fa مصرف مواد در کودکان خیابانی شهر تهران: ارزیابی سریع وضعیت بهداشت عمومی Public Health پژوهشي Research <p align="justify"> <strong> زمینه و هدف: </strong>کودکانی که در خیابان کار و زندگی می کنند از جمله گروه های در معرض خطر ابتلا به ایدز در سراسر جهان هستند. جمعیت قابل توجه کودکان خیابانی و ضعف برنامه های موجود برای این گروه از تهدیدهای وضعیت ایدز در ایران به شمار می رود . در این مقاله وضعیت مصرف مواد در کودکان خیابانی بررسی شده است. <strong></strong></p><p align="justify"> <strong> روش کار: </strong>این مقاله بخشی از پژوهشی گسترده تر از نوع ارزیابی سریع و پاسخ ( RAR ) در خصوص کودکان خیابانی می باشد که طی سال 92- 1391در شهر تهران انجام گرفت. داده های پژوهش با استفاده از پرسشنامه و به شیوه پرسشگری از 289 کودک خیابانی که به روش نمونه گیری مبتنی بر زمان و مکان انتخاب شدند جمع آوری شده است. </p><p align="justify"> <strong> نتایج: </strong>نتایج این مطالعه نشان داد که از مجموع کودکان خیابانی 6/25% سابقه مصرف سیگار و/یا مواد مخدر و/یا الکل داشته اند. بیشتر این مصرف کنندگان پسر و در رده سنی 18-15 سال بوده اند. شیوع مصرف سیگار و/ یا قلیان در شش ماه قبل از مطالعه در کل کودکان 1/12%، الکل و یا مشروب11%، مصرف مواد مخدر 9/6% بوده است. طبق یافته های این مطالعه مصرف الکل و مواد مخدر رابطه معناداری با سن، نوع کار و سابقه ترک خانه دارد. بیشترین فراوانی دلیل مصرف مواد در کودکان مربوط به کنجکاوی (6/56%) و در مراتب بعدی لذت (6/39%)، تفریح (8/35%) بوده است. </p><p align="justify"> <strong> نتیجه گیری: </strong>با توجه به بالا بودن معنی داری رابطه مصرف مواد مخدر با مصرف سیگار، الکل، جنسیت، سن، و ترک خانه توصیه <br>می­شود برنامه­های پیشگیری از مصرف مواد، از سنین پایین تر برای همه کودکان با تاکید بیشتری در مورد پسران آغاز گردد. همچنین مداخلات خانواده ها از نوع نارانان (برای مصرف مواد) و الانان (برای مصرف الکل) و تلاش برای بهبود شرایط زندگی کودکان به منظور پیشگیری از ترک خانه راهبرد اصلی برای کاهش مصرف مواد خواهد بود. </p> <p><strong>Background </strong><strong>and Aim: </strong>Children who work or live in the streets are one of the high-risk groups for HIV. The high population of street children and lack of comprehensive intervention programs for them increase their risk for HIV in Iran. This study intended to explore the situation of drug abuse in street children in Tehran, the capital city. </p><p><strong>Materials and Methods: </strong>This paper reports part of a comprehensive rapid assessment and response (RAR) research project on street children in Tehran during 2012-13. Data were collected by interviewing subjects using questionnaires. The sample size was 289 street children selected by time-location sampling in Tehran. </p><p><strong>Results </strong>: Data showed that about 25.6% of the street children had had some history of cigarette smoking, alcohol abuse, and/or drug abuse. Most of them were boys aged 15-18 years. The prevalence rate of cigarette and/or hubble-bubble smoking, alcohol consumption and drug abuse during the preceding 6 months 12.1%, 11% and 6.9%, respectively. Significant associations were found between alcohol consumption and drug abuse on the one hand and the children’s age, type of occupation and home-leaving experience on the other. Further analysis of the data showed that the main reason for drug abuse was curiosity (56.6%), followed by mere enjoyment (39.6%) and leisure (35.8%) . </p><p><strong>Conclusion </strong>: It can be concluded that drug abuse among street children is highly associated with gender, age, alcohol consumption, cigarette smoking and leaving home experience. Therefore, it is recommended to start drug abuse prevention programs at lower ages, with particular emphasis on boys. In addition, family intervention and improvement of children’s lifestyle aiming at preventing home-leaving could be a main strategic plan for reducing drug abuse among street children. </p> اچ آی وی, ارزیابی سریع پاسخ, کودکان خیابانی, مصرف مواد مخدر HIV, Rapid assessment and response, Street children, Drug abuse 1 11 http://sjsph.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-319&slc_lang=fa&sid=1 Masoumeh Dejman معصومه دژمان No MD, Ph.D. Assistant Professor, Social Determinants of Health Research Center, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran استادیار، دانشکده بهداشت بلومبرگ، جانز هاپکینز، بالتیمور، امریکا، مرکز تحقیقات تعیین کننده های اجتماعی سلامت، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران Maroe Vameghi مروئه وامقی m_vameghi@yahoo.com Yes Ph.D. Psychiatrist, Social welfare management Research Center and Social determinants of health Research center, University of Social Health and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran روانپزشک، مرکز تحقیقات مدیریت رفاه اجتماعی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران Fatemeh Dejman فاطمه دژمان No BSc. Clinical Psychology student, Tehran University, Tehran, Iran دانشجوی دوره کارشناسی ، گروه روانشناسی بالینی ، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی ، دانشگاه تهران Payam Roshanfekr پیام روشنفکر No Ph.D. student, Social Determinants of Health Research Center, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran دانشجوی دوره دکتری، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران Hasan Rafiey حسن رفیعی No Ph.D. Psychiatrist, Social Determinants of Health Research Center, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran روانپزشک، مرکز تحقیقات مدیریت رفاه اجتماعی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران Ameneh Setareh forouzan آمنه ستاره فروزان No Ph.D. Psychiatrist, Social Determinants of Health Research Center, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran روانپزشک، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران Majid Rezazadeh مجید رضازاده No MD. Director of preventing development center, State welfare organization of Iran, Tehran, Iran متخصص پزشکی اجتماعی، مرکز توسعه پیشگیری، سازمان بهزیستی کشور، تهران Parisa Fazeli پریسا فاضلی No MSc. Expert of prevention development committee, State welfare organization of Iran, Tehran, Iran کارشناس ارشد،کمیته کنترل و پیشگیری از ایدز، سازمان بهزیستی کشور، تهران