fa کاربرد سنجش از دور ماهواره ای در ردیابی بندپایان ناقل بیماری عمومى General پژوهشي Research <p class="MsoNormal" style="text-align: justify margin: 0cm 0cm 0pt unicode-bidi: embed direction: rtl" dir="rtl"><strong><span style="font-family: "B Lotus" font-size: 11pt mso-bidi-language: FA">زمینه و هدف: </span></strong><span style="font-family: "B Lotus" font-size: 11pt mso-bidi-language: FA">بیماری­های منتقله توسط بندپایان از مهمترین علل مرگ انسان به شمار می­روند. بدنبال پرتاب اولین ماهواره­های هواشناسی در دهه1960، کاربرد سنجش از راه دور در تحقیقات سلامت انسان طی سه دهه اخیر رو به افزایش نهاده و اطلاعات دریافتی از ماهواره­ها و سنجنده­های مختلف آنها با توان تفکیک زمانی و مکانی مختلف، پهنه جدیدی را در تحقیقات علوم مربوط به بهداشت و سلامت انسان گسترده است. این مقاله به مرور قابلیت­های سنجش از راه دور در زمینه تحقیقات مربوط به بیماری­های منتقله توسط پشه­ها، پشه خاکی­ها و کنه­ها در دنیا می­پردازد. </span></p> <p class="MsoNormal" style="text-align: justify margin: 0cm 0cm 0pt unicode-bidi: embed direction: rtl" dir="rtl"><strong><span style="font-family: "B Lotus" font-size: 11pt mso-bidi-language: FA">روش کار: </span></strong><span style="font-family: "B Lotus" font-size: 11pt mso-bidi-language: FA">با استفاده از موتورهای جستجوی اینترنتی و بانک های اطلاعات مقالات علمی داخلی و خارجی، کلمات کلیـدی مانند سنجش از راه دور، ماهواره، کنه، پشه و پشه خاکی جستجو شد و مقالات بدست آمده مورد بررسی قرار گرفت.<strong></strong></span></p> <p class="MsoNormal" style="text-align: justify margin: 0cm 0cm 0pt unicode-bidi: embed direction: rtl" dir="rtl"><strong><span style="font-family: "B Lotus" font-size: 11pt mso-bidi-language: FA">نتایج: </span></strong><span style="font-family: "B Lotus" font-size: 11pt mso-bidi-language: FA">چندین شاخص اکولوژیک در سنجش از دور بیماری­های منتقله شامل شاخص­های مربوط به پوشش گیاهی، دماهای سطحی زمین و دریا، رطوبت خاک و دوره ابر سرد بیشتر مورد استفاده قرار گرفته­اند. <strong></strong></span></p> <p class="MsoNormal" style="text-align: justify margin: 0cm 0cm 0pt unicode-bidi: embed direction: rtl" dir="rtl"><strong><span style="font-family: "B Lotus" font-size: 11pt mso-bidi-language: FA">نتیجه گیری: </span></strong><span style="font-family: "B Lotus" font-size: 11pt mso-bidi-language: FA">اطلاعات عوامل محیطی بدست آمده از تصاویر ماهواره مانند دما، ‌رطوبت، پوشش و کاربری زمین به ما کمک می­کند تا با توجه به اکولوژی ناقلین بیماری­ها،‌زیستگاه­های آنها را شناسایی نماییم. با وجود این، گذشته از قابلیت­های فنی گسترده این علم، به نظر می­رسد کاربرد آن به علت پیچیدگی­های تکنیکی و مدل­های مربوطه محدود شده باشد. مشکلاتی که بر سر راه کاربرد سنجش از راه دور در علوم بهداشتی و اپیدمیولوژی بیماری­ها وجود دارد، اغلب به هزینه­های خرید تصاویر ماهواره­ای و همچنین میزان در دسترس بودن آنها در زمان­های مورد نظر برای پایش یک موضوع خاص مانند ناقل و یا عامل بیماری می­باشد، درحالیکه بیشتر مطالعات بهداشتی و پایش بیماری­ها نیاز به استفاده از تصاویر با توان تفکیک مکانی بسیار بالا دارند. </span></p> <p><strong>Background and Aim:</strong> Arthropod-borne diseases are one of the major causes of human mortality. Since launch of the first meteorological satellites in 1960s, remote sensing has been increasingly implicated in the field of human health research and the data from satellites and their sensors with different spatial and temporal resolutions opened a new field of research in human health for scientists.</p> <p><strong>Material and Methods:</strong> Search engines and national/international scientific databanks were used to search keywords of remote sensing, satellite, tick, mosquito and sand fly and obtained articles were analyzed.  </p> <p><strong>Results:</strong> Some ecological indices were used more in remote sensing of arthropod-borne diseases, including NDVI, SST, LST and CCD.</p> <p><strong>Conclusion: </strong>Data of environmental factors such as temperature, relative humidity, land use/ land cover help us to detect the habitats of vectors of diseases regard to their ecology. However, the scope of applications, beyond theoretical large potentialities, appears limited both by their technical nature and the related models developed. The main problem for application of remote sensing in health science and epidemiology of diseases, is the costs of satellite images as well as the availability in the studied times to monitor a specific subject like vector or agent of the disease. Although the majority of health studies and diseases monitoring need to application of high spatial resolution images.</p> بیماری های منتقله توسط بندپایان,سنجش از راه دور,بندپایان ناقل بیماری,پایش بیماری‌ها Arthropod-borne diseases,Satellite remote sensing,Arthropod vectors of diseases,Disease monitoring 45 64 http://sjsph.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-4&slc_lang=fa&sid=1 Ahmad Ali Hanafi bojd احمدعلی حنفی بجد aahanafibojd@tums.ac.ir Yes دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران Hassan Vatandoust حسن وطن دوست No دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران Mahyar Soltani ماهیار سلطانی No مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات پیشرفته، دانشگاه صنعتی شریف Zabih Allah Charrahi ذبیح الله چهاراهی No واحد آموزش، جهاد دانشگاهی دانشگاه تهران Homa Nasseh هما ناصح No دانشکده توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز