http://sjsph.tums.ac.ir فصلنامه دانشکده بهداشت و انستیتو تحقیقات بهداشتی - مقالات نشریه - سال 1395 جلد14 شماره4 Yektaweb Collection - https://yektaweb.com fa 1395/12/11 http://journals.tums.ac.ir/sjsph/browse.php?a_id=5446&sid=1&slc_lang=fa <p dir="RTL"><strong>زمینه و هدف</strong>: توسعه پایدار برای پاسخ به معضلات اقتصادی، محیط زیستی و اجتماعی دنیای امروز از سوی دانشمندان مطرح و به طور گسترده توسط دولت ها، نهادهای بین المللی، مورد پذیرش قرار گرفته است <span dir="LTR">.</span>مقاله حاضر وضع موجود توسعه پایدار موثر بر سلامت و راه آینده آن در ایران را به تصویر کشیده است.</p> <p dir="RTL"><strong>روش کار</strong>: این مطالعه توصیفی است وجمع آوری داده ها در این پژوهش شامل جستجوی هدفمند منابع و متون، مصاحبه نیمه ساختار یافته و بحث گروهی متمرکز است. حجم نمونه بر اساس روش تعمدی(<span dir="LTR">&nbsp;(Intentional</span>بصورت هدفمند انتخاب شد.</p> <p dir="RTL"><strong>نتایج</strong>: بر اساس شاخص های کمی جمع آوری شده در این مطالعه وضع توسعه پایداردرکشور از منظر شاخص های کمی مرگ کودکان و مادران، شاخص توسعه انسانی، بهبود داشته، اما کیفیت&nbsp;هوا، بیکاری، افزایش تورم و سایر آسیب های اجتماعی روندی به بدتر شدن داشته است. مهمترین این علل در کند بودن روند توسعه پایدار، وابسته بودن به درآمد نفت، بیکاری، افزایش تورم، بی عدالتی در درآمد، وجود فقر، نبود دبیرخانه فراوزارتی توسعه پایدار است. وظیفه بخش سلامت داشتن نگاه جامع به سلامت است.</p> <p dir="RTL"><strong>نتیجه گیری: </strong>گنجاندن دوره های آموزشی اصول و فنون مدیریت مبتنی بر توسعه پایداردرآموزش های دانشگاهی و ضمن خدمت مدیران پیشنهاد می شود<span dir="LTR">.</span> ایجاد ساختاری فراوزارتی و حتی فرا قوه ای برای انسجام و هماهنگی در زمینه توسعه پایدار ضروری به نظر می رسد.</p> بهزاد دماری http://journals.tums.ac.ir/sjsph/browse.php?a_id=5447&sid=1&slc_lang=fa <p dir="RTL"><strong>زمینه و هدف:</strong> &quot;گروه درمانی&quot; یکی از انتخاب های درمانی اثر بخش در بیماری اعتیاد بوده است. اما این مداخله درمانی بطور جدی استفاده نمی شود. لذا ارزیابی وضعیت &quot;گروه درمانی&quot;، تقویت کننده ها و بازدارنده های استفاده از آن در بسترهای درمانی اعتیاد ضروری است.</p> <p dir="RTL"><strong>روش کار: </strong>این ارزیابی سریع با استفاده از رویکرد کیفی در طی سال های 1394-1393 انجام گردید. با استفاده از یک گروه تحقیقاتی&nbsp; چند تخصصی در طی فعالیت های نظام مند نیمه ساختاری، اطلاعات رسمی و غیررسمی به روش های مختلف جمع آوری گردید. اطلاعات از شش مرکز منتخب (تعداد=55) جمع آوری گردید. داده ها با استفاده از روش تحلیل موضوعی، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.</p> <ul> <li dir="RTL">پس از تحلیل اطلاعات، یک مدل توصیفی با دو موضوع اصلی ساختار، اجرای &quot;گروه درمانی&quot; و فرآیند اثربخشی بدست آمد. این دو موضوع اصلی با چهار زیر طبقه تعیین کننده های ساختاری در گروه، تعیین کننده های موثر در اجرای گروه درمانی، ویژگی های زمینه ای، محتوی، مقبولیت و مطلوبیت درمان تبیین گردید.</li> </ul> <p dir="RTL"><strong>نتیجه گیری: </strong>داده ها نشان می دهند کاربرد و اثر بخشی گروه درمانی مطلوب است اما بعنوان درمان رایج در مراکز درمانی اعتیاد فراگیر نیست. محتوای ناکافی و نبود پروتکل ساختارمند و همچنین عدم ظرفیت سازی حرفه ای از جمله بازدارنده های گسترش گروه درمانی است. یافته های این ارزیابی نشان می دهد که &quot;گروه درمانی&quot; در بین بیمارانی که تجربه آن را در طول درمان خود داشته اند مقبولیت دارد اما در بین اکثریت بیمارانی که شناختی نسبت به آن ندارند از مقبولیت کمتری برخوردار است.</p> عفت السادات مرقاتی خویی http://journals.tums.ac.ir/sjsph/browse.php?a_id=5448&sid=1&slc_lang=fa <p dir="RTL"><strong>زمینه و هدف:</strong> چاقی به عنوان شایعترین بیماری متابولیک جهانی در نظر گرفته می شود. کاهش در مصرف انرژی استراحت می تواند خطر بروز چاقی را افزایش دهد. مطالعه ی حاضر با هدف بررسی و مقایسه شاخص های رژیمی، بیوشیمیایی، تن سنجی و ترکیب بدن در زنان با مصرف انرژی استراحت (<span dir="LTR">(REE) Resting Energy Expenditure</span> طبیعی و مصرف انرژی استراحت پایین انجام گرفته است.</p> <p dir="RTL"><strong>روش کار:</strong> مطالعـه حاضر بر روی 49 زن 50-25 ساله انجام گرفت. افراد در سه گروه تقسـیم شدند؛ گروه اوّل دارای <span dir="LTR">kg/m²</span>9/39><span dir="LTR">BMI</span>><span dir="LTR">kg/m²</span>28 با <span dir="LTR">REE</span> طبیعی، گروه دوم دارای <span dir="LTR">kg/m²</span>9/39><span dir="LTR">BMI</span>><span dir="LTR">kg/m²</span>28 با <span dir="LTR">REE</span> پایین و گروه سوم دارای <span dir="LTR">BMI</span> و <span dir="LTR">REE</span> طبیعی می باشد. شاخص های تن سنجی، ترکیب بدن و <span dir="LTR">REE</span> برای افراد اندازه گیری شد. پروفایل چربی در خون افراد اندازه گیری شد. اطلاعات فعالیت بدنی و رژیم غذایی با استفاده از پرسشنامه ی معتبر ارزیابی گردید.</p> <p dir="RTL"><strong>نتایج:</strong> تفاوت معنی داری در ترکیب بدن بین دو گروه چاق وجود نداشت. میزان <span dir="LTR">REE</span> اندازه گیری شده در افراد چاق با <span dir="LTR">REE</span> پایین به میزان معنی دار و قابل توجهی پایین تر از دو گروه دیگر بود. تفاوت معنی داری در انرژی و درشت مغذی های دریافتی و فعالیت بدنی در بین سه گروه مورد مطالعه و نیز بین هر گروه با گروه دیگر وجود نداشت. تفاوت معنی داری در پروفایل چربی بین دو گروه چاق با <span dir="LTR">REE</span> طبیعی و پایین وجود نداشت.</p> <p dir="RTL"><strong>نتیجه گیری: </strong>در گروهی از افراد چاق میزان <span dir="LTR">REE</span> اندازه گیری شده به میزان قابل توجهی پایین تر از سایر افراد با <span dir="LTR">BMI</span> بالا می باشد. با وجود اینکه تفاوت معنی داری در ترکیب بدن، سن، جنس، رژیم غذایی، پروفایل چربی و فعالیت بدنی این افراد در مقایسه با سایر افراد چاق وجود ندارد.</p> حمیده پیشوا http://journals.tums.ac.ir/sjsph/browse.php?a_id=5449&sid=1&slc_lang=fa <p dir="RTL"><strong>زمینه و هدف:</strong> کودکان، آسیب پذیرترین گروهها در جوامع هستند. کودک آزاری پدیده ای پیچیده است<span dir="LTR">.</span> هدف از این مطالعه، تحلیل عامل تأییدی ابزار کودک آزاری در کودکان اهوازی است.</p> <p dir="RTL"><strong>روش کار:</strong> این مطالعه توصیفی - تحلیلی است. جامعه آماری پژوهش حاضر، تمامی دانش آموزان 8 -13 &nbsp;ساله شهر اهواز بود که در سال تحصیلی 1395-1394 در مقطع ابتدایی مشغول تحصیل بودند. حجم نمونه آماری بر اساس تعداد سؤال ها تعیین شد. از شاخص های میانگین واریانس استخراج شده و پایایی مرکب برای انجام الگوی معادلات ساختاری در قالب دو رویکرد تحلیل عاملی تاییدی مرتبه اول و دوم استفاده شد.</p> <p dir="RTL"><strong>نتایج:</strong> یافته های تحلیل عاملی تأییدی نشان داد الگوی فرم کوتاه سه عاملی سازه کودک آزاری، شامل حیطه های روانشناختی، بدنی و غفلت دارای برازندگی مناسبی بود. همچنین، الگوی تحلیل عامل تاییدی مرتبه اول نسبت به تحلیل عامل تاییدی مرتبه دوم از وضعیت مطلوب تری برخوردار بود.</p> <p dir="RTL"><strong>نتیجه گیری:</strong> نتایج نشان داد نسخه اهوازی پرسشنامه کودک آزاری از روان سنجی قابل قبولی برخوردار است.لازم است تفاوت دیدگاه والدین و کودکان در مطالعات آینده مد نظر قرار گیرد.</p> هاشم محمدیان http://journals.tums.ac.ir/sjsph/browse.php?a_id=5450&sid=1&slc_lang=fa <p dir="RTL"><strong>زمینه و هدف:</strong> این مطالعه به منظور بررسی وضعیت کیفیت زندگی به عنوان پیامد خدمات بهداشتی در بین دانش آموزان دوره متوسطه شهر تهران، انجام شد.</p> <p dir="RTL"><strong>روش کار: </strong>این مطالعه مقطعی بر روی 1500 دانش آموز دوره متوسطه شهر تهران انجام شد. داده ها توسط پرسشنامه استاندارد 27 سوالی &nbsp;کیفیت زندگی مرتبط با سلامت گروه کیداسکرین، جمع آوری و با استفاده از نرم افزار <span dir="LTR">SPSS</span> نسخه 23 تجزیه و تحلیل شد و نتایج در سطح آماری ( 05/0> <span dir="LTR">p</span>) معنی دار تلقی شد.</p> <p dir="RTL"><strong>نتایج:</strong> وضعیت کیفیت زندگی افراد تحت بررسی در حد متوسط بود. بیشترین میانگین مربوط به بعد ارتباط با والدین وکمترین مربوط به ابعاد بهزیستی جسمی و روانشناختی بود. براساس رگرسیون خطی چند متغیره، جنسیت پیش بینی کننده معنی دار بعد بهزیستی جسمی بود. متغیرهای جنسیت و انتخاب افراد خانواده برای زندگی، پیش بینی کننده معنی دار بعد بهزیستی روان شناختی بودند. متغیرهای تحصیلات مادر، انتخاب افراد خانواده برای زندگی و ترکیب اعضای خانواده پیش بینی کننده معنی دار بعد ارتباط با والدین بودند. متغیر شغل پدر پیش بینی کننده معنی دار بعد حمایت اجتماعی و هم سالان بود. و در نهایت متغیر&quot; انتخاب افراد خانواده برای زندگی&quot; پیش بینی کننده معنی دار بعد محیط مدرسه بود.</p> <p dir="RTL"><strong>نتیجه گیری</strong>: وضعیت کیفیت زندگی افراد تحت بررسی در حد متوسط بود که قابل قبول نمی باشد و اجرای انواع مداخلات جهت بهبود کیفیت زندگی دانش آموزان دوره متوسطه با تاکید بر ابعاد بهزیستی جسمی و روان شناختی پیشنهاد می شود.</p> غلامرضا گرمارودی http://journals.tums.ac.ir/sjsph/browse.php?a_id=5451&sid=1&slc_lang=fa <p dir="RTL"><strong>مقدمه:</strong>در مطالعات امروزی نقش فعالیت بدنی در پیشگیری از بیماری های غیرواگیر امری ثابت شده است. هدف از انجام این پژوهش بررسی ارتباط فعالیت جسمانی با میزان تراکم معدنی استخوان بر اساس مدت زمان شروع یائسگی می باشد.</p> <p dir="RTL"><strong>روش کار:</strong> در این پژوهش مقطعی 254 خانم یائسه در سنین 46 تا 78 سال مورد بررسی قرار گرفتند. ارزیابی های تن سنجی با استفاده از روش <span dir="LTR">BIA</span> تعیین گردید. اندازه گیری تراکم معدنی استخوان به روش <span dir="LTR">DEXA</span> و فعالیت بدنی با پرسشنامه بین المللی فعالیت بدنی (<span dir="LTR">IPAQ</span>) بررسی شد.</p> <p dir="RTL"><strong>نتایج</strong>: توزیع سطوح فعالیت بدنی در زنان یائسه به ترتیب 7/39% غیرفعال، 6/47% با فعالیت متوسط و 5/12% با فعالیت بالا بود. همچنین نتایج بدست آمده بیانگر ارتباط مثبت میزان فعالیت بدنی در سنین اولیه یائسگی (55 سال سن و کمتر) با تراکم معدنی استخوان (03/0<span dir="LTR">p=</span>) و (05/0<span dir="LTR">p=</span>) <span dir="LTR">T-score</span> در ناحیه ستون مهره ها می باشد. این در حالی است که این ارتباط در ناحیه لگن مشاهده نشد (05/0> <span dir="LTR">p</span>).</p> <p dir="RTL"><strong>نتیجه گیری: </strong>به نظر می رسد که می توان از سطوح فعالیت بدنی زنان در سنین اولیه یائسگی به عنوان یک عامل پیش بینی کننده میزان تراکم معدنی استخوان در ناحیه ستون مهره ها استفاده کرد.</p> خدیجه میرزایی http://journals.tums.ac.ir/sjsph/browse.php?a_id=5452&sid=1&slc_lang=fa <p dir="RTL"><strong>زمینه و هدف:</strong> پژوهش حاضر به منظور بررسی ارتباط بین دین داری با افسردگی در بین مادران کودکان بستری در بخش انکولوژی بیمارستان های وابسته به دانشگاه علوم پزشکی کرمان صورت گرفته است.</p> <p dir="RTL"><strong>روش کار:</strong> ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه دین داری (<span dir="LTR">Khodayarifard 2012</span>) و پرسشنامه افسردگی (<span dir="LTR">Beck et al. 2000</span>) بود. نمونه آماری شامل 115 نفر از مادران کودکان بستری در بخش انکولوژی بود که پرسشنامه ها در یک دوره 6 ماه بین آنها توزیع شد.</p> <p dir="RTL"><strong>نتایج:</strong> یافته ها نشان داد که بین افزایش سطح دین داری و کاهش افسردگی رابطه مثبتی وجود دارد. همچنین از بین متغیرهای جمعیت شناختی، درآمد با میزان افسردگی ارتباط آماری معنی داری وجود دارد و در دیگر متغیرهای جمعیت شناختی با افسردگی مادران ارتباط آماری معنی داری وجود نداشت، همچنین بین میزان درآمد و وضعیت اشتغال مادر (مادران شاغل) با دین داری ارتباط آماری معنی داری وجود داشت.</p> <p dir="RTL"><strong>نتیجه گیری:</strong> هرچه سطح دین داری در مادران افزایش پیدا می کند، افسردگی در آنها کاهش می یابد. همچنین پیشنهاد می شود پژوهش های مشابه ای با متغیرهای اضراب و بیمارهای روانی وابسته به آن با متغیر دین داری در جامعه آماری فوق صورت گیرد.</p> میرمسعود فاطمی http://journals.tums.ac.ir/sjsph/browse.php?a_id=5453&sid=1&slc_lang=fa <p dir="RTL"><strong>زمینه و</strong> <strong>هدف:</strong> <a name="OLE_LINK179">ارزشیابی اقتصادی مداخلات بهداشتی برای تخصیص بهینه منابع در بخش سلامت ضروری است. هدف این پژوهش مرور انتقادی مطالعات تحلیل هزینه </a><span dir="LTR">-</span> منفعت مداخلات بهداشتی در 40 سال گذشته است<span dir="LTR">.</span></p> <p dir="RTL"><strong>روش کار:</strong> مطالعه حاضر با جستجو در هفت پایگاه اطلاعاتی<span dir="LTR">Web of science </span>&nbsp;<span dir="LTR">Science Direct,</span> <span dir="LTR">Scopus,</span> <span dir="LTR">PubMed,</span> <span dir="LTR">Springer, Link</span> <a name="OLE_LINK11"></a><a name="OLE_LINK10"><span dir="LTR">Cochrane Database of Systematic Reviews</span></a><span dir="LTR">,</span> و <span dir="LTR">SID</span> با استفاده از کلید واژه<span dir="LTR"> </span>های مناسب برای یافتن مقالات تحلیل هزینه-منفعت مداخلات بهداشتی منتشر شده در سال های 1975 تا 2015 میلادی انجام شد. مقالات بدست آمده پس از ارزشیابی کیفیت با استفاده از یک ابزار معتبر، تحلیل شدند.</p> <p dir="RTL"><strong>نتایج: </strong><a name="OLE_LINK185"></a><a name="OLE_LINK184">تعداد 33 مطالعه تحلیل هزینه-منفعت مداخلات بهداشتی در فاصله زمانی تعیین شده بدست آمد. به ترتیب 39، 37، 21 و 3 درصد از مطالعات در قاره</a><span dir="LTR"> </span>های آسیا، آمریکا، اروپا و آفریقا انجام شده بود. بیشتر مطالعات (79%) درباره مداخلات مرتبط با واکسن، آموزش، تغذیه سالم و استفاده از فن آوری های بهداشتی بود. <a name="OLE_LINK186">مداخلات مختلف واکسیناسیون، آزمایش های تشخیصی و غربالگری، تغذیه مناسب، بهداشت دهان و دندان، آموزش سلامت روان و استفاده از تجهیزات ایمنی هنگام رانندگی دارای منافع </a>بالینی و اقتصادی بسیار زیاد هستند.</p> <p dir="RTL"><strong>نتیجه گیری</strong>: مطالعات تحلیل هزینه <span dir="LTR">-</span> منفعت مداخلات بهداشتی <a name="OLE_LINK181">در حال افزایش است. این مداخلات می توانند موجب استفاده بهینه از منابع محدود بخش سلامت به منظور ارتقای سلامت مردم شوند. </a></p> محمود زمندی