معیارهای تشخیصی و تست PCR (Polymerase Chain Reaction) به طور قطعی به عنوان هلیکوباکتر پیلوری تأیید شدند. بین جنس بیمار با نتیجه آزمون تفاوت آماری معناداری وجود نداشت. بررسی مقاومت آنتی بیوتیکی نشان داد که ۱۰۰% نمونه ها(۱۳ نمونه) به مترونیدازول و آموکسی سیلین مقاوم هستند. همچنین ۷۶/۹% نمونه ها(۱۰ نمونه) به تتراسایکلین و لووفلوکساسین مقاوم بودند و ۹۲/۳% نمونه ها(۱۲ نمونه) نیز به کلاریترومایسین مقاومت نشان دادند.<br> <strong>نتیجه گیری:</strong> یافته های این مطالعه نشان داد که مقاومت H.pylori به مترونیدازول و آموکسی سیلین بالا است و مقاومت به کلاریترومایسین نیز قابل توجه است. بنابراین انتخاب رژیم درمانی باید با توجه به الگوی مقاومت منطقه ای انجام شود. به دلیل تعداد محدود ایزوله های مثبت، نتایج این مطالعه باید با احتیاط تفسیر شود و برای تعمیم، مطالعات با حجم نمونه بیشتر لازم است.&nbsp;</span></span></div> گلناز نصرت پور http://journals.tums.ac.ir/payavard/browse.php?a_id=7855&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:18px;"><span style="font-family:nasimYW;"><strong>زمینه و هدف:</strong> رعایت اصول اخلاق حرفه ای توسط اعضای هیئت علمی در دانشگاه ها، بهبود اخلاق دانشجویان و بهبود جو اخلاقی کل محیط دانشگاه را تضمین می نماید. ارزیابی ۳۶۰ درجه روشی است که در آن افراد از دیدگاه های متعدد، از جمله همتایان، مدیران بالادست، زیردستان و خودارزیابی، ارزیابی می شوند. بنابراین نتایج حاصل از این نوع ارزیابی از عینیت، قابلیت اطمینان و اعتبار بیشتری برخوردار است. این پژوهش به منظور ارزیابی اخلاق حرفه ای اعضای هیئت علمی گروه های اتاق عمل دانشگاه های علوم پزشکی شهر تهران با استفاده از مدل بازخورد ۳۶۰ انجام گردید.<br> <strong>روش بررسی:</strong> این مطالعه ی توصیفی-تحلیلی و مقطعی در دانشگاه های علوم پزشکی شهر تهران، بین سال های ۱۴۰۱-۱۴۰۰ انجام شد. اعضای هیئت علمی گروه های اتاق عمل هر دانشگاه توسط چهار گروه از ارزیابان(خود، مدیران بالادست، همکاران و دانشجویان گروه اتاق عمل) بر اساس پرسش نامه های محقق ساخته اخلاق حرفه ای ارزیابی شدند. در جامعه اعضای هیئت علمی، مدیران ارشد و همکاران، حجم جامعه برابر با نمونه بود. جهت تعیین نمونه های موردنیاز از جامعه ی دانشجویان در هر دانشگاه از روش نمونه گیری طبقه ای متناسب با حجم استفاده شد و حجم نمونه ی دانشجویان ۱۹۵ نفر تعیین گردید. روایی صوری و محتوایی پرسش نامه ها توسط گروهی از اساتید متخصص(۱۱ نفر) تأیید شد. برای برآورد پایایی پرسش نامه ها از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد که میزان این ضریب برای پرسش نامه خودارزیاب(۰/۸۷)، مدیران بالادست(۰/۹۲)، همتایان(۰/۸۸) و دانشجویان(۰/۹۵) بود. نرمال بودن داده ها با استفاده از آزمون کولموگروف-اسمیرنوف ارزیابی شد. برای مقایسه گروهی از آزمون های تی مستقل، من-ویتنی و کروسکال-والیس استفاده شد، درحالی که برای بررسی روابط بین متغیرها از ضریب همبستگی پیرسون استفاده شد. سرانجام، تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS انجام شد. برای تمام آزمون ها سطح معنی داری ۰/۰۵>P در نظر گرفته شد.<br> <strong>یافته ها:</strong> میانگین کلی نمره اخلاق حرفه ای اعضای هیئت علمی از دیدگاه چهار گروه ارزیاب ۰/۵۸&plusmn;۴/۰۶ بود که نشان دهنده سطح مطلوب اخلاق حرفه ای است. خودارزیابی بالاترین میانگین نمره را در تمام ابعاد(۰/۱۷&plusmn;۴/۷۹) به دست آورد، درحالی که ارزیابی های دانشجویی کمترین میانگین نمره(۰/۵۶&plusmn;۳/۷۷) را به خود اختصاص داد. نمرات اخلاق حرفه ای به طور معنی داری با جنسیت خودارزیابان مرتبط بود(۰/۰۵>P). به طوری که اعضای هیئت علمی زن، خود را بهتر از مردان ارزیابی نمودند. علاوه بر این، تفاوت معنی داری بین دانشجویان دختر و پسر در مورد برداشت آن ها از پایبندی اعضای هیئت علمی به اخلاق حرفه ای مشاهده شد(۰/۰۵>P). به طوری که دانشجویان پسر میزان پایبندی اعضای هیئت علمی به اخلاق حرفه ای را بهتر ارزیابی نمودند.<br> <strong>نتیجه گیری:</strong> با توجه به تنوع دیدگاه های ارزیابان، رویکردهای ارزیابی مدرن و کاربردی مانند بازخورد ۳۶۰ درجه، ابزارهای ارزشمندی برای ارزیابی پایبندی به اخلاق حرفه ای هستند تا از دیدگاه ذینفعان مختلف اقدام به تعیین وضعیت اخلاق حرفه ای شود. این روش ها می توانند به اعضای هیئت علمی در شناسایی زمینه های بهبود و افزایش عملکرد حرفه ای خود کمک کنند.</span></span></div> سیده هانیه موسوی باغی http://journals.tums.ac.ir/payavard/browse.php?a_id=7975&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:18px;"><span style="font-family:nasimYW;"><strong>زمینه و هدف:</strong> نوجوانان بیشترین زمانی که در فضای مجازی سپری می کنند نه برای کسب اطلاعات علمی و بهداشتی، بلکه فعالیتشان در شبکه های اجتماعی است. مطالعه حاضر باهدف تأثیر آموزش سواد سلامت الکترونیک مبتنی بر نظریه خودکارآمدی در استفاده مؤثر از شبکه های اجتماعی مجازی در دانش آموزان افغانستانی مقطع دوره اول متوسطه شهر مشهد انجام گرفت.&nbsp;<br> <strong>روش بررسی:</strong> این مطالعه نیمه تجربی با گروه مداخله و کنترل و نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای به صورت تصادفی بود که بر روی ۱۰۴ دانش آموز دختر و پسر افغانستانی مقطع دوره اول متوسطه، به طور تصادفی از ۴ مدرسه ی خودگردان مهاجران شهر مشهد در سال ۱۴۰۳ انجام شد. برای گروه مداخله(۵۳ نفر) ۴ جلسه آموزشی برگزار گردید و گروه کنترل(۵۱ نفر) مداخله ای دریافت نکرد. داده ها قبل، بلافاصله و سه ماه بعد از مداخله آموزشی با استفاده از پرسش نامه اطلاعات دموگرافیک، پرسش نامه ی استاندارد خودکارآمدی Sherer با ضریب پایایی آلفای کرونباخ ۰/۸۲، پرسش نامه استاندارد سواد سلامت الکترونیک با ضریب پایایی آلفای کرونباخ ۰/۸۸ و پرسش نامه ی استاندارد شبکه های اجتماعی با ضریب پایایی آلفای کرونباخ ۰/۸۵ جمع آوری و توسط نرم افزار SPSS تجزیه وتحلیل شد. سطح معنی داری ۰/۰۵>P در نظر گرفته شد.<br> <strong>یافته ها:</strong> از ۱۰۴ دانش آموز شرکت کننده ۵۳ نفر در گروه مداخله(۲۸ دختر و ۲۵ پسر) و ۵۱ نفر در گروه کنترل(۲۶ دختر و ۲۵ پسر) بودند. سن شرکت کنندگان در گروه مداخله ۰/۵۰&plusmn;۱۳/۵۵ سال بود. ۵۲/۸% آن ها پدرانشان دارای تحصیلات ابتدایی و ۶۴/۲% آن ها پدرانشان کارگر بود. ۳۵/۸% آن ها دارای مادرانی بی سواد بودند. بین میزان سواد سلامت الکترونیک دانش آموزان و تحصیلات پدر اختلاف معنی داری بود(۰/۰۵>P). بین میزان استفاده ی مؤثر از شبکه های اجتماعی مجازی با شغل و درآمد پدر و تحصیلات مادر اختلاف معنی داری مشاهده شد(۰/۰۵>P). بین میزان خودکارآمدی و تحصیلات پدر اختلاف معنی داری گزارش شد(۰/۰۵>P). در گروه مداخله ی سواد سلامت الکترونیک از ۲/۶۱&plusmn;۱۶/۸۵ به ۱/۸۹&plusmn;۲۹/۱۵، میزان استفاده ی مؤثر از شبکه های اجتماعی از ۱۵/۰۵&plusmn;۵۰/۰۴ به ۸/۳۸&plusmn;۳۷/۵۷ و خودکارآمدی از ۴/۷۸&plusmn;۵۰/۹۶ به ۵/۱۹&plusmn;۶۴/۴۷ رسید که این اختلاف از نظر آماری معنی دار(۰/۰۰۰۱>P) بود.&nbsp;<br> <strong>نتیجه گیری:</strong> یافته ها نشان داد که آموزش می تواند سواد سلامت الکترونیک و خودکارآمدی دانش آموزان را افزایش داده و در استفاده مؤثر از شبکه های اجتماعی مجازی تأثیرگذار باشد. پیشنهاد می شود؛ مدارس از طریق برنامه های درسی و ایجاد محیط های حمایتی، فرصت هایی را برای تقویت سواد سلامت الکترونیک با هدف افزایش خودکارآمدی دانش آموزان در استفاده مؤثر از شبکه های اجتماعی مجازی، فراهم نمایند. همچنین بهتر است که مشارکت فعال والدین و معلمان نیز در طراحی مداخلات در نظر گرفته شود.&nbsp;</span></span></div> نوشین پیمان http://journals.tums.ac.ir/payavard/browse.php?a_id=7992&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:nasimYW;"><span style="font-size:18px;"><strong>زمینه و هدف:</strong> روزآمدسازی مداوم برنامه های آموزشی به منظور تکمیل رسالت اصلی آموزش عالی ضرورت دارد. ازاین رو، پژوهش حاضر در صدد بررسی دیدگاه ذینفعان در خصوص تغییرات مورد نیاز برنامه آموزشی دوره ی کارشناسی کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی است.<br> <strong>روش بررسی:</strong> این پژوهش در دو مرحله با به کارگیری تکنیک دلفی فازی و روش پیمایشی انجام گرفته است. مشارکت کنندگان شامل استادان، دانشجویان، دانش آموختگان و مدیران مرتبط با رشته ی کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی بودند. تعداد مشارکت کنندگان در مرحله ی اول مطالعه ۴۱ نفر و در مرحله ی دوم ۱۲۲ نفر بود. ابزار گردآوری در مرحله ی اول یک چک لیست براساس آخرین برنامه درسی مقطع کارشناسی رشته کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی بود که به صورت درس به درس تدوین شده بود. در مرحله ی دوم، یک پرسش نامه ی محقق ساخته براساس داده های حاصل از مرحله ی اول بود. داده های گردآوری شده با استفاده از روش های اعداد فازی، فازی زدایی و آمار توصیفی تجزیه و تحلیل گردید.<br> <strong>یافته ها:</strong> یافته ها نشان داد دروس پایه شامل ۱۹ واحد(۹ درس) بود که تنها ۱۱ درصد دارای ضرورت بقا بودند و ۷۸ درصد نیازمند حذف یا ویرایش اساسی تشخیص داده شدند. دروس اختصاصی اجباری شامل ۶۵ واحد(۳۰ درس) بود که ۲۰ درصد دارای ضرورت بقا، ۴۳ درصد نیاز به بازنگری و ۳۷ درصد نیازمند حذف یا اصلاح اساسی بودند. دروس اختصاصی شامل ۱۲ واحد(۶ درس) بود که هیچ یک از دروس اختصاصی اختیاری امتیاز لازم برای بقا را کسب نکردند؛ به طوری که ۵۰ درصد نیازمند بازنگری و ۵۰ درصد نیازمند حذف یا ویرایش اساسی بودند. بیشترین میزان ضرورت برای بقای درس در برنامه ی آموزشی از دیدگاه ذینفعان مربوط به درس جامعه شناسی اطلاعات در دروس پایه، ساختمان داده و برنامه نویسی در دروس اختصاصی اجباری و مقدمات آرشیو در دروس اختصاصی اختیاری بود. در مرحله ی دوم، استفاده از روش های تدریس روزآمد و اضافه شدن دروس عملکرد مبتنی بر شواهد و تفکر انتقادی و هوش مصنوعی به برنامه درسی و کاربردی شدن درس روش تحقیق از جمله مهم ترین یافته ها بود.&nbsp;<br> <strong>نتیجه گیری:</strong> نتایج، نشان دهنده ی ضرورت بازنگری در برنامه درسی رشته کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی بود. انتظار می رود که برنامه درسی کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی نه تنها با تحولات حوزه ی سلامت دیجیتال و فناوری های نوین همگام شود، که رویکردی میان رشته ای و مهارت محور را اتخاذ کند. این امر مستلزم تغییر در طراحی، اجرا و ارزیابی برنامه درسی است.</span></span></div> عذرا دائی http://journals.tums.ac.ir/payavard/browse.php?a_id=8020&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:18px;"><span style="font-family:nasimYW;"><strong>زمینه و هدف:</strong> آماده سازی دانشجویان علوم آزمایشگاهی برای ورود به دوره ی کارآموزی بالینی نیازمند تقویت مهارت های عملی و مرور مؤثر مباحث نظری آموزش دیده در سال های نخست تحصیل است. مطالعه ی حاضر با هدف طراحی، اجرا و ارزیابی مدرسه تابستانی مهارت های آزمایشگاهی جهت افزایش آمادگی دانشجویان پیش از ورود به دوره ی کارآموزی انجام شد.<br> <strong>روش بررسی:</strong> این پژوهش طی دو سال تحصیلی متوالی(۱۴۰۲-۱۴۰۱ و ۱۴۰۳-۱۴۰۲) در دانشکده پیراپزشکی و با همکاری گروه های علوم آزمایشگاهی، هماتولوژی و انتقال خون و کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی انجام گردید. نیازهای آموزشی دانشجویان از طریق مصاحبه شناسایی شد. سپس شش کارگاه عملی تخصصی شامل هماتولوژی و بانک خون، بیوشیمی، ایمونولوژی و سرولوژی، میکروب شناسی، انگل شناسی و هورمون شناسی و درمان ناباروری طراحی و برگزار گردید. کیفیت دوره ها با پرسش نامه ی محقق ساخته ارزیابی گردید. پرسش نامه ای براساس بررسی متون و با توجه به اهداف پژوهش طراحی شد که روایی صوری و محتوایی این پرسش نامه از نظر کیفی از طریق نظر استادان مجرب(۵ نفر اعضای هیئت علمی گروه علوم آزمایشگاهی) بررسی و تأیید گردید و پایایی آن براساس ضریب آلفای کرونباخ ۰/۹۲ محاسبه و تأیید شد. گویه های پرسش نامه با مقیاس لیکرت ۵ گزینه ای از کاملاً مخالفم(۱) تا کاملاً موافقم(۵) میزان رضایت دانشجویان را سنجید. تجزیه وتحلیل آماری با استفاده از نرم افزار آماری SPSS صورت گرفت. تأثیر دوره ها بر توانمندی دانشجویان پس از کارآموزی نیز با پرسش نامه سنجیده شد.<br> <strong>یافته ها:</strong> براساس نتایج حاصل از پرسش نامه های تکمیل شده توسط دانشجویان ۹۳/۳% از شرکت کنندگان از کلیت اجرای مدرسه تابستانی ابراز رضایت نمودند. جزییات بیشتر نشان داد که ۹۱/۶% از دانشجویان معتقد بودند که این مدرسه تابستانی در ارتقای مهارت های عملی آن ها تأثیرگذار بوده است. همچنین، ۷۸/۸% از شرکت کنندگان به محیط آموزشی فراهم شده در جهت یادگیری عملی امتیاز مثبت دادند و ۹۳/۹% رضایت خود را از نظارت و بازخورد ارایه شده توسط استادان اعلام کردند. براساس نتایج حاصل از پرسش نامه ها پس از پایان دوره ی کارآموزی ۱۲واحدی، به طور میانگین، ۷۷/۷% از دانشجویان اظهار داشتند که شرکت در مدرسه تابستانی موجب افزایش اعتماد به نفس و توانایی آنان در اجرای تست های آزمایشگاهی در طول دوره کارآموزی شده است. همچنین، ۶۶/۶% از شرکت کنندگان این دوره را به عنوان عامل مؤثری در ارتقای آمادگی برای ورود به محیط بالینی بیمارستان ارزیابی نمودند بیش از ۹۰% کارگاه ها را مفید برای تثبیت دانش دانستند.<br> <strong>نتیجه گیری:</strong> به نظر می رسد که مدرسه تابستانی مهارت های آزمایشگاهی، توانسته است رضایت و آمادگی دانشجویان را برای ورود به محیط بالینی افزایش دهد. توصیه می شود چنین برنامه هایی به عنوان بخشی از برنامه درسی علوم آزمایشگاهی تدوین و اجرا گردد.</span></span></div> آزاده امیدخدا