Journal of School of Public Health and Institute of Public Health Research

other مقایسه اثربخشی آموزش مستقیم و آموزش همتا بر رفتارهای ارتقا دهنده سلامت در دانش‌آموزان دختر Comparison of the Effect of Direct Education and Peer-Led Education on Health-Promoting Behaviors among Female Students بهداشت عمومی Public Health پژوهشي Research زمینه ‌و هدف: نوجوانی دوره‌ای کلیدی برای سرمایه‌گذاری‌های آموزشی است؛ دوره‌ای که می‌تواند هم کیفیت زندگی فرد را ارتقا دهد و هم بار بیماری‌ها و هزینه‌های آینده نظام سلامت را کاهش دهد. این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی آموزش مستقیم و آموزش همتا بر رفتارهای ارتقاءدهنده سلامت در دانش‌آموزان متوسطه اول شهر شوش در سال ۱۴۰۳ انجام شد. <v:oval fillcolor="white [3212]" id="Oval_x0020_1" o:gfxdata="UEsDBBQABgAIAAAAIQC75UiUBQEAAB4CAAATAAAAW0NvbnRlbnRfVHlwZXNdLnhtbKSRvU7DMBSF dyTewfKKEqcMCKEmHfgZgaE8wMW+SSwc27JvS/v23KTJgkoXFsu+P+c7Ol5vDoMTe0zZBl/LVVlJ gV4HY31Xy4/tS3EvRSbwBlzwWMsjZrlprq/W22PELHjb51r2RPFBqax7HCCXIaLnThvSAMTP1KkI +gs6VLdVdad08ISeCho1ZLN+whZ2jsTzgcsnJwldluLxNDiyagkxOquB2Knae/OLUsyEkjenmdzb mG/YhlRnCWPnb8C898bRJGtQvEOiVxjYhtLOxs8AySiT4JuDystlVV4WPeM6tK3VaILeDZxIOSsu ti/jidNGNZ3/J08yC1dNv9v8AAAA//8DAFBLAwQUAAYACAAAACEArTA/8cEAAAAyAQAACwAAAF9y ZWxzLy5yZWxzhI/NCsIwEITvgu8Q9m7TehCRpr2I4FX0AdZk2wbbJGTj39ubi6AgeJtl2G9m6vYx jeJGka13CqqiBEFOe2Ndr+B03C3WIDihMzh6RwqexNA281l9oBFTfuLBBhaZ4ljBkFLYSMl6oAm5 8IFcdjofJ0z5jL0MqC/Yk1yW5UrGTwY0X0yxNwri3lQgjs+Qk/+zfddZTVuvrxO59CNCmoj3vCwj MfaUFOjRhrPHaN4Wv0VV5OYgm1p+LW1eAAAA//8DAFBLAwQUAAYACAAAACEAPntJMXADAAAgCAAA HwAAAGNsaXBib2FyZC9kcmF3aW5ncy9kcmF3aW5nMS54bWysVd1uEzkUvl9p38HyPWSSJmkbMUVp doNWqmjVgLg+dTyZER571nbShKfhWXgyPtszk7QgkABFmtg+53z+zq9fvd7Xiu2kdZXROR++zDiT Wph1pTc5f/9u+eKCM+dJr0kZLXN+kI6/vvr7r1c021hqykowIGg3o5yX3jezwcCJUtbkXppGasgK Y2vy2NrNYG3pEci1GoyybDqoqdL86gj1D3liW1v9ApQy4qNcL0jvyAFSidnpSctRid9HppnevbHN qrmzgbl4u7uzrFrnHJHTVCNEfNAKWjVsB8+sNkeAfWHroG+Kgu1zfjY9H12MgXXI+eXwcjycThKe 3HsmoDCenCN2nAkonGEF3XRfefsTBFH++0MMkExksDgh6JpAT+++9Xh0OZ5OLs/HZ53ntztSbNj7 Hyw65ztr18btz7jdU6ZZY51/I03NwiLnUqmqcTJWF+1unE9EOq3gkjOqWi8rpeImFK1cKMvgQ84f NtEN4D/RUvqXDAETLANa677fr2JY/f7arA8B9AH/qCRrQB7pdY1YVvDkhpy/I4vuwiH61N/iUyjz mHPTrjgrjf30vfOgj4qHlLNHdGvO3f9bspIz9Z92ocDGodR83MTC4syeSh5OJXpbLwxiM4zs4hLG 1qtuWVhTfzB2PQ+3QkRa4O6cC2+7zcJjDxGGgpDzeVwLUzfkb/SqQXsOY8ZCmt7tP5Bt2nR6lP9b syqp+W5Kk24IozbzrTdF1eY7RTUIlPMrf1AyNkuMPVLBarI3kQQW94m02mAQBsrRKrAKC+TjTvhU HMPhJEMLpopSJxrXsuh0vUu6nRrsj9J54Z/rXfSA0IxyVEtbLHHQWLBVFKay1C/er5CDT4hWHAUf pQ2zGwgBVRaFFD5VPHbE/KGRBQlMpgWp6sFWnDWkjcNBNsqW2QTf8BtnZ+ELaeVFuaS6UmHG4ECU ZJ2MSY3hE+4EdG4rUk8gr7MpwBJoBP4pJHyFf4G9v/ryOTQKAhQO4xfZCid9q2ydXDX3cDJloOsl F9IbMJS+lwVmMqblKIYkvkjH5iYhpPap0lxJa9mm9SSrvUW8OgIG5ALTosduAZ4Ojg47UWv1j2np jVOu+msSg6fGKZGwiDcb7XvjutIm1eczAAWv2puTfqTfBgYxDLN88OxtjCrtWx4e4NP91VcAAAD/ /wMAUEsDBBQABgAIAAAAIQACz8ZKFwcAAE8gAAAaAAAAY2xpcGJvYXJkL3RoZW1lL3RoZW1lMS54 bWzsWktrHEcQvgfyH4a5x9r3WsIrI61WVmytJLxrBx97d3tn2uqZHrp7Je8t2KdcAgEn5BLILYcQ YoghJpf8GIFN4vyIVPe8und7rQcimCAJxEzNV9XVVTVVNdW6c/dZRL0TzAVhccev3qr4Ho7HbELi oOM/Gu5+dtv3hETxBFEW444/x8K/u/npJ3fQxpiSZMQQnwxDHGEPBMViA3X8UMpkY21NjIGMxC2W 4BieTRmPkIRbHqxNODqFBSK6VqtUWmsRIrG/CRKlEtSj8CeWQhHGlA+UGOzFKILVD6dTMsYaOzmu KoSYiy7l3gmiHR9kTtjpED+TvkeRkPCg41f0j7+2eWcNbWRMVK7gNfh29U/GlzFMjmt6TR6MikUb jWajtVXI1wAql3G9dq/VaxXyNACNx7DTVBdbZrvWbWRYA5ReOmTvtHfqVQtvyK8v6bzVVL8WXoNS +Y0l/O5uF6xo4TUoxTeX8M3t9e0dW74GpfjWEr5d2dpptC35GhRSEh8voSvNVr2b77aATBndc8LX m43ddi0TXqIgGoroUktMWSxXxVqEnjK+CwAFpEiS2JPzBE/RGGKyiygZceLtkyCEwEtQzASQK7XK bqUOf9VvQ19pj6INjAxupRdoIpZISh9PjDlJZMe/D1J9A/L2zZuz56/Pnv9+9uLF2fNfs7W1KItv D8WByff+p2/++eFL7+/ffnz/8tt06UW8MPHvfvnq3R9/fkg87Lg0xdvvXr17/ert91//9fNLh/Qt jkYmfEgiLLwDfOo9ZBFs0KE/HvHLcQxDREyOrTgQKEZqFYf8ngwt9MEcUeTAbWPbjo85pBoX8N7s qaXwIOQzSRwSH4SRBewzRrcZd1rhgVrLMPNwFgfuxfnMxD1E6MS1dhfFlpd7swRyLHGJ7IbYUvOI oliiAMdYeuoZO8bYsbsnhFh27ZMxZ4JNpfeEeNuIOE0yJCMrmkqmPRKBX+YuBcHflm36j71tRl27 3sEnNhLeDUQdyg8xtcx4D80kilwihyiipsH3kQxdSg7mfGziekKCpwNMmdebYCFcPIcc9ms4/QGk Gbfb+3Qe2UguybFL5j5izETusONuiKLEhR2QODSxn4tjCFHkHTHpgveZ/Yaoe/ADile6+zHBlrvP zwaPIMOaKpUBop7MuMOX9zCz4ncwp1OEXalmi0dWit3ixBkd27PACu19jCk6RROMvUefOzTYZoll 81Lp+yFklT3sCqz7yI5VdR9jgT3d3CznyX0irJAd4ICt0Kc/X0g8cxRHiK+SfABeN23eg1IXuQLg kI6PTeABgX4P4sVplEMBMozgXin1KERWAVP3wh2vc2757yLvGLyXTy01LvBeAg++NA8kdpPng7YZ ImotUAbMEEGX4Uq3wGK5v2RRxVWzzZx8U/ulLd0A3ZHV9EQkPrcDWuh9mv9N7+N45a6n63ELtlLW JfudVSllb6HLWYVb7G26jE/Ix9/a7KBZfIShmiznrZvO5qaz8f/3nc2q9/mmn1nVddz0Mz70GTf9 TDZiuZ5+pmxhoLtRY4903KOHP9HK2c+UUDqQc4r3hR7/CPiqmewCUfHpGScuZoFJCJeqzMECFi7g SPN4nMkviAwHIUpgRlT1lZBAZKID4SVMwOhIk52yFZ7Ooj6bpCPPalWNN9PKKpAs6ZVmQYdxlUzR rXY5xivEa20DPW7NFVC8l1HCWMxWou5Qop0TlZH0cBeM5lBC7+xatFh3aHFbic9dtaQFqFZ4BT67 PfhY7/jNBrAAE0zloEWfKD+lrs69q515nZ5eZUwrAqDNziOg9PS60nXl9tTu0lC7gKctJYxws5XQ ltENngjhYziLTkW9iBqX9fV66VJLPWUKvR6EVqlG+/aHtLiqr4FvMTfQ2MwUNPZOO36r3oSQGaOk 409hdAyXUQKxI9SXF6IBHLqMJU9f+KtkloQLuYNEmBpcJ500G0REYu5REnV8tf3CDTTWOUTrVq1B QvholVuHtPKxKQdOt52Mp1M8lqbbDYqydHoLGT7NFc6nmv3qYMXJZuDuQTg59UZ0xh8iCLFmu6oM OCECThCqqTUnBI7EikRWxt9CYcrSrnkmpWMopSOahCirKGYyT+E6lRfq6LvCBsZdtmcwqGGSrBCO AlVgTaNa1bSoGqkOK6vu+UzKckbSLGumlVVU1XRnMWuFvAws2PJqRd7QKjcx5DSzwqepezHlrue5 bqFPKKoEGLywn6PqXqAgGKqVi1mqKY2X07DK2RnVrh35Bs9R7SJFwsj6rVzsgt2KGuFcDohXqvzA txi1QJrmfaW2tOt4u48SbxRUOz4cMcOI8BlcwSG1D7SaotUUDa7g5BnKRXpc3PGzi5wCz1NKgann lHqOaeSURk5p5pRmTmnllJbv6XNVOMtXR6q+lx+bQg3Ljlmz3sL+H4DNfwEAAP//AwBQSwMEFAAG AAgAAAAhAJxmRkG7AAAAJAEAACoAAABjbGlwYm9hcmQvZHJhd2luZ3MvX3JlbHMvZHJhd2luZzEu eG1sLnJlbHOEj80KwjAQhO+C7xD2btJ6EJEmvYjQq9QHCMk2LTY/JFHs2xvoRUHwsjCz7DezTfuy M3liTJN3HGpaAUGnvJ6c4XDrL7sjkJSl03L2DjksmKAV201zxVnmcpTGKSRSKC5xGHMOJ8aSGtHK RH1AVzaDj1bmIqNhQaq7NMj2VXVg8ZMB4otJOs0hdroG0i+hJP9n+2GYFJ69elh0+UcEy6UXFqCM BjMHSldnnTUtXYGJhn39Jt4AAAD//wMAUEsBAi0AFAAGAAgAAAAhALvlSJQFAQAAHgIAABMAAAAA AAAAAAAAAAAAAAAAAFtDb250ZW50X1R5cGVzXS54bWxQSwECLQAUAAYACAAAACEArTA/8cEAAAAy AQAACwAAAAAAAAAAAAAAAAA2AQAAX3JlbHMvLnJlbHNQSwECLQAUAAYACAAAACEAPntJMXADAAAg CAAAHwAAAAAAAAAAAAAAAAAgAgAAY2xpcGJvYXJkL2RyYXdpbmdzL2RyYXdpbmcxLnhtbFBLAQIt ABQABgAIAAAAIQACz8ZKFwcAAE8gAAAaAAAAAAAAAAAAAAAAAM0FAABjbGlwYm9hcmQvdGhlbWUv dGhlbWUxLnhtbFBLAQItABQABgAIAAAAIQCcZkZBuwAAACQBAAAqAAAAAAAAAAAAAAAAABwNAABj bGlwYm9hcmQvZHJhd2luZ3MvX3JlbHMvZHJhd2luZzEueG1sLnJlbHNQSwUGAAAAAAUABQBnAQAA Hw4AAAAA " strokecolor="white [3212]" strokeweight="1pt" style="position:absolute; left:0; text-align:left; margin-left:290px; margin-top:965px; width:36pt; height:25.2pt; z-index:251794432; v-text-anchor:middle"> <v:stroke joinstyle="miter"> <v:textbox> <table width="100%"> <tbody> <tr> <td> <div></div> </td> </tr> </tbody> </table> </v:textbox> <w:wrap anchory="page"> </w:wrap></v:stroke></v:oval>روش‌کار: این مطالعه نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری سه‌ماهه روی ۴۴۸ دانش‌آموز دختر متوسطه اول شهر شوش با نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انجام شد. در گروه آموزش همتا، دانش‌آموزان پس از دریافت آموزش و ارزیابی کتبی و عملی به‌عنوان همتای آموزش‌دهنده انتخاب شدند. ابزار پژوهش، پرسشنامه سبک زندگی ارتقادهنده سلامت والکر (HPLP-II) بود. مداخله در هشت جلسه ۶۰ تا ۹۰ دقیقه‌ای ارائه شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی در نرم افزار SPSS نسخه ۲۷ انجام شد و سطح معنی‌داری ۰۵/۰ در نظر گرفته شد. نتایج: هر دو روش آموزش مستقیم و آموزش همتا به‌طور معنادار موجب بهبود رفتارهای ارتقادهنده سلامت شدند. (05/0>p) آموزش مستقیم اثر بیشتری بر نمره کلی و ابعاد مسئولیت‌پذیری، فعالیت بدنی و مدیریت استرس داشت و این اثر تا سه ماه پایدار ماند، در حالی که آموزش همتا بیشترین تأثیر را بر روابط بین‌فردی و رشد معنوی نشان داد. نتیجه‌گیری: هر دو روش آموزش مستقیم و آموزش همتا مؤثرند؛ آموزش مستقیم اثر پایدارتر بر ابعاد اصلی سلامت دارد و آموزش همتا بیشتر جنبه‌های ارتباطی و انگیزشی را تقویت می‌کند. ترکیب این دو روش نتایج بهتری برای ارتقای سلامت دانش‌آموزان فراهم می‌کند. <a name="_Hlk214034406">Background and Aim: </a>Adolescence is a critical period for educational investment, which can enhance individual quality of life and reduce the future burden of disease and healthcare costs. This study aimed to compare the effectiveness of direct education and peer education on health-promoting behaviors among first-grade middle school students in Shush, Khuzestan, in 2024. Materials and Methods: This quasi-experimental study with pre-test, post-test, and three-month follow-up was conducted on 448 female first-grade middle school students in Shush using multistage cluster sampling. In the peer education group, selected students served as peer educators after receiving training and passing written and practical evaluations. Data were collected using the Walker Health-Promoting Lifestyle Profile (HPLP-II). The intervention was delivered in eight 60–90-minute sessions. Data was analyzed using descriptive and inferential statistics in SPSS software version 27, with a significance level of 0.05. Results: Both direct and peer education significantly improved health-promoting behaviors (p< 0.05). Direct education had greater effects on overall scores and the dimensions of health responsibility, physical activity, and stress management, which persisted up to three months. Peer education had the strongest impact on interpersonal relationships and spiritual growth. Conclusion: Both direct and peer education are effective in promoting health behaviors; however, direct education provides more durable effects on core health dimensions, while peer education primarily enhances interpersonal and motivational aspects. A combination of these methods may yield better outcomes in promoting student health.   رفتارهای ارتقا دهنده سلامت, آموزش مستقیم, آموزش همتا, دانش‌آموز دختر, دوره متوسطه اول Health-Promoting Behaviors, Direct Education, Peer Education, Female Students, Middle School 117 132 http://sjsph.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-278&slc_lang=other&sid=1 Azar Houri آذر هوری mahvid.bb@gmail.com No MSc. Department of Health Education and Health Promotion, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran کارشناس ارشد، گروه آموزش بهداشت و ارتقا سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Roya Sadeghi رویا صادقی No Ph.D. Professor, Department of Health Education and Health Promotion, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استاد، گروه آموزش بهداشت و ارتقا سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Azar Tol آذر طل No Ph.D. Department of Health Education and Health Promotion, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دکتری تخصصی، گروه آموزش بهداشت و ارتقا سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Mahdi Yaseri مهدی یاسری No Ph.D. Professor, Department of Epidemiology and Biostatistics, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استاد، گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Yaser Tedadi یاسر تعدادی No Ph.D. Assistant Professor, Department of Health Education and Health Promotion, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار، گروه آموزش بهداشت و ارتقا سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران