Journal of School of Public Health and Institute of Public Health Research

fa ارزیابی خطر اکولولوژیکی و بهداشتی برخی فلزات سنگین در خاک کنار جاده‌ای شهر اهواز Assessing the Ecological and Health Risks of Some Heavy Metals in Roadside Soil of Ahvaz بهداشت عمومی Public Health پژوهشي Research زمینه و هدف: فلزات سنگین موجود در خاکهای سطحی شهرها ناشی از منابع مختلف (مانند ترافیک، انتشارات صنعتی و فرسایش ناشی از ساختمان ها) میتواند از طریق تنفس، بلع وجذب پوستی در بدن انسان تجمع یافته و برای سلامتی خطرساز باشد. هدف از این پژوهش ارزیابی خطر اکولولوژیکی و بهداشتی برخی فلزات سنگین در خاک کنار جادهای تقاطع های شهراهواز (مدرس، چهارشیر، زرگان، بهبهانی، گلستان، آبادان، خرمشهر، سوسنگرد و اندیمشک) می باشد. روش کار: در این مطالعه غلظت فلزات سنگین در خاکهای سطحی کنار جادهای تقاطعهای شهر اهواز دراوایل تابستان سال 1395 مورد بررسی گرفت. در این مطالعه، نمونهبرداری در هر تقاطع در فواصل مشخص 1، 10 و 30 متری در دو طرف جاده اصلی (هر تقاطع 6 نمونه) از خاک سطحی (عمق 0 تا 20 سانتیمتری) انجام شد که در مجموع 54 نمونه از تمام مناطق برداشت شد. نمونهها پس از انتقال به آزمایشگاه در آون در دمای 60 درجه سانتیگراد خشک شدند. پس از هضم شدن با مخلوط اسیدی، غلظت فلزات سنگین روی، سرب، نیکل، مس، کروم، کادمیوم و آرسنیک به روش طیفسنجی جرمی پلاسمایی جفت شده القایی (ICP-MS) اندازهگیری شد. سطح آلودگی بر اساس خطر اکولوژیک و بهداشتی فلزات سنگین برآورد شد. نتایج: میانگین غلظت فلزات روی، سرب، نیکل، مس، کروم، کادمیوم و آرسنیک به ترتیب 42/49±61/116، 91/166±02/284، 47/4±53/25، 75/87±63/220، 80/84±21/137، 23/3±44/3 و 08/3±65/8 میلیگرم بر کیلوگرم بدست آمد. بررسی نسبتهای ایزوتوپی نشان داد، نشرهای ناشی از ترافیک خودروها و نشرهای صنعتی مهمترین منابع سرب در نمونههای مورد مطالعه هستند. مقدار میانگین پتانسیل خطر اکولوژیکی (RI)، تقاطعهای اندیمشک، گلستان و سوسنگرد دارای خطر کم، تقاطعهای مدرس، بهبهانی و زرگان دارای خطر متوسط و تقاطعهای چهارشیر، آبادان و خرمشهر دارای خطر قابل توجه می باشند. خطر سرطانزایی (CR) در کودکان نسبت به بزرگسالان بیشتر است. در هر دو گروه سنی، کروم بیشترین خطر سرطانزایی را دارد. نتیجهگیری: نتایج بدست آمده نشان داد منبع آلودگی فلزات مورد مطالعه فعالیتهای انسانی از قبیل ترافیک جادهای و فعالیتهای صنعتی در منطقه مورد مطالعه است. Background and Aim: Heavy metals in the surface soils of cities from various sources (traffic, industrial emissions, erosion from buildings, etc.) can accumulate through inhalation, ingestion and dermal contact in the human body and imperil health. The purpose of this study was to assess the ecological and human health risks caused by some heavy metals in roadside soil at the intersections of Ahvaz (Modares, Kharchar, Zargan, Behbahani, Golestan, Abadan, Khorramshahr, Susangerd and Andimeshk). Materials and Methods: In this study, the concentration of heavy metals in roadside surface soils in intersections of Ahvaz in the summer of 2016 was investigated. The sampling at each intersection was carried out at specified intervals of 1, 10 and 30 meters on the sides of the main road (6 samples from each intersection) from the surface soil (depth 0 to 20 cm); the total number of samples was 54. The samples were transferred to the laboratory and dried at 60 ° C in an oven. After digestion of the samples with an acid mixture, concentrations of heavy metals Zn, Pb, Ni, Cu, Cr, Cd and As were measured by inductive coupled plasma-mass spectrometry (ICP-MS). The contamination level was estimated based on potential ecological and human health risks of heavy metals. Results: The average concentrations of Zn, Pb, Ni, Cu, Cr, Cd and As were 116.61 ± 49.42, 284.02 ± 166.91, 25.53 ± 4.47, 220.63 ± 87.75, 137.21 ± 84.80, 3.44 ± 3.23 and 8.65 ± 3.8 mg/kg, respectively. Isotope ratios indicated that emissions from automobiles/traffic and industrial emissions were the most important sources of lead in the samples studied. The average value of potential ecological risk (RI) in Andimeshk, Golestan and Susangerd intersections was low; that in Modarres, Behbahani and Zergan intersections was medium; and that in Chaharsir, Abadan and Khorramshahr intersections was high. Cr poses the highest risk of cancer in both children and adults, although the risk of carcinogenesis in children is higher than in adults. Conclusion: The results show that the source of contamination with the metals studied is anthropogenic, including road traffic and industrial activities, in the area investigated.   فلزات سنگین, آلودگی, خطر اکولوژیک, خطر بهداشتی, اهواز Heavy Metals, Contamination, Ecological Risk, Health Risk, Ahvaz, Iran 373 390 http://sjsph.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-728-2&slc_lang=fa&sid=1 Navid Ghanavati نوید قنواتی Ghanavati.navid2014@gmail.com Yes Ph.D. Assistant Professor, Department of Soil Science, Islamic Azad University, Ahvaz Branch, Ahvaz, Iran استادیار، گروه خاکشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اهواز، اهواز، ایران Ahmad Nazarpour احمد نظرپور No Ph.D. Assistant Professor, Department of Geology, Islamic Azad University, Ahvaz Branch, Ahvaz, Iran استادیار، گروه زمین شناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران Teymoor Babaenejad تیمور بابایی نژاد No Ph.D. Assistant Professor, Department of Soil Science, Islamic Azad University, Ahvaz Branch, Ahvaz, Iran استادیار، گروه خاکشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اهواز، اهواز، ایران