fa مراقبت‌های بهداشتی درمانی اولیه در جمهوری اسلامی ایران بهداشت عمومی Public Health پژوهشي Research <p style="DIRECTION: rtl">  این مقاله 40 سال تجربه ایران را در توسعه مراقبت های بهداشتی درمانی اولیه در آذربایجان غربی، نقش بهورزان در توسعه مراقبت های بهداشتی درمانی اولیه و فرآیند توسعه این مراقبت‌ها را در جمهوری اسلامی ایران بیان می­دارد. به علاوه عواملی را که موجب رشد کمی وکیفی آن شده است برمی‌شمارد و به چالش‌های پیش روی آن می‌پردازد و در آخر به برنامه پزشک خانواده که استراتژی مناسب برای دسترسی و استفاده همگان از مراقبت‌های بهداشتی درمانی اولیه است اشاره می­کند.<strong> </strong></p> <p>  In this article 40 years of Iranian experience in primary health care in west Azarbaijan and behvarzs is presented. In this regard quantitative development of PHC during this period will be discussed, moreover challenges and opportunities of this program will be analysed. Finally family physician program should be considered as an appropriate tool to achieve universal coverago of PHC in iran. </p> تجربه ایران, آذربایجان غربی, مراقبت های بهداشتی درمانی اولیه, بهورزان Iranian experience, West Azarbaijan, Primary health care, Community health workers (Behvarzs) 1 10 http://sjsph.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-315&slc_lang=fa&sid=1 Hossein Malekafzali حسین ملک افضلی malekafzali@tums.ac.ir Yes Ph.D. Professor, Department of Epidemiology and Biostatistics, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استاد گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران