fa ارزیابی توانایی گیاه پالایی گونه عسلی (Alyssum maritimum) در پالایش خاک‌های آلوده به سرب بهداشت عمومی Public Health پژوهشي Research <h4 dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right:-.05pt;margin-bottom:0in;margin-left:0in;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:0in;line-height:normal;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">زمینه و هدف</span></span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">:</span></span></span></span> <span style="font-weight:normal;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">گیاه‌پالایی به عنوان روشی امیدبخش برای اصلاح خاک است که به آسانی می‌تواند فلزات سنگین را جذب کرده و آلودگی را از خاک بزداید. در همین راستا پژوهش حاضر به ارزیابی توانایی گیاه&shy;پالایی گونه عسلی (</span></span></span></span><em><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="color:black;"><span style="font-size:11.0pt;">Alyssum</span></span></span></em><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="color:black;"><span style="font-size:11.0pt;"> <em>maritimum</em></span></span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) در پالایش خاک&shy;های آلوده به سرب می‌پردازد. </span></span></span></span></h4> <h4 dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right:-.05pt;margin-bottom:0in;margin-left:0in;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:0in;line-height:normal;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">روش کار</span></span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">:</span></span></span></span> <span style="font-weight:normal;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">آزمایش در قالب طرح بلوک&shy;های کامل تصادفی با پنج سطح محلول نیترات سرب و گونه عسلی در شرایط گلدانی اجرا شد.&nbsp; پس از رشد و گل‌دهی</span></span></span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، </span></span></span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">غلظت سرب در اندام‌های مختلف گیاه به روش هضم اسیدی با استفاده از دستگاه جذب اتمی سنجیده شد. به منظور ارزیابی توانایی گونه انتخاب شده در پاک‌سازی محیط از فلزات سنگین، از دو شاخص فاکتور تغلیظ زیستی و فاکتور انتقال استفاده شد.</span></span></span></span></h4> <h4 dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right:-.05pt;margin-bottom:0in;margin-left:0in;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:0in;line-height:normal;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">نتایج</span></span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">: یافته&shy;های این مطالعه نشان داد که بیشترین تجمع سرب در اندام برگ می&shy;باشد. با توجه به این یافته&shy; ها می‌توان انتظار داشت با افزایش غلظت سرب در خاک، تجمع در اندام‌های گونه عسلی نیز افزایش ‌یابد. به‌طور کلی میزان انباشت سرب در اندام‌های این گونه گیاهی از الگوی ساقه<ریشه<برگ پیروی می&shy;کرد. نتایج حاصل از محاسبه شاخص‌های فاکتور تغلیظ زیستی و فاکتور انتقال در گونه عسلی، بیان‌گر مقادیری بالاتر از 1 برای این شاخص‌ها بود که نشان دهنده پتانسیل بالا در انتقال و انباشت سرب در بخش هوایی گونه‌ی گیاهی مورد بررسی است.</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"></span></span></span></h4> <h4 dir="RTL" style="margin-top:0in;margin-right:-.05pt;margin-bottom:0in;margin-left:0in;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-indent:0in;line-height:normal;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">نتیجه&shy;گیری</span></span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">: گونه گیاهی انتخاب شده با توجه به شاخص‌های تعریف شده برای گیاهان بیش اندوز فلزات سنگین و با در نظرگرفتن ضریب تغلیظ زیستی و فاکتور انتقال، توانایی بالایی در پالایش خاک‌های آلوده به سرب را دارد و می‌توان آن را در گروه گیاهان بیش‌اندوز قرار داد.</span></span></span></span></h4> <strong>Background and Aim:</strong> Phytoremediation is a promising method for improving soils that can easily absorb heavy metals, resulting in decontamination of the soil. The objective of this study was to assess the phytoremediation potential of <em>Alyssum maritimum</em> in the remediation of lead-contaminated soil.<br> <strong>Materials and Methods:</strong> A randomized complete block design was used with five levels&nbsp;of lead (Pb) concentration (as&nbsp;lead nitrate) and <em>Alyssum maritimum</em> with six treatments in the research greenhouse of Malayer University, Malayer, Iran.&nbsp; After growth and flowering of the plant<strong>, </strong>lead concentration in its different organs was measured by atomic absorption spectrometry. The bioaccumulation factor (BCF) and the translocation factor (TF) were used to&nbsp;determine&nbsp;the potential of plant species selected for removing heavy metals from the soil in the environment.<br> <strong>Results:</strong> Analysis of the data showed that the highest accumulation of lead nitrate was in the leaf. It could be expected, then, that an increase in the concentration of Pb in the soil would result in the accumulation of Pb in the organs of <em>Alyssum maritimum</em>. Generally the degree of Pb accumulation in various plant organs followed the pattern: leaf > root > stem pattern. The BCF and TF indices of <em>Alyssum maritimum </em>species were greater than 1, which would indicate a high potential for transfer and accumulation of lead in the above-ground parts of the plant.<br> <strong>Conclusion:</strong> The selected plant species has, based on defined criteria for a heavy metal hyperaccumulator plant and its bioaccumulation factor and translocation factor values, a high potential for remediation of lead-contaminated soil&nbsp;and can be included in the group of hyperaccumulator plants. گیاه‌پالایی, سرب, گونه گیاهی عسلی, فاکتور تغلیظ زیستی, فاکتور انتقال Phytoremediation, Lead, Alyssum maritimum, Bioconcentration Factor, Translocation Factor 363 372 http://sjsph.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-807-3&slc_lang=fa&sid=1 Eisa Solgi عیسی سلگی e.solgi@yahoo.com Yes 1Associate Professor, Department of Environment, Faculty of Natural Resources and Environment, Malayer University , Malayer, Iran دانشیار، گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران Raziyeh Yazdanyar راضیه یزدان یار No MSc Environmental Pollution, Faculty of Natural Resources and Environment, Malayer University, Malayer, Iran کارشناس ارشد، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران Mina Taghizadeh مینا تقی زاده No Assistanat Professor, Department of Horticulture, Faculty of Agriculture and Natural Resources, Arak University, Arak, Iran استادیار، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اراک، اراک، ایران