fa سازه های مدل ارتقای سلامت پندر درباره بهداشت دهان و دندان در دانش آموزان مقطع دبیرستان شهر مریوان عمومى General پژوهشي Research <strong>زمینه و هدف: </strong>بهداشت ضعیف دهان و دندان می­تواند اثرات نامطلوبی بر عملکرد کودکان در مدرسه و موفقیتشان در سراسر زندگی داشته باشد. مشخص نمودن عوامل مرتبط با رفتارهای بهداشت و دندان می­تواند به عنوان راهنمایی برای طرح ریزی برنامه­های آموزشی برای دانش­آموزان و انجام مداخله­های صحیح و مناسب جهت ارتقای انجام این رفتارها در آنها عمل کند. لذا این مطالعه با هدف تعیین عوامل مرتبط با رفتارهای بهداشت دهان و دندان در دانش­آموزان دبیرستانی شهرستان مریوان براساس الگوی ارتقای سلامت پندر (<a>Health Promotion Model</a>  (HPM در سال 1389 طراحی و اجرا گردید.<p></p> <p dir="rtl"><strong>روش کار:</strong> این مطالعـه بر روی 403 نفر از دانش­آموزان مقاطع دوم و سوم دبیرستان شهرستان مریوان که طی نمونه­گیری تصادفی-خوشه­ای چندمرحله­ای در سال تحصیلی 89-1388 بدست آمدند، انجام شد. ابزار جمع آوری اطلاعات پرسشنامه­ای استاندارد مبتنی بر سازه­های مدل ارتقای سلامت پندر بود که مشتمل بر سازه­های خودکارآمدی و منافع و موانع درک شده، تعهد به طرح عمل، احساسات مرتبط با رفتار، تأثیرگذارنده­های بین فردی و وضعیتی همراه با رفتارهای بهداشت دهان و دندان بود و بصورت خودایفاء تکمیل گردید. جهت تجزیه وتحلیل داده_­ها از آزمون­های ANOVA، T-test،  Pearson Correlation Coefficientو Linear Regression استفاده شد.</p> <p dir="rtl"><strong>نتایج: </strong>رفتارهای بهداشت دهان و دندان در دوجنس تفاوت معنی­دار داشت به طوری که دختران وضعیت بهتری نسبت به پسران داشتند (01/0> <em>p</em>). همبستگی مثبت و معنی­داری بین رفتارهای بهداشت دهان و دندان و دیگر متغیرهای الگوی ارتقای سلامت (01/0> <em>p</em>) وجود داشت. درمجموع متغیرهای مدل ارتقای سلامت 2/42% از واریانس رفتارهای بهداشت دهان و دندان را پیش بینی نمودند و از میان این عوامل، تعهد به طرح عمل و خودکارآمدی درک شده قویترین پیش بینی کننده­ها بودند (223/0≥β).</p> <p dir="rtl"><strong>نتیجه گیری:</strong> کارشناسان بهداشـت مدارس می بایست برنامـه­های مداخله­ای مرحـله به مرحـله بر اساس مدل HPM  طرح­ریـزی نمایند که در آن ارتقـای خودکـارآمدی درک شده، تعهد به طرح عمل و تأثیرگذارنده های بین فـردی از اولویت­های برنامـه باشند. بایـد هنگـام برنامه­ریزی جهت ارتقای بهداشت دهان و دندان در دانش­آمـوزان، راهبردهایی را جهت غلبه بر موانـع انجام رفتـارهای بهداشـت دهـان و دندان پیشنهـاد داد تا اینکه منافع انجام این رفتارها را برای آنهـا بازگـو نمود. نتایج نشـان دهنده آن است که می­توان این الگو را در شهر مریوان به عنوان چارچوبی جـهت برنامه­ریزی مداخلات در جهـت پیش بینی، بهبود و ارتقای رفتـارهای بهداشت دهان و دندان دانش­آموزان بکارگرفت.</p> <p><strong>Background and Aim</strong><strong>:</strong> This paper reports on the predictors of high school students' oral health behaviors (OHBs) based on the Pender's Health Promotion Model (HPM) in an attempt to identify effective factors that may be addressed through intervention efforts.</p> <p><strong>Materials and Methods</strong>: A multistage cluster sample of 403 high school students were recruited from 8 high schools in Marivan County, Iran. The study was conducted between April and July, 2010. Appropriate instruments were used to measure the relevant variables. The statistical analysis of the data included bivariate correlations, t-test, one-way ANOVA and linear regression.</p> <p><strong>Results:</strong> All HPM variables (perceived self-efficacy, perceived benefits and barriers, activity-related affects, interpersonal and situational influences and commitment to a plan of OHBs) were significantly related to OHBs among the respondents (p < 0.01), and a negative association was found between OHBs and perceived barriers (p < 0.01). All HPM variables were statistically significant predictors of OHBs and accounted for 42.2% of the variance.</p> <p><strong>Conclusion</strong>: Promotion of interpersonal influences and the students' perceived self-efficacy and also commitment to a plan of action should be priorities of any program aimed at promoting OHBs among students. School health care providers should suggest strategies to overcome the barriers of performing OHBs, rather than noting the benefits of these behaviors.</p> رفتارهای بهداشت دهان و دندان،مدل ارتقای سلامت پندر،دانش آموزان،مریوان Oral Health behavior,Health Promotion Model,Students,Marivan 93 106 http://sjsph.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-56&slc_lang=fa&sid=1 Kaveh Bahmanpour کاوه بهمن پور No Rounama Nouri رونما نوری No Heidar Nadrian حیدر ندریان Yes Behzad Salehi بهزاد صالحی No