fa تاثیر عوامل فنی، عملیاتی و محیطی بر میزان مواجهه کار گران  با BTEX در فرایند رنگ  یک صنعت خودرو سازی عمومى General پژوهشي Research <strong>زمینه و هدف:.</strong>با توجه به اثرات حاد و مزمن حلال های آلی، که نقاشان خودرو در مواجهه طولانی مدت با آنها هستند ، ارزیابی و کنترل آنها برای حفظ سلامت کارکنان از اهمیت خاصی برخوردار است . در این تحقیق قصد بر آن است به منظور ارزیابی صحیح میزان مواجهه وانتخاب راه کارهای صحیح کنترلی،مهمترین عوامل تاثیر گذار در انتشار آلودگی با تاکید برارزیابی مواجهه با بنزن ، تولوئن، زایلن و اتیل بنزن(BTEX)، شناسایی و تعیین گردد .<p></p> <p dir="rtl"><strong>روش کار:</strong> در این تحقیق با مطالعه  دقیق فرایند رنگ آمیزی یک شرکت خودرو سازی ، عوامل احتمالی تاثیر گذار ، حلال های آلی موجود در رنگ و ایستگاه های انتشار حلال های آلی شناسایی شده و سپس با توجه به تعداد متغیرهای مورد بررسی و سطوح آنها و 5 نمونه به ازای هر ترکیب از متغییرها و نمونه های شاهد، 240 نمونه هوا تعیین شد.  نمونه ها بر اساس روش 1501 NIOSH جمع آوری ، آنالیز و تعیین مقدار گردید ، و در نهایت اطلاعات بدست آمده بوسیله نرم افزار   spss11.5 و آزمونهای رگرسیون چندگانه و آنالیزواریانس مورد تحلیل قرار گرفتند  .</p> <p dir="rtl"><strong>نتایج:</strong> در بـین حلال های مورد مطالعـه، مواجـهه با بنزن در کلیه وظایف شغلی و مواجـهه با تولوئن در ایستگاه ها رنگ رویه و رنگ آسـتر بالاتر از حدود مجاز مواجـهه تشخیص داده شد( 05/0 <em>p</em><). مواجـهه با اتیل بنزن و زایلن کـمتر از حـدود مجـاز بود ( 05/0<em> p</em><).مهمترین عوامل تاثیرگذار بر میانگین مواجهه با هر چهار حلال مورد مطالعه به ترتیب میزان اثرگذاری عبارت از : وظیفه شغلی ، نوع پیستوله و نوع رنگ مصرفی بوده است( 05/0 <em>p</em><) .     </p> <p><strong>نتیجه گیری:</strong> از دلایل تاثیر متغیرهای وظیفه شغلی ،نوع پیستوله و رنگ بر میزان مواجهه با BTEX، متفاوت بودن بار کاری هر وظیفه شغلی ،کارایی متفاوت دو نوع پیستوله مورد استفاده و تفاوت در فرمولاسیون حلال های رنگ است. همچنین به دلیل وجود بنزن به صورت ناخالصی در حلال رنگ، میزان مواجهه با آن بیشتر از حد مجاز می باشد.  بنابراین توجه به عواملی تاثیر گذار در حین ارزیابی و کنترل جهت کسب نتایج مطمئن تر توصیه می شود.   </p> <b>Background and Aim:</b> Considering the acute and chronic effects of organic solvents to which vehicle painters are exposed for long periods of time, their evaluation and control is crucial for protection of health of the employees. This study aimed to find the most influential factors on exposure to, and spreading pollution with, benzene, toluene, xylem, and etylebenzene (BTEX) in order to be able to choose the best control measures.<b> <br>Materials and Methods:</b> In a motor-vehicle company the vehicle painting process was studied in detail and the solvents used in paints and in spreading organic solvent stations were identified. Based on the types and concentrations of the variables being studied, using the NIOSH method a total of 240 air samples were collected (5 samples for each variable and the respective controls) and analyzed. The SPSS version 11.5 was used for data analysis, the statistical tests being multi-regression and analysis of variance. <br><b>Results:</b> Exposure to benzene in all occupational tasks, as well as to toluene in top coating and undercoating stations exceeded, while exposure to etylebenzene and xylene did not reach, the respective permitted exposure limits (p<0.05). The most effective factors on exposure to all the four solvents were, in order of effectiveness, occupational task, gun type, and the type of paint sued (p<0.05).<b> <br>Conclusion:</b> The effects of the variables studies – occupational task, gun and paint types – on exposure to BTEX relate to differences in occupational task work load, the type of gun used, and the paint organic solvent formulation. The reason for the potentially high exposure to benzene is its presence as an impurity in the paint solvents. Thus, it is highly recommended that in the process of control and evaluation special attention be paid to these factors. حلال های آلی( ( BTEX،مواجهه شغلی،وظیفه شغلی،نوع پیستوله،نوع رنگ مصرفی Volatile organic solvents,Occupational exposure,Occupational task,Painting gun,Paint type 63 71 http://sjsph.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-70&slc_lang=fa&sid=1 F Golbabaei فریده گلبابایی Yes R Kazemi رضا کاظمی No B Golestan بنفشه گلستان No M Pourtalari مهران پورتالاری No J Shahtaheri سید جمال الدین شاه طاهری No M Rismanchian مسعود ریسمان چیان No