fa تغییرات رفتارهای جنسی محافظت نشده و استفاده از سرنگ مشترک درمعتادان مراجعه کننده به مراکز  درمان نگهدارنده با متادون  وابسته  به دانشگاه علوم پزشکی شیراز: مقایسه قبل با بعد از مداخله بدون گروه کنترل عمومى General پژوهشي Research <strong>زمینه وهدف:</strong> ایدز یک بیماری کشنده است که هیچ درمان یا واکسنی برای پیشگیری از آن وجود ندارد<strong>. </strong>استفاده از مواد مخدر تزریقی و رفتارهای جنسی محافظت نشده عوامل مؤثر در انتقال ویروس این بیماری هستند. هدف از انجام مطالعه تعیین تغییرات رفتارهای پرخطر تزریقی و جنسی مرتبط با HIV در معتادان مراجعه کننده به مراکزدرمان نگهدارنده با متادون( MMT)  Methadone Maintenance Treatment   شیراز بود<strong>.</strong><strong></strong><p></p> <p dir="rtl"><strong>روش کار:</strong> این مطالعه به صورت مقایسه‌ی قبل و بعد از مداخله MMT بدون گروه کنترل در 7 مرکز درمان نگهدارنده با متادون شیراز در سال 1388انجام شد. نمونه‌ها معتادان مراجعه کننده به مراکز  درمان نگهدارنده با متادون  بودند که به روش سرشماری انتخاب شدند. 694 معتاد مراجعه کننده به این مراکز در مطالعه شرکت کردند.روش جمع آوری داده های مصاحبه با استفاده از پرسشنامه بود. آنالیز داده ها با استفاده از نرم افزار آماری SPSS.15 و آزمون Wilcoxon انجام شد.</p> <p dir="rtl"><strong>نتایج</strong><strong>: </strong>میانگین سنی معتادان دریافت کننده متادون 5/9  ± 5/36 سال بود. اکثر مراجعه کنندگان مرد(1/92%) و مجرد (1/43%) بودند.3/37/% شرکت کنندگان در مطالعه معتاد تزریقی بودند. در یک هفته قبل از مراجعه به مرکز 3/23% معتادان حداقل یک تزریق مشترک داشتند این مقدار به 2/9% در یک هفته ی بعد از مراجعه کاهش یافت. در یک ماه قبل از مراجعه به مرکز 2/25% معتادان حداقل یک تماس جنسی محافظت نشده داشتند که این آماره به 21% در یک ماه بعد از مراجعه کاهش یافت.میانگین تعداد تزریق‌های مشترک و تماسهای جنسی محافظت نشده در بعد از مراجعه به مرکز نسبت به قبل از آن به طور معنی داری کاهش یافت(001/0><em>p</em> ) .</p> <p dir="rtl"><strong>نتیجه گیری:</strong> با توجه به تأثیر زیاد مراکز MMT در کاهش رفتارهای پرخطر، گسترش کمی و کیفی این مراکز در بعد منطقه‌ای و ملی و تشویق معتادان به استفاده از خدمات جهت تحت پوشش قرار دادن افراد پرخطر تزریقی و جنسی به منظور پیشگیری از HIV ضروری  می باشد.</p> <p><strong>Background and Aim</strong><strong>:</strong> <strong> </strong>AIDS is a lethal disease, for which there is no treatment or any vaccine to prevent it. The injection-drug use and unprotected sexual behavior are two factors important  in HIV transmission. This study was conducted to determine changes in high-risk sexual and injection-drug use behaviors associated with HIV among drug users referring to Methadone Maintenance Treatment centers in Shiraz, Iran.</p> <p><strong>Materials and Methods</strong>: This before-after interventional study with no control group included drug-users (n=694) referring to all the 7 MMT centers in Shiraz, Iran in 2009. The data were collected by interviewing patients and using a questionnaire. The software used for data analysis was SPSS 15, the statistical test being the Wilcoxon test.</p> <p><strong>Results:</strong> The average age of the clients was 36.5 ± 9.5 years. Most of them were males (% 92.1) and single (% 43.1). 37.3 % of them being injection-drug users. The proportion of the injection-drug users having had at least one shared injection one week before referring to an MMT center was 23.3%, which decreased to 9<strong>.</strong>2% after one week. Analysis of the data also showed that 25.2% of the addicts had had at least one unprotected sexual contact during the previous month the proportion decreased to 21.0% one month after referring to an MMT center. The reductions in the mean numbers of both shared injections and unprotected sexual contacts were statistically significant (p <0<strong>.</strong>001). <strong></strong></p> <p><strong>Conclusion</strong>: Considering the effectiveness of the MMT centers in reducing risky behaviors of injection-drug users, it is essential to expand these centers at both the national and regional levels quantitatively and qualitatively and encourage drug-users to refer to them and seek help. This will help greatly in the prevention of HIV.</p> مصرف کنندگان مواد,رفتارهای پرخطر,ایدز,درمان نگهدارنده با متادون,کاهش آسیب Drug-users,High-risk behaviors,HIV/AIDS,Methadone maintenance treatment,Harm reduction 67 76 http://sjsph.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-63&slc_lang=fa&sid=1 AR Heidari علیرضا حیدری heidari_ar_2000@yahoo.com Yes مرکز تحقیقات مدیریت سلامت و توسعه اجتماعی، دانشگاه علوم پزشکی استان گلستان AR Mirahmadizadeh علیرضا میراحمدی زاده No مرکز تحقیقات HIV/AIDS ، دانشگاه علوم پزشکی شیراز A Keshtkaran علی کشتکاران No دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز M Javanbakht مهدی جوانبخت No دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز K Etemad کورش اعتماد No دانشجوی دوره دکتری، مرکز تحقیقات مدیریت سلامت و توسعه اجتماعی، دانشگاه علوم پزشکی استان گلستان M Lotfi منصوره لطفی No دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز