مجله دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران

پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی، استراتژی‌های مراقبت و تشخیص: مقاله مروری

سیما صدیقی

پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی (Familial adenomatous polyposis)یکی از سندرم های سرطان کولون است که با بیش از 100 پولیپ کولورکتال در طول کولورکتوم تشخیص داده می شود. این بیماری هر دو جنس را به طور مساوی درگیر می کند و بروز آن 8300/1-14025/1 تولد تخمین زده شده است. بروز بیماری در افراد دارای پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی زودرس است. بیماری پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی طیف وسیعی از بیماری های خارج روده ای ازجمله پولیپ دئودنوم، پاپیلا، پولیپ های غدد معده و روده کوچک، تومور دسمویید، استئوما، زخم های پوستی (لیپوما، فیبروما و کیست های اپیدرموییدی)، ناهنجاری های دندانی، هایپرتروفی مادرزادی اپی تلیوم رنگدانه ای شبکیه، هپاتوبلاستوما و سرطان های غدد تیرویید، سیستم صفراوی، پانکراس و سرطان مغز را شامل می شود. پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی با بیش از 100 پولیپ در روده بزرگ مشخص می شود و این پولیپ ها غالباً در سمت چپ کولون و رکتوم دیده می شوند. این بیماری به وسیله جهش لایه زایا (Germline) در ژن پولیپوز آدنوماتوز کولی (Adenomatous polyposis coli, APC) ایجاد می شود که می تواند از نظر بالینی و ژنتیکی تشخیص داده شود. پس از تشخیص، بیماران بایستی پروکتوکولکتومی پیشگیرانه و یا (Ideal pouch-anal anastomosis, IPAA) انجام دهند. بیماران با سابقه خانوادگی که تشخیص داده نشده اند بایستی به مشاور ژنتیک رجوع کنند و در برنامه های مراقبت ژنتیکی و بالینی مناسب ثبت نام کنند. پیشرفت های اخیر در تکنولوژی اندوسکوپیک شامل اندوسکوپی با وضوح بالا، اندوسکوپی کپسول و اندوسکوپی دوبالونه، بررسی در سطح وسیع دستگاه گوارش را ممکن می سازد. باوجود اینکه شواهد محدود است اما مطالعات بیشتر درباره این تکنولوژی اندوسکوپیک جدید ممکن است استراتژی های مراقبت برای بیماران پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی را تغییر دهد.

بررسی شیوع کوررنگی در دانشجویان پزشکی پسر دانشکده پزشکی مشهد

زمینه و هدف: دید رنگی از اهمیت ویژه ای در انجام امور روزمره و فراگیری مهارت های خاص در حرفه های مختلف به ویژه در رشته پزشکی برخوردار است. با توجه به اهمیت این موضوع، مطالعه کنونی با هدف بررسی شیوع کوررنگی، انواع مختلف آن و همچنین میزان خودآگاهی افراد نسبت به بیماری خود بر روی 200 نفر از آقایان دانشجوی پزشکی در دانشگاه علوم پزشکی مشهد از خرداد تا شهریور 1395 انجام شد.
روش بررسی: تعداد 200 نفر از آقایان دانشجوی پزشکی پسر دانشگاه علوم پزشکی مشهد از تاریخ خرداد تا شهریور 1395 به روش نمونه گیری آسان وارد این مطالعه شدند. از دفترچه تست ایشی هارا (Ishihara test) جهت تست دید رنگی افراد استفاده شد و اطلاعات به دست آمده در پرسش نامه هایی که از پیش برای این مطالعه طراحی شده بود ثبت گردید. جهت مقایسه میانگین داده های کمی از Student’s t-test استفاده شد. جهت مقایسه داده های کیفی در گروه های مختلف از Chi-square test و در مواردی که حجم گروه های مقایسه کم بود از Fisher’s exact test استفاده گردید.
یافته ها: نتایج به دست آمده نشان داد که تعداد هشت نفر (4%) از افراد شرکت کننده در این مطالعه کوررنگ بودند که از این افراد نیز شش نفر(75%) به کوررنگی خود آگاهی داشتند و دو نفر از آنان (25%) از ابتلای به این اختلال آگاهی نداشتند. همچنین هفت نفر از افراد مبتلا به کوررنگی دچار کوررنگی سبز-قرمز، یک نفر از آنان مبتلا به کوررنگی کامل بودند.
نتیجه گیری: با مقایسه نتایج به دست آمده از مطالعه فعلی این نتیجه به دست آمد که کوررنگی در جمعیت مورد مطالعه (4%) شیوع کمتری نسبت به جمعیت عمومی (8%) دارد.

اثرات نانو ذرات اکسید آهن عامل‌دار شده با پیریدین کربوکس آلدیید تیوسمی کاربازون بر روی رده سلولی‌ A549 سرطان ریه و بررسی تغییر بیان ژن NDRG1

علی صالح زاده

زمینه و هدف: سرطان ریه، بیماری با مرگ ومیر بالاست که درمان های دارویی مرسوم در کنترل آن موفقیت چندانی نداشته است. فعالیت شلاته کننده های آهن در تحقیقات مختلف، یک راهبرد درمانی جدید مورد توجه دانشمندان بوده است. هدف اصلی این تحقیق سنتز کمپلکس جدیدی از نانوذرات اکسید آهن عامل دار با تیوسمی کاربازون
(Fe3o4 thiosemicarbazone complex) و بررسی ویژگی ضد تکثیری آن علیه رده سلولی A549 سرطان ریه بود.
روش بررسی: این مطالعه تجربی از شهریور 1397 تا شهریور 1398 در دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت انجام گرفت. ابتدا به روش واکنش متراکم سازی گروه های آمینی و آلدییدی، تیوسمی کاربازون (PTSC) سنتز شد. نانوذرات Fe3O4 به روش هم رسوبی در حضور گلوتامیک اسید سنتز شدند. کمپلکس Fe3O4@Glu از طریق گروهای عاملی در PTSC عامل دار شد. ویژگی های ریخت شناسی کمپلکس از طریق میکروسکوپ الکترونی روبشی مشخص شد. بقاء سلولی در غلظت های 5/62، 125، 250، 500 وµg/ml 1000 به روش MTT بررسی شد. تغییرات سطح بیان ژن NDRG1 به روش qRT-PCR با استفاده از فرمول 2^–ΔΔCt محاسبه شد.
یافته ها: تصاویر SEM، کروی بودن کمپلکس Fe3O4@Glu/PTSC را تایید نمود. اندازه نانوذرات یکنواخت و درحدود nm 23-52 بود. نتایج MTT، ویژگی ضد تکثیری این کمپلکس را در غلظت های مختلف تایید نمود (µg/ml 6/135 (IC50=. ژن NDRG1 در سلول های تیمار شده، پس از 12 ساعت، 8/1 برابر افزایش بیان داشت. در حالی که پس از 24 ساعت انکوباسیون، این ژن کاهش بیان 67/0 نسبت به گروه کنترل از خود نشان داد.
نتیجه گیری: نتایج این تحقیق نشان داد که Fe3O4@Glu/PTSC با کاهش بیان NDRG1، اثرات ضد تکثیری مناسبی علیه سلول های سرطان ریه دارد.

شناسایی عوامل موثر بر بستری مجدد بیماران در بخش‌های داخلی بیمارستان‌های آموزشی: یک مطالعه کیفی

لیلا والی

زمینه و هدف: کاهش بستری مجدد به عنوان یک شاخص تعیین کننده عملکرد سیستم های مراقبتی و درمانی، نشان دهنده افزایش کیفیت خدمات در اولین مراقبت ارایه شده به بیمار است.
روش بررسی: این مطالعه کیفی از نوع فنومنولوژی (Phenomenology) بود که در سه بیمارستان آموزشی شهر کرمان از فروردین تا شهریور سال 1396 انجام شد. گردآوری داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختار یافته با روش نمونه گیری هدفمند از بین تمامی بیماران بستری در بخش های داخلی و پرستاران شاغل در بخش و پزشکان معالج انجام شد. برای تحلیل داده ها از روش کلایزی هفت مرحله ای (Seven Level Colaizzi Method) استفاده شد.
یافته ها: تحلیل مصاحبه ها منجر به شناسایی سه کد اصلی شامل ویژگی های شخصی بیماران، نیروی انسانی و عوامل بالینی، بیمارستان و عوامل محیطی و 11 کد فرعی شد.
نتیجه گیری: باید با ارایه راهکارهای کاربردی و اجرای آن از طریق سیستم بهداشت و درمان کشور، زمینه لازم را برای کاهش میزان بستری مجدد جامعه فراهم آورد.

ارزیابی یکنواختی توزیع دوز در تکنیک پرتودهی فوتونی تمام بدن در هندسه قدامی خلفیِ مقابل-موازی با استفاده از شتاب‌دهنده خطی واریان مدل Clinac 2100C/D

مهبد اصفهانی

زمینه و هدف: تابش تمام بدن (Total body irradiation, TBI) تکنیکی است که عموماً به عنوان بخشی از رژیم آمادگی بیمار برای پیوند مغز استخوان استفاده می شود. هدف از این مطالعه معرفی و پیاده سازی روشی مناسب برای TBI روی فانتوم شبه انسان در بیمارستان امام خمینی تهران می باشد.
روش بررسی: مطالعه تجربی کنونی از مهر 1396 تا آبان 1397 با هدف پیاده سازی تکنیک TBIدر انستیتو کانسر بیمارستان امام خمینی تهران صورت گرفت. بدین منظور، مقادیر دوز عمقی و آهنگ دوز در شرایط TBI و در فانتوم همگن اندازه گیری شدند. از فیلم های گاف کرومیک EBT₃ (EBT₃ Gafchromic^TM film) برای اندازه گیری مقدار دوز جذبی در نواحی مختلف فانتوم استفاده شد. تابش دهی فانتوم شبه انسان در هندسه قدامی خلفیِ مقابل- موازی و با پرتوهای فوتونی MV18 انجام شد. از بلاک های سروبند (Cerrobend blocks) برای حفاظت ریه ها استفاده شد. سپس با آنالیز فیلم های تابش دیده، یکنواختی توزیع دوز اندازه گیری شد.
یافته ها: یکنواختی توزیع دوز در محدوده 01/1%- تا 82/11%+ قرار گرفت. تفاوت بین میزان دوز محاسبه شده و اندازه گیری شده در نقطه تجویز دوز برابر با 73/2%- بود. مقدار دوز دریافتی ریه در شش فرکشن با استفاده از بلاک ریوی برابر با 18/765 سانتی گری اندازه گیری شد.
نتیجه گیری: تکنیک پیاده شده در اکثر نقاط بدن به یکنواختی دوز در محدوده قابل قبول 10±% دست یافت. صحت دوز در محدوده قابل قبول واقع شد. مقدار دوز ریه با استفاده از شیلد ریوی تا حد مطلوب کاهش یافت. این تکنیک روشی ساده و مقرون به صرفه است که نیازی به تکنیک های دوزیمتری پیچیده ندارد. طبق نتایج به دست آمده، تکنیک معرفی شده دارای شرایط لازم برای پیاده سازی در بیمارستان امام خمینی می باشد.

بررسی اثر سوزن زدن خشک بر انعطاف‌پذیری و شاخص‌های الکتروفیزیولوژیک، در مردان سالم با کوتاهی همسترینگ

زهرا فخاری

زمینه و هدف: مطالعات نشان داده اند که 75% از مردان و 35% از زنان بالای سن 10 سال دارای کوتاهی همسترینگ هستند. سوزن زدن خشک (Dry needling) یکی از روش هایی است که می تواند در زمان کمتری نسبت به سایر مداخلات باعث بهبود انعطاف پذیری همسترینگ شود. هدف تحقیق کنونی بررسی اثر سوزن زدن خشک بر انعطاف پذیری و شاخص های الکتروفیزیولوژیک در مردان سالم با کوتاهی همسترینگ بود.
روش بررسی: در این کارآزمایی بالینی دوسویه کور با گروه کنترل که از آذر تا بهمن 1397 در آزمایشگاه دانشکده توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی تهران انجام شد، 30 مرد سالم با کوتاهی همسترینگ به طور تصادفی به دو گروه سوزن خشک (15 نفر) و سوزن شم (Sham needle) (15 نفر) تقسیم شدند. در هر دو گروه سوزن خشک و سوزن شم، در سه نقطه از عضله همسترینگ و در هر نقطه به مدت یک دقیقه مداخله اعمال شد. معیارهای پیامد مورد بررسی شامل انعطاف پذیری براساس آزمون باز کردن غیرفعال زانو(Passive knee extension test) ، زمان تاخیر رفلکس اچ (H reflex latency) و تحریک پذیری موتور نورون (Motor neuron excitability)بودند که در سه زمان پیش از مداخله، بلافاصله پس از مداخله و یک هفته پس از مداخله اندازه گیری شدند.
یافته ها: نتایج نشان داد میانگین آزمون باز کردن غیرفعال زانو پس از مداخله بین دو گروه تفاوت معنادار نداشت (54/0P=). همچنین میانگین زمان تاخیر رفلکس اچ پس از مداخله بین دو گروه تفاوت معنادار نداشت (84/0P=) و میانگین تحریک پذیری موتور نورون نیز پس از مداخله بین دو گروه تفاوت معناداری نداشت (41/0P=).
نتیجه گیری: یافته های این مطالعه نشان داد که سوزن زدن خشک اثری بر روی انعطاف پذیری همسترینگ و شاخص های الکتروفیزیولوژیک ثبت شده از عضله سولئوس افراد سالم دارای کوتاهی همسترینگ ندارد.

بررسی وضعیت تجویز آنتی‌بیوتیک‌ها در درمان کودکان مبتلا به اسهال حاد، بیمارستان بعثت سنندج در سال 1395

پدرام عطایی

زمینه و هدف: مصرف بی رویه آنتی بیوتیک و عدم تجویز منطقی آن در درمان اسهال باعث افزایش مقاومت های آنتی بیوتیکی شده است. آشکار است که بیشتر موارد اسهال در کودکان نیازی به استفاده از آنتی بیوتیک ندارد. هدف این مطالعه، بررسی وضعیت تجویز آنتی بیوتیک در درمان اسهال حاد کودکان کمتر از پنج سال بستری در بخش کودکان بیمارستان بعثت شهر سنندج بود.
روش بررسی: پرونده تمام کودکان زیر پنج سال مبتلا به اسهال حاد موجود در بایگانی بیمارستان بعثت شهر سنندج در طی یک سال، از تاریخ اردیبهشت 1395 تا اردیبهشت 1396 مورد بررسی قرار گرفت. اطلاعات دموگرافیک از جمله سن، جنسیت، نوع اسهال، نوع تغذیه، نوع آنتی بیوتیک مصرفی و نتایج نمونه های مدفوع و خون، جمع آوری و در پرسشنامه ثبت شدند. نتایج توسط نرم افزار SPSS software, version 23 (SPSS Inc., Chicago, IL, USA) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
یافته ها: در کل 1029 پرونده بررسی شد. 60% پسر بودند. فقط 49/31% کودکانی که آنتی بیوتیک دریافت کرده بودند، تجویز بجا و منطقی آنتی بیوتیک داشتند. بیشترین آنتی بیوتیک استفاده شده در بیماران بستری، سفتریاکسون (5/94%) و پیش از بستری، سفیکسیم (5/39%) بود. براساس نتایج حاصل از این مطالعه، دیده شد که 13/66% کودکان زیر پنج سال مبتلا به اسهال حاد، درمان مناسب برای اسهال را داشته اند. 51/68% بیماران مصرف نابجای آنتی بیوتیک داشتند.
نتیجه گیری: در بیشتر موارد اسهال حاد کودکان، شواهدی از عفونت باکتریایی یا انگلی یافت نشد. ولی درصد بالایی از بیماران آنتی بیوتیک را بدون وجود شواهد آزمایشگاهی (آزمایش مدفوع) دریافت نمودند.

بررسی تاثیر کلاس‌های آمادگی پیش از زایمان در انتخاب روش زایمان

مهین بدخش

زمینه و هدف: زایمان پدیده ای طبیعی و بدون نیاز به مداخله است و تنها در موارد به خطر افتادن جان مادر یا جنین، انجام عمل سزارین اندکاسیون دارد، با توجه به افزایش میزان سزارین و عوارض زیاد پس از عمل، دوره نقاهت طولانی و هزینه بالای زایمان از طریق جراحی و سایر عوارض به نظر می رسد آگاهی و مهارت در دوران بارداری باعث آمادگی مادر باردار برای زایمان طبیعی و ارتقای سلامت وی می شود. هدف اصلی این پژوهش بررسی تاثیر کلاس های آمادگی زایمان در انتخاب روش زایمان می باشد.
روش بررسی: مطالعه کنونی یک مطالعه مداخله ای با دو گروه آزمایش و کنترل است که از خرداد تا آبان 1396 انجام شد. جامعه آماری این پژوهش شامل 70 نفر از زنان باردار که به مراکز بهداشتی درمانی شهر زابل مراجعه کردند، می باشد. از این تعداد 35 نفر به عنوان گروه آزمایش و 35 نفر به عنوان گروه کنترل انتخاب شدند. برای گروه آزمایش هشت جلسه آموزشی شامل آمادگی و مشاوره و آموزش برای زایمان طبیعی اجرا گردید.
یافته ها: براساس اطلاعات به دست آمده ملاحظه گردید که از بین شرکت کنندگان در کلاس های آموزشی پنج نفر (3/14%) زایمان به روش سزارین داشته 30 نفر (7/85%) به روش طبیعی زایمان کردند، درحالی که 18 نفر (4/51%) افراد گروه شاهد به روش طبیعی و 17 نفر (6/48%) به روش سزارین زایمان کردند. تفاوت آماری معنی داری بین دو گروه کنترل و مداخله در نوع زایمان وجود داشت به طوری که 7/85% گروه مداخله زایمان طبیعی داشتند (002/0P=).
نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان داد که شرکت در کلاس های آمادگی برای زایمان برنوع انتخاب زایمان از سوی مادران باردار تاثیر داشته است.

گزارش یک مورد احتباس جفت ناشی از سپتوم رحمی پس از زایمان طبیعی و اداره آن: گزارش موردی

مونا جعفری

زمینه و هدف: احتباس جفتی یکی از علل خونریزی های پس از زایمان است که عوامل خطرآن سابقه خروج دستی جفت، کورتاژهای خشن و تکراری، اختلالات آناتومیک رحمی، جفت پرویا و آکرتا و سابقه سزارین است. در این مقاله به معرفی بیمار مبتلا به احتباس جفت و سپتوم رحمی پرداخته شد.
معرفی بیمار: خانم 36 ساله مولتی پار 11 با سابقه چهار زایمان طبیعی در 29 هفتگی زایمان کرد. به علت عدم خروج جفت منتقل اتاق عمل گردید. به دلیل عدم موفقیت خروج دستی جفت، سونوگرافی انجام شد که ناحیه هتروژن 80 میلی متری در ناحیه فوندال با گسترش به کورن چپ بدون شواهد آکرتا وجود داشت. در هیستروتومی جفت پشت سپتوم ضخیم رحمی بود که خارج شد. پس از پنج روز به علت ادامه درد شکم لاپاراتومی انجام و به علت نکروز انسزیون رحمی و پریتونیت، هیسترکتومی شد.
نتیجه گیری: درمان احتباس جفت شامل خروج دستی جفت و یا روش های جراحی است، اما با عوارضی مانند خونریزی، عفونت های نفاسی و بستری طولانی در بیمارستان همراه است.

مقایسه تولیدات علمی حوزه‌های اولویت‌دار نقشه جامع سلامت ایران با کشورهای چشم‌اندازافق‌1404: یک مطالعه علم‌سنجی: گزارش کوتاه

رضا دهنویه

زمینه و هدف: تحقق اهداف نقشه جامع سلامت ایران، نیازمند بررسی حوزه های اولویت دار افق 1404، در تقابل با کشورهای خاورمیانه می باشد. هدف ﭘﮋﻭﻫﺶ ﺣﺎﺿﺮ نیز در همین راستا می باشد.
روش بررسی: مطالعه کنونی، از نوع علم سنجی و منبع گردآوری داده ها، پایگاه سایمگو است. جامعه آماری پژوهش، رشته های اولویت دار نقشه جامع در مقایسه با کشورهای منطقه می باشد. بازه های زمانی بررسی، سال های 1389 تا 1396 می باشد.
یافته ها: در سه دسته زیرساخت، بقا و کمال، بالاترین میزان رشد تغییرات، از بعد رتبه مدارک، در دسته زیرساخت پزشک خانواده با 314% و در دسته بقا، پرستاری با 931% رشد مربوط به ایران، اما در دسته کمال، نانوتکنولوژی با 269% رشد مربوط به عربستان؛ از بعد رتبه استناد، در دسته زیرساخت، مدیریت اطلاعات سلامت با 190% و در دسته بقا، نانو با 247% رشد مربوط به عربستان، اما در دسته کمال، پرستاری با 166% رشد مربوط به مصر می باشد.
نتیجه گیری: کشور ایران در اکثریت حوزه ها از بعد استناد و مدارک توانسته رتبه اول منطقه را در 1396 کسب کند. کشورهای ایران و عربستان در اکثریت حوزه ها، میزان صعودی، اسرائیل و ترکیه میزان نزولی نسبت تغییرات را داشته اند.

بازاندیشی اصلاحات در نظام سلامت ایران: نامه به سردبیر

علی محمد مصدق راد

سردبیر محترم
تأمین، حفظ و ارتقای سلامتی مردم، پاسخ گویی به انتظارات آن ها و حمایت مالی از ایشان در مقابل هزینه های سلامت، سه هدف اصلی نظام سلامت می باشند. دسترسی، کارایی، کیفیت، عدالت و تاب آوری به عنوان اهداف واسطه ای نظام سلامت، پیش نیاز دستیابی به این اهداف اصلی هستند. حاکمیت و رهبری، تأمین مالی، نیروی انسانی، تجهیزات و ملزومات، اطلاعات و ارایه خدمات سلامت الزامات دستیابی به این اهداف هستند.¹
سه نوع اصلاحات در نظام سلامت کشورهای توسعه یافته جهان در 70 سال گذشته به وقوع پیوسته است. دور اول اصلاحات (1950 تا 1980 میلادی) پس از پایان جنگ جهانی دوم، بیشتر بر دستیابی به عدالت متمرکز بود. در نتیجه، اقداماتی برای تقویت پوشش همگانی سلامت و افزایش دسترسی مردم به خدمات سلامت اجرا شد. بیمارستان ها و مراکز بهداشتی و درمانی بسیار زیادی ساخته شد. بیمه های سلامت فعال تر شدند و پرداخت به ارایه کنندگان خدمات سلامت از نوع کارانه شد تا آن ها انگیزه بیشتری برای ارایه خدمات سلامت بیشتر داشته باشند. ولیکن، با توجه به نارسایی های بازار سلامت، این اقدامات منجر به ایجاد تقاضای القایی، ارایه و مصرف خدمات غیرضروری و در نهایت، افزایش بسیار زیاد هزینه های نظام سلامت شد.
در نتیجه، دور دوم اصلاحات نظام سلامت (1981 تا 2000 میلادی) بر افزایش کارایی نظام سلامت متمرکز شد و اقداماتی برای کاهش هزینه های سلامت اجرا شد. بازار سلامت به دو بخش خریدار و ارایه کننده خدمات سلامت تقسیم شد. دولت ها و سازمان های بیمه سلامت به خرید راهبردی خدمات سلامت از بخش خصوصی تمایل پیدا کردند. بیمارستان ها و مراکز بهداشتی درمانی ناکارآمد بسته یا ادغام شدند. بیمه ها از روش های ثابت پرداخت نظیر سرانه و گروه های تشخیصی وابسته برای پرداخت به ارایه کنندگان خدمات سلامت استفاده کردند. افزایش کارایی نظام سلامت عوارض ناخواسته ای نظیر جیره بندی خدمات سلامت، ایجاد صف انتظار، کاهش کیفیت خدمات و افزایش خطاهای پزشکی را به دنبال داشت.
دور سوم اصلاحات (از سال 2001 میلادی به بعد) بر کیفیت و ارزش خدمات سلامت تأکید داشت. در این دوره، یکپارچه سازی خدمات بهداشتی و خدمات درمانی برای کاهش دوباره کاری ها و اتلاف منابع، ارایه خدمات با ارزش و اطمینان از تدوام خدمات سلامت مورد توجه سیاستگذاران سلامت قرار گرفت و اقداماتی برای تقویت رقابت بین ارایه کنندگان خدمات سلامت، افزایش کیفیت خدمات سلامت و تقویت نقش بیماران در انتخاب سازمان ها و ارایه کنندگان خدمات سلامت اجرا شد.
درحالی که اصلاحات دور اول بیشتر بر ساختارهای نظام سلامت متمرکز بود، اصلاحات دور دوم بیشتر بر روی فرآیندها و اصلاحات دور سوم بر نتایج تأکید داشتند. این توالی اصلاحات با چند دهه تأخیر در کشورهای در حال توسعه قابل مشاهده است.
نظام سلامت ایران در سه دهه گذشته شاهد اصلاحاتی برای توسعه پوشش خدمات سلامت، افزایش دسترسی به خدمات سلامت، تأمین نیروی انسانی بخش سلامت، بهبود نظام ارجاع و کاهش پرداخت از جیب مردم بوده است.
در حال حاضر با توجه به رکود اقتصادی و کمبود منابع مالی، توجه سیاستگذاران نظام سلامت کشور به کارایی و مدیریت هزینه جلب شده که در صورت عدم مدیریت صحیح عواقب منفی زیادی به دنبال خواهد داشت. نظام سلامت ایران می تواند با هزینه کمتر، از تجارب کشورهای توسعه یافته استفاده کند. سیاستگذاران سلامت باید به جای بکارگیری اصلاحات عمودی پراکنده که منجر به نتایج مثبت محدود کوتاه مدت و اتلاف منابع نظام سلامت می شود، با بکارگیری اصلاحات افقی در قالب یک برنامه راهبردی پنج ساله، به تقویت الزامات نظام سلامت شامل حاکمیت و رهبری، تأمین مالی، نیروی انسانی، تجهیزات و ملزومات، اطلاعات و ارایه خدمات سلامت بپردازند.