مجله دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران

مقایسه آسیب های غیر نافذ در تصادف وسایل نقلیه موتوری بین دو گروه بیماران سرنشین و پیاده، بیمارستان سینا، 76-1375

مقدمه: تروما شایعترین علت مرگ در افراد جوان (زیر 45 سال) و سومین علت شایع مرگ در تمام گروه های سنی می باشد. نیمی از موارد تروما در کشورهای صنعتی مربوط به تصادفات وسایل نقلیه موتوری است.

مواد و روش ها: در تحقیق حاضر الوی آسیب، شدت آسیب (براساس ISS) و GCS بیماران بدو ورود، زمان بروز حادثه، سرنوشت بیماران، علت، زمان و میزان مرگ بین دو گروه بیماران سرنشین و پیاده و همچنین ارتباط بین سن، ISS و GCS بدو ورود با میزان مرگ مورد بررسی قرار گرفته است. این مطالعه بصورت همگروهی (کوهورت) در سه مرکز (بیمارستان های سینا، شهدای تجریش، فیاض بخش) در سال های 76-1375 انجام شده است.

یافته ها: از مجموع 57367 بیمار مراجعه کننده به اورژانس 6207 نفر مصدوم حوادث رانندگی وارد مطالعه حاضر شده اند. میانگین سنی مصدومین 29 سال و نسبت زنان به مردان 1.8 به 5 بود. 71% بیماران پیاده و مابقی سرنشین بودند. زمان شایع حادثه در شب بوده است. GCS بیماران در گروه سرنشین و پیاده اختلافی نداشت. شایعترین اعضای آسیب دیده در دو گروه عبارتند از جلد، سر و گردن، اندام، لگن استخوانی. آسیب قفسه صدری و ستون مهره ها در گروه سرنشین و آسیب اندام ها و لگن استخوانی در افراد پیاده شایعتر است میزان بستری در گروه پیاده بیشتر است. میزان مرگ در دو گروه یکسان بوده با GCS و شدت آسیب مرتبط می باشد. میزان مرگ گروه سالمندان 4 برابر کودکان است. در دو گروه شایعترین مکان وقوع حادثه در خیابان های شهری می باشد. در هر دو گروه شایعترین زمان فوت قبل از رسیدن به بیمارستان است. شایعترین علت مرگ در هر دو گروه آسیب مغزی می باشد (آسیب مغزی در بیماران سرنشین شایعتر از بیماران پیاده است).

نتیجه گیری و توصیه ها: الگوی آسیب در این مطالعه با مطالعات قبل متفاوت است. تفاوت محسوسی (بجز شیوع بیشتر آسیب ستون مهره و قفسه صدری در گروه سرنشین) بین دو گروه مشاهده نمی شود. علیرغم اینکه در مطالعات گذشته میزان مرگ و میر و شدت آسیب در گروه پیاده بیش از گروه سرنشین بوده است، در این مطالعه اختلاف معنی داری در میزان مرگ و میر و شدت آسیب در دو گروه مشاهده نگردید.

تب خونریزی دهنده کریمه و کنگو در جهان و ایران

تب خونریزی دهنده کریمه کنگو که اولین بار در سال 1944 در کریمه و سپس در سال 1956 در کنگو شرح داده شد در اثر ویروسی از جنس نایرو ویروس از خانواده بونیا ویریده ها ایجاد می گردد. این ویروس غالبا بوسیله گزش کنه هیالوما به انسان منتقل می شود و مخزن اصلی ویروس در طبیعت کنه های هیالومائی هستند که بر روی بدن احشام زندگی می کنند ویروس از طریق تماس مستقیم با خون و ترشحات بدن بیمار و لاشه حیوانات آلوده سبب ایجاد همه گیری های متعدد شده است. این بیماری در اکثر مناطق صحرایی آفریقا، اروپای شرقی، خاورمیانه (خصوصا ایران و عراق) و پاکستان و هندوستان مشاهده می شود. این بیماری اخیرا در ایران شایع گردیده و طی سال های 1378 تا ابتدای سال 1381 حداقل 222 مورد مشکوک به بیماری گزارش شده است که از این تعداد 81 مورد با مثبت شدن تست IgM به روش الیزا، بیماری به اثبات رسیده است و از این 81 مورد 15 نفر فوت نموده اند همچنین در بررسی سرولوژیک انجام شده، تخمین زده می شود که حدود یک سوم دام های ایرانی به این ویروس آلوده شده اند. بیماری پس از طی دوره کمون کوتاه مدتی بصورت تب و لرز و میالژی و علائم گوارشی ظاهر می شود و پس از گذشت حدود 5 روز از شروع بیماری ناگهان وارد فاز خونریزی شده و خونریزی های شدید و علائم بروز DIC و شوک ایجاد می گردد و بیماران با همین تابلو فوت می نمایند و در صورت بهبودی وارد فاز نقاهت طولانی مدت حدود 2 تا 4 هفته می شوند. تشخیص بیماری براساس علائم بالینی و سرولوژی و یا کشت ویروس و PCR خون، جهت یافتن ویروس عامل بیماری میسر است و جهت درمان آن علاوه بر اقدامات حمایتی جهت اصلاح شوک و DIC می توان از داروی اختصاصی ریباویرین 10 روزه بهره جست. برای پیشگیری از ابتلا به بیماری، علاوه بر رعایت اقدامات حفاظتی در برابر گزش کنه و سمپاشی اصطبل ها (جهت کاهش جمعیت کنه ها) ایزولاسیون بیماران بستری و ضدعفونی نمودن وسایل شخصی بیمار و توالت ها و محیط آلوده به خون و ترشحات بیمار توصیه می گردد.

کارآیی سونوگرافی اگزیلا قبل از عمل در تشخیص متاستاز غدد لنفاوی در سرطان پستان، بیمارستان امام، انستیتو کانسر، 80-1379

مقدمه: در حال حاضر با اینکه درمان جراحی سرطان پستان از رادیکال ماستکتومی بطرف درمان های محافظه کارانه سوق کرده، اما درمان جراحی آگزیلا تغییر چندانی ننموده است. وضعیت غدد لنفاوی آگزیلا بهترین فاکتور برای تعیین پیش آگهی بیماران و بقا آنهاست. اطلاع از وضعیت غدد لنفاوی آگزیلا، در طراحی روش درمان و نیز بررسی پروگنوز سرطان پستان اهمیت زیادی دارد.

مواد و روش ها: کلیه بیمارانی که از ابتدای سال 1379 تا انتهای سال 1380 با تشخیص سرطان پستان قابل عمل (Stage I,II بالینی)، در بخش های انستیتو کانسر بستری شدند و کاندید عمل جراحی Modified radical mastectomy یا Breast conservating surgery شدند، شامل 100 نفر، وارد مطالعه گردیدند و سونوگرافی ناحیه آگزیلاری روی ایشان قبل از عمل جراحی دیسکسیون آگزیلا انجام گردید (T1 stage و T2 کلینیکی).

یافته ها: اغلب بیماران در Stage II بیماری و تعداد قابل توجهی از آنان (28 مورد) در Stage III پاتولوژیک بودند. حساسیت سونوگرافی در تشخیص متاستاز بدخیم غدد لنفاوی، هفتاد و هشت درصد و Specificity، هفتاد و نه درصد و Accuracy هفتاد و نه درصد بوده است. PPV، هشتاد و پنج درصد و NPV، هفتاد درصد بوده است.

نتیجه گیری و توصیه ها: سونوگرافی قبل از عمل، بتنهایی، وسیله مناسبی برای تشخیص متاستاز به غدد لنفاوی نمی باشد.

اثر تجویز متفورمین بر تخمک گذاری و بارداری در سندرم تخمدان پلی کیستیک مقاوم به کلومیفن سیترات، بیمارستان شریعتی، سال 81-1380

مقدمه: یکی از ویژگی های اصلی بیماران مبتلا به (Polycystic ovary syndrome: PCOS)، ناباروری بعلت عدم تخمک گذاری می باشد. یکی از داروهای موثر و البته مورد بحث در تخمک گذاری و بارداری در این بیماران متفورمین می باشد. ما در این مطالعه میزان اثربخشی متفورمین را بر تخمک گذاری و بارداری در زنان مبتلا به PCOS مقاوم به کلومیفن سیترات را بررسی نمودیم و نیز عوامل احتمالی موثر بر پاسخ دهی را نیز مدنظر داشتیم.

مواد و روش ها: این مطالعه که بصورت یک مطالعه توصیفی (Case series) طراحی شده است 31 زن مبتلا به PCOS مقاوم به درمان با کلومیفن سیترات مراجعه کننده به درمانگاه زنان و نازایی بیمارستان شریعتی در طی سال های 1380 و 1381 را از طریق روش نمونه گیری غیر تصادفی ساده انتخاب و بررسی نموده است. داده های مربوط به پروفایل هورمونی و ویژگی های زمینه ای، تخمک گذاری و بارداری و عوارض دارویی در بیماران جمع آوری گردید.

یافته ها: در 19 زن (61.3%) تخمک گذاری و در 9 زن (29%) بارداری مشاهده گردید. تخمک گذاری با سن و مدت ناباروری ارتباط معنادار داشت (بترتیب P=0.044 و P=0.002). باردار شدن نیز با سن و مدت ناباروری ارتباط معنادار آماری داشت (بترتیب P=0.028 و P=0.027). در 6 نفر (19.4%) از بیماران عارضه گوارشی (تهوع یا اسهال) دیده شد.

نتیجه گیری و توصیه ها: به نظر می رسد که استفاده از متفورمین در بیماران مقاوم به کلومیفن سیترات در القا تخمک گذاری و بارداری موثر باشد ولی وجود عوارض گوارشی بعنوان عامل بازدارنده در مصرف این دارو نیز باید مدنظر قرار گیرد.

شیوع ناباروری و کم باروری، تهران، 1380

مقدمه: ناباروری از عوامل مهم تولید نگرانی در زوج هایی است که زندگی مشترک را آغاز می کنند. ناباروری در نقاط مختلف دنیا با ارقام متفاوتی گزارش شده است. در این بررسی به برآورد کردن فراوانی ناباروری و کم باروری در شهر تهران اقدام نموده ایم.

مواد و روش ها: در یک مطالعه توصیفی مقطعی به روش مصاحبه از یک نمونه تصادفی از زنان 45-25 ساله شهر تهران تعداد 2000 نفر مورد پرسش قرار گرفتند که پس از خارج شدن 13 نفر 1987 نفر وارد مطالعه گردیدند.

یافته ها: فراوانی در طول عمر کم باروری در این شهر بزرگ 12.6 درصد (حدود اطمینان 95%، 14.1-11.2%) بدست آمد حدود 2.8% از این جمعیت در حاضر مبتلا به ناباروری درمان نشده می باشند.

نتیجه گیری و توصیه ها: بین 14.1-11.2% از جمعیت زوج های 45-25 ساله شهر تهران نوعی از کم باروری را تجربه کرده اند و در حدود 2.8% از آنان این مشکل حل نشده باقی مانده است که این امر باید توجه جدی متولیان برنامه ریزی سلامت را بخود جلب کند.

یافته های طبیعی هدایت عصبی مدیان، مرکز الکترومیوگرافی بیمارستان سینا

مقدمه: باتوجه به شیوع بالای دردهای اندام فوقانی و سندرم کانال کارپ و عدم امکان تایید قطعی بالینی این بیماری و نیاز به تایید آن توسط بررسی هدایت عصبی، بررسی عصب مدیان از شایعترین بررسی ها در مراکز الکترومیوگرافیک می باشد. در بررسی هدایت عصبی وجود محدوده طبیعی یافته ها از نکات مهم در تفسیر نتایج می باشد.

مواد و روش ها: در این مطالعه ما یافته های هدایت عصبی عصب مدیان را در 60 نفر افراد سالم بدست آوردیم.

یافته ها: در این مطالعه میانگین تاخیر دیستال حرکتی 3.09 میلی ثانیه (انحراف معیار: 0.35) بدست آمد. میانگین تاخیر دیستال حسی برحسب قله موج 3.04 میلی ثانیه (انحراف معیار: 0.28) بدست آمد. با افزایش سن میانگین تاخیر دیستال حسی و حرکتی افزایش یافت.

نتیجه گیری و توصیه ها: اغلب یافته ها با آنچه منابع دیگر ذکر نموده بودند اختلاف ارزشمندی وجود نداشت بنابراین استفاده از مقادیر منابع کشورهای دیگر برای بیماران ایرانی اشکالی ندارد.

تاثیر انحراف تیغه بینی بر روی فشار گوش میانی، بیمارستان امیراعلم، 79-1378

مقدمه: فضای گوش میانی توسط مجرای شیپور استاش با فضای نازوفارنکس ارتباط پیدا می کند. انسداد راه تنفسی فوقانی به هر دلیل ممکن است عملکرد شیپور استاش را مختل سازد. انحراف تیغه بینی یکی از علل شایع انسداد راه تنفسی فوقانی است که می تواند بر روی عملکرد تهویه ای شیپور استاش تاثیر بگذارد.

مواد و روش ها: این مطالعه از تابستان سال 1378 تا پایان بهار سال 1379 بر روی بیماران مبتلا به انسداد کامل یکطرفه بینی که بدلیل انحراف شدید تیغه بینی در بیمارستان امیراعلم تحت عمل جراحی سیتوپلاستی قرار گرفتند انجام گردیده است.

یافته ها: تعداد کل بیماران 140 نفر بوده که از آن میان 34 نفر مونث (24.3%) و 106 نفر مذکر (75.7%)، با میانگین سنی 22.7 سال و میانه سنی (Median) بیست سال و نمای سنی (Mode) هجده سال بوده اند. طیف سنی بیماران 12 تا 40 سال بوده است.

نتیجه گیری و توصیه ها: مقایسه میانگین فشار گوش میانی قبل و بعد از عمل جراحی سیتوپلاستی در این تعداد بیماران نشان می دهد که میانگین فوق تفاوت آشکار و قابل توجهی را از لحاظ آماری نشان نمی دهد (P=0.798).

شیوع سندرم متابولیک در یک جمعیت شهری: مطالعه قند و لیپید تهران

مقدمه: سندرم متابولیک تجمع عوامل خطرساز بیماری های غیر واگیر همراه با مقاومت به انسولین می باشد. هدف بررسی حاضر تعیین شیوع سندرم متابولیک در افراد شرکت کننده در مطالعه قند و لیپید تهران بوده است.

مواد و روش ها: بررسی انجام شده در میان 10368 فرد بالغ (شامل 4397 مرد و 5971 زن) با سن بالاتر از 20 سال در افراد شرکت کننده در مطالعه قند و لیپید تهران بود. سندرم متابولیک بصورت وجود سه یا بیش از سه مورد از موارد زیر تعریف شد: چاقی مفرط در ناحیه شکم، تری گلیسیرید بالای سرمی، HDL-C کاهش یافته، فشار خون بالا و گلوکز ناشتای بالا.

یافته ها: شیوع خام سندرم متابولیک در جمعیت مورد مطالعه 30.1 درصد (فاصله اطمینان 95%: 31.0-29.2) و شیوع استاندارد شده براساس سن معادل 33.7 درصد (فاصله اطمینان 95%: 34.6-32.8) بود. میزان شیوع در دو جنس با بالا رفتن سن افزایش می یافت و در زنان بیش از مردان مشاهده شد (42% در مقابل24% و P<0.001). کاهش HDL-C شایعترین اختلال متابولیک در دو جنس بود. غیر از میزان بالای گلوکز ناشتای پلاسما، همه اختلالات در زنان شایعتر از مردان بودند (P<0.001). پنجاه و هشت درصد افراد مبتلا به سندرم متابولیک 3 مورد، 33% افراد 4 مورد و 9% افراد 5 مورد از معیارهای این سندرم را داشتند.

نتیجه گیری و توصیه ها: این مطالعه که اولین گزارش در مورد سندرم متابولیک در ایران محسوب می شود، شیوع بالای این اختلال را که اثرات جدی به نظام مراقبت بهداشتی تحمیل می کند، نشان می دهد. تلاش برای رواج رژیم های غذایی سالم، افزایش فعالیت بدنی و کنترل فشار خون باید مدنظر قرار گیرند.

بررسی اثر خون اتولوگ برای پلورودز در نشت مداوم هوا (Persistent air leak)، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، 80-1377

مقدمه: نشت هوا (AL: Air leak) پس از پنوموتوراکس خودبخود اولیه و ثانویه، ترمای ریه و جراحی ریه مشکل مهمی است که جراحان قفسه سینه با آن مواجهه هستند. AL باعث می شود بیمار بمدت طولانی در بیمارستان بستری شود.

مواد و روش ها: ما از خون اتولوگ در درمان AL استفاده نموده ایم و در عرض 3 سال (80-1377) تعداد 28 بیمار را که AL بیشتر از 8 روز داشتند را با خون اتولوگ پلورودز کردیم. بین 150-70 سانتی متر مکعب خون از ورید فمورال یا ورید بازو گرفته و بداخل Chest tube تزریق کردیم و Chest bottle بیمار را 80 سانتیمتر بالاتر از سطح بدن آن قرار دادیم و پس از 24 ساعت Chest bottle در وضع طبیعی خود قرار گرفت و بیماران از نظر AL تحت بررسی قرار گرفتند. در بیماران جوان بین cc 100-70 خون و در افراد مسن بین cc 150-100 خون بداخل فضای پلور از طریق Chest tube تزریق شد. Chest tube هیچ وقت کلامپ نگردید.

یافته ها: سن بیماران بین 19 الی 70 سال بود. 8 بیمار توراکوتومی و لوبکتومی یا سگمانتگتومی شده بودند. شش بیمار پنوموتوراکس اولیه 10 بیمار پنوموتوراکس ثانویه و 4 بیمار ترمای قفسه سینه نافذ و بلانت داشتند. در بیماران پلورودز شده درد، مشکل تنفسی، تب، سرفه دیده نشد. تنها ناراحتی بیماران درد در محل خونگیری از ناحیه ورید فمورال و بازو بوده است. در محل خونگیری هم هیچ عارضه ای از قبیل هماتوم و خونریزی ایجاد نشد. 48 ساعت پس از پلورودز در 22 بیمار AL قطع شد و در شش بیمار باقیمانده مجددا پلورودز با خون اتولوگ انجام شد که در دو بیمار 48 ساعت بعد (AL) قطع شد. چهار بیمار بعدی توراکوتومی شدند. میزان موفقیت، 85.7% است.

نتیجه گیری و توصیه ها: باتوجه به میزان موفقیت، ما توصیه می کنیم که پلورودز با خون اتولوگ روش مطمئن و موثر و بدون عارضه است که در موارد AL پایدار می توان از آن استفاده نمود.

تظاهرات عصبی در مبتلایان به شیگلوزیس، بیمارستان بهرامی، 81-1376

مقدمه: شیگلوزیس یک بیماری حاد التهابی روده بزرگ می باشد که توسط گونه های مختلف باسیل شیگلا ایجاد می شود و در مناطق گرمسیر، از جمله ایران شیوع بالایی دارد.

مواد و روش ها: در این پژوهش 390 مورد بیمار مبتلا به شیگلوزیس در بیمارستان بهرامی از بهمن 1376 لغایت بهمن 1381 مورد مطالعه قرار گرفته اند.

یافته ها: میزان تظاهرات عصبی 80% گزارش شد (43.08% تشنج تنها، 15.38% آنسفالوپاتی تنها و 18.47% تشنج و آنسفالوپاتی باهم و 3.07% سندرم Ekiri و 20% بدون تظاهرات عصبی) این آمار در مقایسه با آمارهای ارائه شده در مراجع تا حدودی متفاوت است که علت این موضوع احتمالا محدود بودن مطالعه به بیماران بستری و Over diagnose (تشخیص بیش از حد) شدن تشنج می باشد.

نتیجه گیری و توصیه ها: این نتایج نشان می دهد که تظاهرات عصبی بویژه تشنج در شیگلوزیس بسیار شایع بوده و حتی سندرم Ekiri آمار نسبتا بالایی دارد و بنابراین لزوم پیشگیری و درمان بموقع کاملا محسوس است.

طبقه بندی بالینی درگیری کلیوی در لوپوس اریتماتوز منتشر

اصغر حاجی عباسی

مقدمه: نوع درگیری کلیوی در لوپوس اریتماتوز منتشر یکی از عوامل مهم تعیین کننده پیش آگهی در این بیماران می باشد. تعیین صحیح و زودرس نوع درگیری در انتخاب درمان مناسب برای این بیماران ضروری است. صحیح ترین روش مشخص نمودن نوع ضایعه کلیوی بررسی پاتولوژیک نسج کلیه می باشد. انجام این روش از یکطرف بعلت تهاجمی بودن و از طرف دیگر بعلت عدم دسترس بودن امکانات کامل آن (از نظر پاتولوژیست مجرب، وسایل و غیره ...) برای کلیه پزشکان امکان پذیر نیست. مطالعه زیر جهت بدست آوردن معیارهای کلینیکی و پاراکلینیکی مناسب برای تعیین نوع درگیری کلیوی بدون انجام بیوپسی انجام گردیده است.

مواد و روش ها: از میان بیماران لوپوسی، بیمارانی که بیوپسی کلیه شده بودند تعیین و از میان آنها پرونده هایی که از نظر اطلاعات بالینی و پاراکلینیکی قبل از انجام بیوپسی کلیه کامل بودند، انتخاب گردیدند. برای این عده یک فرم کامپیوتری شامل 38 پارامتر کلینیکی و پاراکلینیکی (شامل درگیری ارگان های ماژور، علائم ادراری، علائم خونی، میزان کراتی نین و تست های ایمونولوژیک) ایجاد گردید. با بررسی آماری (CART: Classification and regression tree) سعی در بدست آوردن یک الگوریتم مناسب براساس علائم بالینی و پاراکلینیکی برای تعیین نوع درگیری کلیوی شد. بدین منظور بیماران از نظر پاتولوژی کلیه (براساس میکروسکوپ نوری) به دو دسته: 1) با درگیری کلیوی نوع منتشر (Type 4) و 2) غیر منتشر (Non-type 4) تقسیم شدند. نصف بیماران هر دسته برای ساختن درخت تشخیصی و نصف دیگر برای اعتبارسنجی این درخت بکار رفتند.

یافته ها: از میان 1200 بیمار لوپوسی، تعداد 208 بیمار لوپوسی علاوه بر بیوپسی کلیه، دارای پارامترهای مورد نظر برای انجام مطالعه فوق بودند که 110 بیمار مبتلا به درگیری کلیوی منتشر و 98 بیمار مبتلا به درگیری کلیوی نوع غیر منتشر بودند. از بین آنها بصورت تصادفی 55 بیمار در دسته اول و 49 بیمار در دسته دوم قرار گرفتند. حساسیت، اختصاصی بودن و دقت هر یک از پارامترهای فوق در هر گروه تعیین گردید. پارامتری که بالاترین دقت را داشت بعنوان علامت مجزاکننده مشخص شده و بیماران هر دو گروه براساس مثبت یا منفی بودن معیار فوق تقسیم بندی شدند. به همین ترتیب با بررسی پارامترهای باقیمانده، دیگر شاخه های درخت تشخیصی تعیین گردید.

نتیجه گیری و توصیه ها: براین اساس سه الگوریتم شناخته شد که ساده ترین و مناسب ترین آنها دارای حساسیت 75% و اختصاصی بودن 78% و صحت 76% بود.