fa عوامل موثر بر میزان تمرکز سازمانی در بیمارستانها عمومى General پژوهشي Research <strong>زمینه و هدف: </strong>موضوع تمرکز سازمانی از مفاهیم اساسی در علم مدیریت است. تمرکز سازمانی عبارت است از اینکه مرکز ثقل تصمیم گیری در رأس سلسله مراتب هرم سازمانی قرار داشته باشد.در این پژوهش سعی شده است به یکی از ابعاد مهم سازمان یعنی میزان تمرکز سازمانی در بیمارستانها به عنوان نوعی سازمان اجتماعی و پیچیده پرداخته شود.<br><b>روش کار:</b> این پژوهش از نوع مطالعات توصیفی تحلیلی بوده که به روش مقطعی در سال 1384 انجام شده است. جامعه پژوهش کلیه مدیران و مدیران پرستاری بیمارستانهای وابسته به دانشگاه علوم پزشکی تهران می باشد. ابزار گردآوری داده­ها پرسشنامه    می­باشد. در این پژوهش با بررسی های لازم، میزان تمرکز سازمانی بیمارستانها در 3 رده متمرکز، نیمه متمرکز و غیر متمرکز دسته بندی گردید. جهت تجزیه و تحلیل اطلاعات از آزمونهای آماری t تست، آنالیز واریانس یکطرفه، ضریب همبستگی پیرسون و ضریب همبستگی اسپیرمن در نرم افزار SPSS  استفاده شده است.<br><strong>نتایج:  </strong>نتایج نشان داد که از بین 15 متغیر مورد پژوهش 5 متغیر مهم  شامل: جنسیت (001/0<em>p </em>= ) پست سازمانی  (005/0<em>p </em>= )، طی دوره آموزشی در زمینه مدیریت (001/0 <em>p</em>=)، بارمالی تصمیم گیری (03/0 <em>p</em>= ) در گروه مدیران بیمارستان و امکان کنترل تصمیمات اتخاذ شده (014/0 <em>p </em>=) در گروه مدیران پرستاری دارای ارتباط آماری معنی داری با تمرکز سازمانی بوده اند. <br><strong>نتیجه گیری: </strong>میانگین درجه تمرکز دربیمارستانهای مورد مطالعه 38/75%  بوده است که این میزان در حوزه مدیران بیمارستان 3/76% و در حوزه مدیران پرستاری 38/73 % بوده است. یافته های این پژوهش نشان داد که بیمارستانهای مورد مطالعه به صورت نیمه متمرکز اداره می شوند.<p></p> <p><b>Background and Aim:</b> Organizational centralization, an important concept/system in management, relates to hierarchy of authority and degree of participation in decision-making. In this study we aimed to determine the extent of organizational centralization in hospitals affiliated with Tehran University of Medical Sciences (TUMS), Tehran, Iran and identify factors affecting the organizational centralization at the level of executive managers.<br></p><p><b>Methods and Materials:</b> All the managers and head nurses of 13 TUMS hospitals (26 subjects) were included in this cross-sectional study in 2005. Data, collected using questionnaires, were analyzed using the following tests: t-test, ANOVA, Pearson and Spearman, the software being the SPSS. The extent of organizational centralization was categorized into centralized, semi-centralized, and uncentralized.<br></p><p><b>Results: </b>Five of the 5 variables studied were statistically significantly associated with organizational centralization. They were gender (p=0.001), organizational position (p=0.005), attending management courses (p=0.001), and financial burden of decisions (p=0/03) in the hospital managers group, and possibility of controlling the decision (p=0.014) in the head-nurses group. <br></p><p><b>Conclusion: </b>The average organizational centralization in the hospitals was 75.38% it was 76.3% and 73.38% for hospital managers and head-nurses, respectively. On the whole, the management system of TUMS hospitals is a semi-centralized system.</p> تمرکز سازمانی، تفویض اختیار، تمرکز زدایی، بار مالی تصمیم گیری، مدیران بیمارستان Organizational centralization,Delegation, Decentralization,Financial burden of decisions,Hospital managers 51 59 http://sjsph.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-116&slc_lang=fa&sid=1 M Arab محمد عرب No R Khabiri رقیه خبیری Yes A Pourreza ابوالقاسم پوررضا No J Saeedpour جلال سعیدپور No H Zeraati حجت زراعتی No A Mohammadnegad علیرضا محمدنِژاد No