fa تأثیر مداخله آموزشی بر بهبود عادات تغذیه‌ای بیماران مبتلا به دیابت نوع 2: کاربرد مدل فرانظری بهداشت عمومی Public Health پژوهشي Research <strong><span style="font-family:B Lotus;">زمینه و هدف:</span></strong><span style="font-family:B Lotus;"> آموزش</span> <span style="font-family:B Lotus;">به</span> <span style="font-family:B Lotus;">بیمار</span> <span style="font-family:B Lotus;">جزء</span> <span style="font-family:B Lotus;">اساسی</span> <span style="font-family:B Lotus;">در</span> <span style="font-family:B Lotus;">کنترل</span> <span style="font-family:B Lotus;">دیابت</span> <span style="font-family:B Lotus;">است و استفاده</span> <span style="font-family:B Lotus;">از</span> <span style="font-family:B Lotus;">نظریه</span> <span style="font-family:B Lotus;">ها</span> <span style="font-family:B Lotus;">یا</span> <span style="font-family:B Lotus;">مدل</span> <span style="font-family:B Lotus;">های</span> <span style="font-family:B Lotus;">آموزشی جهت</span> <span style="font-family:B Lotus;">افزایش</span> <span style="font-family:B Lotus;">دانش سلامت</span> <span style="font-family:B Lotus;">در بیماران مبتلا به دیابت</span> <span style="font-family:B Lotus;">ضروری</span> <span style="font-family:B Lotus;">است. پژوهش حاضر با هدف تعیین تأثیر مداخله آموزشی بر بهبود عادات تغذیه ای بیماران مبتلا به دیابت نوع دو در شهرستان مراغه با استفاده از مدل فرانظری در سال طراحی و اجرا شد.</span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;">روش کار:</span></strong><span style="font-family:B Lotus;"> مطالعه حاضر یک مداخله تصادفی شده با گروه کنترل بود</span> <span style="font-family:B Lotus;">که در &nbsp;</span><span style="font-family:B Lotus;">سال 97-96 </span><span style="font-family:B Lotus;">روی </span><span style="font-family:B Lotus;">136 </span><span style="font-family:B Lotus;">مراجعه‌کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهرستان مراغه</span><span style="font-family:B Lotus;"> با تخصیص تصادفی به دو گروه مداخله و کنترل (هر گروه 68 نفر) انجام شد. ابزار گرد آوری اطلاعات، پرسشنامه سه قسمتی مشخصات دموگرافیک و پرسشنامه مرتبط با تعیین عادات روزمره تغذیه&shy;ای بیماران مبتنی بر مدل فرانظری&nbsp; بود. &nbsp;برنامه آموزشی به مدت 4 جلسه آموزشی (60- 45 دقیقه ای) و هفته ای یکبار برگزار گردید. داده های گردآوری شده با استفاده از نرم افزار</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">16 </span></span>&nbsp;<span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">SPSS</span></span><span style="font-family:B Lotus;"> در سطح معنی داری کمتر از 05/0 با استفاده از آزمون های توصیفی و استنباطی نظیر </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">ANCOVA</span></span><span style="font-family:B Lotus;"> مورد تجزیه و تحلیل و مقایسه قرار گرفت.</span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;">نتایج:</span></strong><span style="font-family:B Lotus;"> قبل از مداخله، دو گروه مقایسه و کنترل از نظر متغیرهای دموگرافیک وعادات تغذیه ای، سازه های مدل فرانظری و </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">HbA1c</span></span><span style="font-family:B Lotus;"> تفاوت معنی داری نداشتند (05/0<</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">p</span></span><span style="font-family:B Lotus;">). پس از مداخله آموزشی میانگین نمرات سؤالات مرتبط با &nbsp;بر مدل فرانظری و</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">HbA1c</span></span><span style="font-family:B Lotus;"> &nbsp;از نظر آماری معنی&shy;دار بود (01/0</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">p</span></span><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;">). </span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;">نتیجه&shy; گیری:</span></strong><span style="font-family:B Lotus;"> نتایج مطالعه مبین آن بود که کاربرد مدل فرانظری&nbsp; بر بهبود عادات تغذیه ای افراد دیابتی موثر است.</span> <strong>Background and Aim:</strong> Patient education is an essential component of diabetes control, and increasing the health knowledge of diabetic patients based on suitable educational theories is crucial. This study aimed to determine the effect of educational intervention using the Transtheoretical Model<strong> (</strong>TTM) on improving the nutritional habits among patients with type-2 diabetes mellitus in Maragheh city, Iran during 2017-2018.<br> <strong>Materials and Methods:</strong> This study was a randomized controlled trial conducted on 136 diabetic patients under coverage of Maragheh health centers, Maragheh city, Iran, randomly divided into two groups of intervention and control (68 participants in each group). The data collection tool was a three-part questionnaire with questions/items related to demographic characteristics and nutritional habits, as well as constructs of TTM and HbA1c based on the TTM. The educational program included four weekly sessions of 45-60 minutes each. The data were analyzed using the SPSS₁₆ software, the statistical tests being descriptive and inferential <em>tests </em>such as ANCOVA; the significance level was set as a p-value < 0.05.<br> <strong>Results:</strong> Before the intervention, the comparison and control groups did not differ significantly as regards demographic variables, HbA1c, TTM constructs and nutritional habits (p<0.05). After the educational intervention, the mean scores of nutritional habits, constructs of TTM and HbA1c were statistically significant in patients with type 2 diabetes (p <0.01).<br> <strong>Conclusion: </strong>The study results reveal that the application of transtheorical model can improve the nutritional habits of diabetic patients. دیابت نوع 2, مدل فرانظری, عادات تغذیه ای Type-2 Diabetes, Transtheorical Model, Nutritional Habits 261 274 http://sjsph.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-137&slc_lang=fa&sid=1 Saeedeh Pakdel Varjoei سعیده پاکدل ورجوی No MSc. Student, Department of Health Education and Promotion, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشجوی دوره کارشناسی ارشد، گروه آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Azar Tol آذر طل No PhD. MPH. Department of Health Education and Promotion, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دکتری تخصصی، گروه آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Roya Sadeghi رویا صادقی sadeghir@tums.ac.ir Yes PhD. Professor, Department of Health Education and Promotion, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استاد، گروه آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Mir Saeed Yekaninejad میرسعید یکانی نژاد No PhD. Associate Professor, Department of Biostatistics, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشیار، گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Bahram Mohebbi بهرام محبی No MD. Associate Professor, Cardiovascular Intervention Research Center, Cardio-Oncology Research Center, Shahid Rajaei Cardiovascular, Medical and Research Center, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشیار، گروه قلب وعروق، ﻣﺮﻛﺰ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﻣﺪاﺧﻼت ﻗﻠﺒﻲ و ﻋﺮوﻗﻲ، مرکز تحقیقات کاردیوانکولوژی، مرکز آموزشی، تحقیقاتی و درمانی قلب و عروق شهید رجایی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران