fa مطالعه مورد – شاهدی عوامل موثر بر عود سوء مصرف مواد در معتادان مراجعه‌کننده به دو مرکز ترک اعتیاد شهر تهران عمومى General پژوهشي Research <b>زمینه و هدف:</b> عود بعد از درمان سوء مصرف مواد از مشکلات شایع نظام کنترل و پیشگیری از اعتیاد است.٨٠ درصد از معتادان، کمتر از ٦ ماه مجددا به مصرف مواد روی می­آورند. هدف این مطالعه تعیین عوامل موثر بر عود سوء مصرف مواد در معتادان مراجعه کننده به دو مرکز ترک اعتیاد شهر تهران می­باشد. <b>روش ­کار:</b> این مطالعه مورد- شاهدی بر روی 160 نفر مورد عود و 160 نفر شاهد انجام شد. ابزار جمع آوری اطلاعات پرسشنامه­ای محقق ساخته بود. از آزمون­های کای دو، نسبت برتری (OR) و رگرسیون لجستیک برای تجزیه و تحلیل داده ها استفاده شد. <b><br>نتایج: </b>در این مطالعه، نسبت برتری برای بررسی ارتباط عود سوء مصرف مواد با سیگاری بودن بعد از ترک 14/7 (244/13- 855/3CI :)، مشغولیت ذهنی نسبت به مصرف مواد 76/6 (678/11 – 915/3 CI :)، معاشرت با دوستان معتاد 38/6 (398/10 – 921/3CI :)، ضعف و بی­حالی 93/3 (305/6 -446/2 CI :) و مشاجرات خانوادگی 04/2 (385/3- 227/1CI:) بود. در افراد مصرف کننده تریاک و شیره نسبت به کراک و شیشه شانس کمتری (208/0. OR= ,336/0 - 128/0. CI :) برای عود سوء مصرف داشتند. <b>نتیجه گیری: </b>نتایج مطالعه ارتباط بین متغیرهای فردی، اجتماعی، روانی و طبی و عود سوء مصرف را نشان می­دهد. نتایج این مطالعه پیشنهاد می­کند که مشاوره و رویکردهای درمانی در خانواده، پایش و مراقبت طولانی مدت از درمان شدگان، و برنامه­های حفاظتی و مراقبتی در درمان­های اعتیاد ادغام شود تا از اثر عواملی مانند مشاجره خانوادگی، فشار همسانان، بر عود اعتیاد بکاهد. <p><strong>Background and objectives:</strong> Relapse after treatment is a common problem among drug addicts in addiction control and prevention programs. About 80% of the addicts relapse into drug abuse within 6 months after treatment. The purpose of this study was to determine factors associated with drug abuse relapse in patients consulting two selected addiction treatment centers in Tehran. </p> <p><strong>Material and Methods: </strong>In this case-control study, 160 relapsed patients were compared with 160 abstentious patients. A researcher-developed questionnaire was used to collect data. Chi-square test, odds ratio (OR) and logistic regression were performed for data analysis.</p> <p><strong>Results:</strong> The findings showed that factors increasing rate of relapse were smoking after relapse (OR=7.14, CI=3.855-13.244), substance-related cues (OR=6.76, CI= 3.915-11.678), interaction with addict peers (OR=6.38, CI=3.921-10398), malaise (OR=3.93, CI=2.446-6.305), and family conflict (OR=2.04, CI=1.227-3.385). Opium- and dross-addicts were found to be less likely to have a relapse than crack- or pot- users (OR= 0.208, CI-0.128- 0.336). </p> <p><strong>Conclusion:</strong> The findings of this study reveal that relapse into drug abuse is significantly associated with personal, social, psychological and medical variables. It is recommended to </p> <p>integrate family counseling and therapeutic approaches, constant monitoring, and health care in treatment plans in order to reduce the adverse effects of factors such as family conflicts, peer pressure and drug-related cues in patients' likelihood of relapse.   </p> عود سوء مصرف مواد,مراکز ترک اعتیاد,مورد –شاهدی Drug abuse relapse,Drug abuse recovery centers,Case-control 53 64 http://sjsph.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-13&slc_lang=fa&sid=1 Shahnaz Rimaz شهناز ریماز No دانشکده‌ بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران Shokrolah Mohseni شکرالله محسنی No دانشکده‌ بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران Effat Sadat Merghati Khoei عفت السادات مرقاتی خویی No دانشکده‌ بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران Maryam Dastoorpour مریم دستورپور mdastoorpour@yahoo.com Yes دانشکده‌ بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران Fatemeh Akbari فاطمه اکبری No دانشکده‌ بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران