fa پراکندگی جغرافیایی حیوان گزیدگی و هاری در استان های ساحلی دریای خزر طی سالهای 2002 تا 2007 عمومى General پژوهشي Research <strong>زمینه و هدف:</strong> هاری بیماری ویروسی قابل انتقال از حیوانات خونگرم به انسان است. هاری با ایجاد انسفالیت حاد و کشنده در انسان و دیگر پستانداران یکی از علل ویروسی مرگ در کشورهای در حال توسعه می­باشد. بیماری عمدتاً از طریق گازگرفتگی و گاهی از طریق نسوج مخاطی، تنفس، جفت، وسایل آلوده و پیوند اعضا منتقل می­شود. هدف این بررسی، ترسیم نقشه­ی پراکندگی جغرافیایی گازگرفتگی، بیماری و مرگ از هاری در استان­های ساحلی دریای خزر بوده است.<p></p> <p dir="rtl"><strong>روش کار:</strong> بررسی حاضر با جمع آوری داده­های موارد انسانی، دامی و حیوان گزیدگی از بخش تحقیقات و مرکز رفرانس هاری انستیتو پاستور و آزمایشگاه تشخیص هاری در پژوهشکده آمل طی سالهای 2002 تا 2007 انجام گرفت. داده­ها به کمک نرم افزار SPSS تحلیل و نقشه­های پراکندگی به وسیله برنامه Arc GIS 9.2 ترسیم شد.</p> <p dir="rtl"><strong>نتایج:</strong> در این دوره 6 ساله، از 670743 مورد گازگرفتگی در کشور، 63890 مورد (5/9%)در گلستان،25767 مورد (8/3 %) در مازندران و 22874 مورد (4/3 %) در گیلان بوده است. بیشترین توزیع مکانی گازگرفتگی در گلستان ،شهرستان­های آق قلا، بندر ترکمن، آزاد شهر و کلاله و در مازندران، گلوگاه، بهشهر، رامسر و نکا و در گیلان شفت، ماسال، سیاهکل و فومن می­باشد. از 2312 مورد هاری دامی در کشور، 22/9% در گلستان،  4% در مازندران و 6/2% درگیلان گزارش گردید. بیشترین توزیع مکانی هاری دامی در گلستان شهرستان های گنبد کاووس، بندر ترکمن، گرگان و کلاله و در مازندران شهرستان­های بهشهر، نکا و چالوس و در گیلان شهرستان­های ماسال، فومن و رضوانشهر می­باشد. سگ مهمترین ناقل (3/91%) برای انسان و سایر حیوانات بوده است. طی این سالها41 مورد مرگ انسانی در اثر هاری در سراسرکشور گزارش گردیده که2 مورد مرگ از مازندران می­باشد.</p> <p dir="rtl"><b>نتیجه گیری: </b>نتایج بررسی نشان می­دهد که برنامه­های کنترل و مراقبت بیشتری مورد نیاز است و می­تواند به برنامه­ریزی­های آینده در مراکز کنترل و مراقبت بهداشتی کمک نماید.</p> <p><b>Background and Aim:</b> Rabies, a viral and zoonotic disease, causes acute and fetal encephalitis in humans and other mammals and is a cause of death in developing countries. It is usually transmitted by animal bite, but other routes of transmission are mucus membranes, breathing, placenta, contaminated instruments, and organ implanting. This study shows the mapping of geographical distribution of animal bite cases, rabies, and death due rabies in 3 Caspian Sea littoral provinces, namely, Golestan, Mazandaran, and Gilan.<br></p><p><b>Materials and Methods:</b> Data on human and animal rabies cases and animal bites were collected from the Reference Rabies Center of the Pasteur Institute in Tehran and the Rabies Diagnosis Section of the Amol Research Center during 2002-2007.The data was analyzed by the SPSS (11.5) software and mapping was done by Arc GIS 9.2. <b><br></b></p><p><b>Results: </b>During the 6-year period, of the 670,743 animal bite cases reported in Iran 63890 (9.5%) had occurred in Golestan, 25,767 (3.8%) in Mazandaran, and 22,874 (3.4%) in Gilan. The distribution of animal bite cases in the 3 provinces was as follows: Agh ghala, Bandar Torkaman, Azad shahr and Kolaleh in Golestan Galugah, Behshahr, Ramsar and Neka in Mazandaran and Shaft, Masal, Siahkal and Fuman in Gilan. The data also showed that of the total 2,312 animal rabies cases, in Iran, 9.22% had been reported from Golestan, 4% from Mazandaran, and 2.6% from Gilan. Furthermore, animal rabies cases had occurred mostly in Gonbadekavoos, Bandar Torkaman, Gorgan and Kolaleh in the Golestan Province Behshahr, Neka and Chalus in the Mazandaran Province and Masal, Fuman and Rezvanshahr in the Gilan Province. The most important disease vector (91.3%) for both human and animal rabies was the dog. A total of 41 human deaths due to rabies had been reported during the period, 2 being from Mazandaran.</p> <p><b>Conclusion: </b>The results show that a more effective disease control and surveillance system is essential and can help improve planning for service provision in the health care centers.</p> هاری،گازگرفتگی،سامانه ی جغرافیایی(GIS،گلستان،مازندران،گیلان Rabies,Geographical Information System (GIS),Animal bite,Golestan,Mazandaran,Gilan 37 46 http://sjsph.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-76&slc_lang=fa&sid=1 V Mazaheri وحیده مظاهری No K Holakouie Naieni کوروش هلاکویی نائینی Yes S Simani سوسن سیمانی No M Yunesian مسعود یونسیان No A Fayaz احمد فیاض No E Mostafavi احسان مصطفوی No P Biglari پیوند بیگلری No