مجله دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران

بررسی مقایسه‌ای تاثیر داروی نوروتک با گاباپنتین برروی علایم حسی بیماران نوروپاتی دیابتی

هادی قره باغیان

زمینه و هدف: دیابت شایعترین علت نوروپاتی در جهان است و داروهایی مثل گاباپنتین برای درمان علامتی آن استفاده می شوند. داروی گیاهی نوروتک (Neurotec) (ترکیب نسترن وحشی، گزنه و تانسی) با افزایش سرعت انتقال پیام عصبی و ترمیم اعصاب محیطی می تواند در درمان این بیماری موثر باشد. هدف از این مطالعه مقایسه عوارض و اثربخشی داروی نوروتک بر کاهش علایم حسی نوروپاتی دیابتی با گاباپنتین می باشد.
روش بررسی: در یک کارآزمایی بالینی یک سوکور تعداد 100 بیمار دیابتی مراجعه کننده به کلینیک دیابت بیمارستان طالقانی کرمانشاه از فروردین تا شهریور سال 1397 به دو گروه تقسیم شدند، یک گروه روزانه mg 300-100 گاباپنتین وگروه دیگر روزانه mg 100 نوروتک دریافت کرده اند. در ابتدای مطالعه و در پایان هفته های 6 و12، از نظر شدت علایم حسی شامل پارستزی و درد با معیار DN4 questionnaire و معیار آنالوگ بصری VAS در دو گروه مقایسه شدند و نتایج به دست آمد و آنالیز شد.
یافته ها: نتایج نشان داد که نوروتک باعث کاهش احساس سرما، درد، پارستزی، شدت درد وVAS و DN4 می شود (به ترتیب مقدار P برابربا 01/0، 05/0، 05/0، 05/0، 001/0، 05/0). باوجود اختلاف دو گروه، تنها در کاهش شدت درد، داروی نوروتک برتری معناداری را نسبت به داروی گاباپنتین نشان داد و در سایر موارد تفاوت دو گروه قابل توجه نبود. تنها عارضه قابل توجه درمورد نوروتک بروز دل درد بود اما در گروه گاباپنتین، سرگیجه، خواب آلودگی و احساس گیجی از عوارضی بود که به صورت معناداری از گروه نوروتک بیشتر گزارش شد (05/0P>).
نتیجه گیری: استفاده از نوروتک می تواند باعث بهبود علایم حسی نوروپاتی دیابتی شود و عوارض جانبی شدیدی ندارد.

بررسی بیماران پیوند ریه بیمارستان امام خمینی (ره)، دانشگاه علوم پزشکی تهران

طیبه لکزایی

زمینه و هدف: با وجود پیشرفت علم پزشکی و پیوند اعضا، پیوند ریه با عوارض و مرگ و میر قابل توجهی همراه است. در ایران، اولین مورد پیوند ریه در سال ۱۳۷۹ در بیمارستان امام خمینی تهران انجام شد. تاکنون بررسی جامعی از بیماران این مرکز صورت نگرفته است، هدف اصلی این پژوهش بررسی وضعیت پیوند ریه در این مرکز است.
روش بررسی: در این مطالعه طولی، بیماران پیوند در مرکز تحقیقات پیوند ریه بیمارستان امام خمینی تهران از فروردین 1379 تا اسفند 1401 موردبررسی قرار گرفتند. داده های دموگرافیک، بالینی، و اطلاعات مرتبط با وضعیت کنونی و پیگیری بیماران از پرونده ها ثبت و استخراج شد. آنالیز آماری مرتبط انجام شد.
یافته ها: در مدت مطالعه، تعداد 20 پیوند ریه در این مرکز انجام شده است. 20% از گیرندگان پیوند، زن و 80% مرد بوده اند. میانگین سن بیماران در زمان پیوند 4/11±3/39 سال بود. جوان ترین بیمار در زمان پیوند 22 ساله و مسن ترین بیمار 60 ساله بود. بقای یک ساله 70% گزارش شد. مقدار FEV1 میانگین بیماران در سال اول حدود 50% بود. اندیکاسیون پیوند در 70% از بیماران، بیماری بینابینی ریه بود. میانگین بقای بیماران پس از پیوند 6/4±75/5 سال و علت اصلی مورتالیتی، ابتلا به عفونت ها بوده است.
نتیجه گیری: وضعیت بقا و عوارض بیماران قابل مقایسه با گزارش های جهانی مراکز پیوند ریه است. باتوجه به توسعه پیوند ریه در جهان باید توجه بیشتری به کنترل عفونت، انتخاب صحیح بیماران و مراقبت های حول جراحی شود تا پیامدهای پیوند ریه بهبود یابد.

تاثیر دوز کم کتامین و لیدوکایین بر پاسخ همودینامیک به لوله‌گذاری داخل تراشه در بیهوشی عمومی: یک کارآزمایی بالینی تصادفی کنترل‌شده آینده‌نگر سه سوکور

بهزاد ناظم رعایا

زمینه و هدف: یکی از اهداف القا بیهوشی تعدیل تغییرات همودینامیک می باشد که در این مطالعه هدف تاثیر کتامین و لیدوکایین در تغییرات ضربان قلب و فشارخون پس از لوله گذاری تراشه و مقایسه آن با گروه شاهد می باشد.
روش بررسی: این مطالعه از نوع کارآزمایی بالینی تصادفی شده سه سوکور می باشد که بر روی90 بیمار 65-18 ساله کاندید عمل جراحی انتخابی بیهوشی عمومی در بیمارستان الزهرا اصفهان در آذر تا اسفند 1401 انجام گرفت. بیماران به شکل تصادفی به سه گروه تقسیم شدند. کتامین mg/kg 5/0، لیدوکایین mg/kg 5/0 و شاهد تقسیم شدند. سن، وزن، قد، جنسیت و داده های کلینیکی شامل میانگین فشارخون متوسط شریانی، ضربان قلب، فشارخون سیستولیک، فشارخون دیاستولیک و درصد اشباع هموگلوبین در زمان های یک، سه، پنج، 10 دقیقه پس از Intubation جمع آوری و با استفاده از روش آنالیز اندازه های مکرر (Repeated measure) موردتجزیه و تحلیل قرار گرفتند.
یافته ها: هر دو داروی لیدوکایین و کتامین به طور موثر تغییرات همودینامیک را در طول لوله گذاری داخل تراشه کاهش می دهند ولی لیدوکایین به طور بالقوه مزایای بیشتری از نظر بهبود اکسیژن رسانی و کاهش تغییرات ضربان قلب و همچنین کاهش زمان بیدارشدن در طول بیهوشی دارد. دو گروه موردمطالعه ازنظر تغییرات فشارخون، اقامت در ریکاوری، مدت اکستوبیشن و نیز گرید لارنگوسکوپی تفاوت معناداری نداشتند.
نتیجه گیری: استفاده از لیدوکایین به علت اکسیژن رسانی بهتر، کمترین تغییرات ضربان قلب و همچنین زمان بیدار شدن از بیهوشی کوتاه تر نسبت به کتامین ارجح است. همچنین، درمورد فشارخون بالا یا تاکی کاردی مداوم. این مورد در هیچ یک از گروه ها مشاهده نشد.

ارزیابی سرطان‌های ثانویه ایجادشده در اندام‌های در معرض خطر حین پرتودرمانی سرطان پروستات: یک گزارش کوتاه

رضا شمس آبادی

زمینه و هدف: ازآنجاکه پرتودرمانی سرطان پروستات ممکن است همراه با عوارض جانبی باشد، لذا هدف از مطالعه حاضر بررسی خطر ابتلا به سرطان های ثانویه پس از پرتودرمانی سرطان پروستات در اندام های خارج از میدان است.
روش بررسی: داده های هیستوگرام دوز حجمی 39 بیمار مبتلا به سرطان پروستات (که توسط پرتودرمانی سه بعدی تطبیقی درمان شده بودند) استخراج شد و میزان دوز جذب شده در بافت های حساس موردمطالعه با توجه به مفهوم gEUD محاسبه شد. سپس خطر بدخیمی های متعاقب پرتودرمانی سرطان پروستات با استفاده از مدل معرفی شده در گزارش BEIR محاسبه شد.
یافته ها: مقادیر gEUD راست روده بین 04/51 گری تا 69/74 گری و برای مثانه از 22/27 گری تا 51/75 گری متغیر بود. حداکثر مقادیر احتمال خطر برای راست روده و مثانه به ترتیب 85/49% و 91/74% محاسبه شد.
نتیجه گیری: نتایج حاصل نشان دادند که احتمال بیشتری برای ایجاد بدخیمی های ثانویه در مثانه نسبت به راست روده وجود دارد.

اثربخشی پروتکل درمان بی‌خوابی مبتنی بر تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجمه‌ای (tDCS) بر شدت بی‌خوابی و خلق زنان مبتلا به بی‌خوابی مزمن

طاهره متولی زاده

زمینه و هدف: بی خوابی شایعترین اختلال خواب است که با بیشبرانگیختگی قشری همراه می باشد. تحریک جریان مستقیم فراجمجمه ای (tDCS) به طور بالقوه حالت قشری مرتبط با بی خوابی را اصلاح می کند. ما فرض کردیم با به کارگیری tDCS می توان شدت بی خوابی و علایم عاطفی ناشی از آن را بهبود بخشید.
روش بررسی: مطالعه حاضر طرح آزمایشی با پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود که از تیر تا آذر 1401 در مرکز تحقیقات اختلالات خواب شغلی بیمارستان بهارلو و کلینیک خواب بیمارستان امام خمینی تهران انجام شد. 32 زن مبتلا به بی خوابی به صورت تصادفی در گروه های آزمایشی و کنترل قرار گرفتند. تحریک فعال جریان مستقیم فراجمجمه ای شامل تحریک آنودال ناحیه گیجگاهی فوقانی (STG) چپ و تحریک کاتودال قشر پیش پیشانی پشتی-جانبی (DLPFC) راست و قشر حرکتی ثانویه (SMA) چپ با شدت دو میلی آمپر به مدت 30 دقیقه، در 12 جلسه (هفته ای سه بار) برای گروه آزمایشی اجرا شد. در گروه کنترل نیز تحریک ساختگی به مدت 30 دقیقه در طی 12 جلسه (هفته ای سه بار) انجام گرفت. شرکت کنندگان پیش و پس از مداخله توسط شاخص شدت بی خوابی (ISI) و مقیاس عاطفه مثبت و منفی (PANAS) موردارزیابی قرار گرفتند.
یافته ها: نتایج نشان داد درمان الکتریکی مستقیم فراجمجمه ای بر شدت بی خوابی و عاطفه مثبت و منفی موثر بوده است (001/0>P، 19/87F=). مقدار این تاثیر (eta2) در متغیر شدت بی خوابی، عاطفه منفی و مثبت به ترتیب 64/0، 34/0 و 6/0 می باشد.
نتیجه گیری: بر طبق نتایج، پروتکل درمانی طراحی شده ما برای درمان بی خوابی، به طور معناداری شدت بی خوابی را در زنان مبتلا به بی خوابی مزمن کاهش داد و علایم خلقی آنها را بهبود بخشید.

بررسی حساسیت و ویژگی آزمایش غربالگری تیرویید با گرفتن خون از پاشنه پا بر روی کاغذ فیلتر برای تشخیص کم‌کاری مادرزادی تیرویید

مریم رزاقی آذر

زمینه و هدف: کم کاری مادرزادی تیرویید یکی از شایعترین علل قابل پیشگیری عقب افتادگی ذهنی در دنیا است. این مطالعه با هدف بررسی حساسیت و ویژگی آزمایش غربالگری با کاغذ فیلتر در تشخیص کم کاری مادرزادی تیرویید انجام شده است.
روش بررسی: این مطالعه به صورت مقطعی و از نوع توصیفی-تحلیلی می باشد که برروی اطلاعات مربوط به 2739 نوزاد که در طول برنامه غربالگری کم کاری مادرزادی تیرویید در طی سال های 1393-1390 در مراکز بهداشتی درمانی تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی ایران (غرب تهران) فراخوان شده بودند، انجام شد. داده ها پس از جمع آوری وارد SPSS software, version 21 (SPSS Inc., Chicago, IL, USA) شد. از منحنی (Receiver operating characteristic, ROC) جهت تعیین TSH cut off point (حدتمایز TSH) با نمونه گیری روی کاغذ فیلتر و تعیین حساسیت و ویژگی آن استفاده شد.
یافته ها: در این مطالعه میزان فراخوان 4/5% و شیوع هایپوتیروییدی سه در 1000 نوزاد بود. در میان نوزادان هایپوتیرویید 1/51% پسر و 9/48% دختر بودند که تفاوت آماری معناداری مشاهده نشد. بین ابتلا به بیماری و میانگین سطح TSH غربالگری در فصل های مختلف، تفاوت آماری معناداری مشاهده نشد. شدت همبستگی بین سطح TSH سرم و TSH کاغذ فیلتر با ضریب همبستگی (379/0r=) در حد متوسط بود و از نظر آماری معنادار بود (05/0P<). براساس منحنی ROC، نقطه برش تعیین شده جهت فراخوان mIU/L 5/6 با حساسیت (777/0-771/0)5/77 و ویژگی (585/0-575/0)58% و سطح زیر منحنی 74/0 به دست آمد.
نتیجه گیری: براساس یافته های مطالعه با توجه به حساسیت و ویژگی کیت های موجود در کشور و اهمیت تشخیص زودرس نوزادان با هایپوتیروییدی مادرزادی، Cut off point فعلی منطقی و قابل قبول است.

شیوع عفونت مادرزادی سیتومگالوویروس در نوزادان بستری در بخش مراقبت‌های ویژه در تهران، ایران

ثمیله نوربخش

زمینه و هدف: سیتومگالوویروس (CMV) شایعترین علت عفونت های مادرزادی در جهان بوده که به دلیل بروز و نمود دیرهنگام عوارض بیماری و محدودیت زمانی تشخیص عفونت به سه هفته آغازین پس از تولد، متاسفانه غالبا شناسایی نمی شود. خوشبختانه اخیرا زمینه تشخیص عفونت از طریق نمونه های خون موجود برروی کارت های گوتری نوزادان فراهم شده است. بنابراین مطالعه حاضر با هدف بررسی میزان شیوع عفونت در نوزادان بستری در بخش مراقبت های ویژه و نیز ارزیابی قابلیت تشخیصی کارت گوتری اجرا گردید.
روش بررسی: در این مطالعه مقطعی و در فاصله زمانی فروردین تا شهریور سال 1396، نمونه های کارت های گوتری نوزادان بستری در بیمارستان های تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی ایران جمع آوری و سپس جهت استخراج DNA ویروسی و ردیابی آن از روش های شوک حرارتی و Nested-PCR استفاده گردید. تایید نهایی نتایج نیز با آزمایش نمونه های ادراری به روش کمی صورت پذیرفت.
یافته ها: از مجموع 63 نوزاد بررسی شده، هشت مورد ابتلا به عفونت مادرزادی سیتومگالوویروس مشاهده گردید (7/12%). میزان ابتلا در نوزادان دارای علایم اختصاصی عفونت به شکل معناداری بیشتر از دیگر نوزادان بود (02/0P=). همچنین مقایسه نتایج به دست آمده براساس نمونه و روش انتخابی با نمونه و روش تشخیصی استاندارد، مشابهت 100% نشان داد.
نتیجه گیری: با توجه به قابلیت پیشگیری از بروز برخی عوارض بلندمدت بیماری به کمک دارو و انجام مداخلات، شناسایی عفونت در نوزادان و به ویژه موارد بستری در بیمارستان مکررا توصیه شده است. در این راستا استفاده از توان بالقوه نظام غربالگری موجود در تامین گستره وسیعی از نمونه های در دسترس و ارزان، پیشنهاد می گردد.

مقایسه میزان وقوع عوارض گلودرد و گرفتگی صدا ناشی از روش ETI با روش LMA در بیماران جراحی‌شده تحت بیهوشی عمومی

فرزانه بلوکی مقدم

زمینه و هدف: حمایت تنفسی در طول بیهوشی بیمار به روش های مختلفی نظیر انتوباسیون داخل تراشه ای و ماسک لارنژیال صورت می گیرد. طی فرآیند حمایت تنفسی بیمار، ممکن است عوارض قابل توجهی نظیر تهوع، استفراغ، گلودرد و گرفتگی صدا به ویژه در روش لوله گذاری داخل تراشه ایجاد گردد. هدف از این مطالعه بررسی و مقایسه عوارض گلودرد و گرفتگی صدا ناشی از دو روش انتوباسیون داخل تراشه ای و ماسک لارنژیال در بیماران جراحی شده می باشد.
روش بررسی: این مطالعه از شهریور تا آبان 1401 روی بیماران مراجعه کننده و تحت عمل جراحی در بیمارستان بقیه الله (عج) انجام گردید. مطالعه از نوع هم گروهی است که برروی 60 بیمار که تحت هرگونه عمل جراحی با دو روش بیهوشی انتوباسیون داخل تراشه و لارنژیال ماسک قرار گرفته اند، انجام شد. جهت ارزیابی عارضه گرفتگی صدا، از پرسشنامه استاندارد VHI10 استفاده شد. جهت ارزیابی عارضه گلودرد ناشی از روش حمایت تنفسی، در مدت زمان 24 ساعت و 14 روز پس از جراحی از چک لیست چهار امتیازی میزان درد استفاده شد.
یافته ها: نتایج مطالعه ما نشان داد که استفاده از هر دو روش حمایت تنفسی در حین بیهوشی، منجر به عوارضی نظیر گلودرد و گرفتگی صدا در بیماران می شود که این عوارض در هر دو روش با گذشت زمان به شکل معناداری (001/0P=) کاهش می یابند. مطالعه نشان داد که تفاوت در جنسیت و سن ارتباط آماری معناداری بین نوع بیهوشی و عوارض گرفتگی صدا و گلودرد به وجود نمی آورد.
نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان داد میزان عوارض گلودرد و گرفتگی صدا در گروه استفاده کننده از ماسک لارنژیال نسبت به گروه لوله گذاری داخل تراشه ای کاهش می یابد، هرچند این اختلاف معنادار نیست.

عود و بقا در انواع زیرگروه‌های سرطان پستان

علی تقی زاده

زمینه و هدف: سرطان پستان شایعترین بدخیمی در میان زنان است به طوری که عامل 18% از تمام سرطان های زنان می باشد. متوسط سن بیماران در هنگام تشخیص 4/48 سال است و رایج ترین سن این بیماری در محدوده 49-40 سال است. در ایران، اطلاعات محدودی درمورد الگوهای عود و بقا براساس نوع زیرگروه سرطان پستان در مراحل اولیه بیماری موجود است. هدف مطالعه حاضر، بررسی عود و بقای بیماران سرطان پستان اولیه (بدون درگیری لنفاوی) براساس انواع زیرگروه های آن می باشد.
روش بررسی: در این مطالعه گذشته نگر پرونده ی 500 بیمار مبتلا به سرطان پستان که درمدت 10 سال (فروردین 1385 تا اسفند 1395) به درمانگاه های بیمارستان امام رضا (ع) و امید مشهد مراجعه کرده بودند بررسی شد. آنالیز آماری با SPSS software, version 16 (SPSS Inc., Chicago, IL, USA) انجام گردید. 05/0P˂ از نظر آماری معنادار درنظر گرفته شد.
یافته ها: 230 بیمار وارد مطالعه شدند. میانگین بقای کلی 7/130 ماه و بقای کلی پنج و 10 ساله به ترتیب 2/83% و 8/78% بود. ارتباط معنادار بین مرحله بالینی بیماری با عود و متاستاز وجود داشت (000/0P=). زیرگروه سرطان پستان به طور معناداری با عود و متاستاز (01/0P=) مرتبط بود به طوری که بیماران تریپل نگاتیو در مقایسه با سایر انواع، بیشترین میزان عود و متاستاز را داشتند.
نتیجه گیری: زیرگروه سرطان پستان به طور معناداری با عود و متاستاز بیماری در ارتباط بود به طوری که بیماران با سرطان پستان تریپل نگاتیو بیشترین میزان عود و متاستاز را دارا بودند. همچنین این گروه از بیماران، کمترین میزان بقای کلی و نیز بقای بدون بیماری را داشتند.

تجویز همزمان اکسی‌توسین با کاتتر فولی درمقایسه با میزوپروستول با کاتتر فولی بر روی آمادگی سرویکس در بارداری‌های طول کشیده

معصومه میرتیموری

زمینه و هدف: موفقیت القای زایمان بستگی به وضعیت سرویکس در زمان زایمان دارد. هدف این مطالعه تاثیر القای زایمان با سوند فولی داخل سرویکس همزمان با اکسی توسین درمقایسه با سوند فولی و میزوپرستول بر آماده سازی سرویکس و میزان زایمان در 24 ساعت اول پس از القا می باشد.
روش بررسی: در مطالعه بالینی تصادفی سازی شده، 74 نفر از زنان باردار با بارداری تک قلویی و سن بارداری بیشتر از 40 هفته، با بیشاپ اسکور کمتر از چهار و کیسه آب سالم مراجعه کننده به بیمارستان ام البنین مشهد در سال های 1398-1397 با داشتن معیارهای ورود، وارد مطالعه شدند و به طور تصادفی در دو گروه سوند فولی و اکسی توسین (گروه 1) و یا سوند فولی و میزوپرستول (گروه 2) قرار گرفتند.
یافته ها: 74 خانم باردار به طور تصادفی در دو گروه 37 نفری موردارزیابی قرار گرفتند. متغیرهای دموگرافیک در دو گروه اختلاف آماری معنادار ندارد. میزان زایمان در 24 ساعت اول اختلاف معنادار داشت و در گروه اکسی توسین بیشتر بود (009/0=P). بیشاپ اسکور پس از 24 ساعت از القا در دو گروه اختلاف معنادار نداشت. رسیدن به فاز فعال در گروه اکسی توسین به طور معنادار کوتاه تر بود (01/0=P). زمان دفع سوند در دو گروه و میزان سزارین و بروز عوارض در دو گروه نیز یکسان بود.
نتیجه گیری: استفاده از اکسی توسین به همراه سوند فولی داخل سرویکس می تواند باعث تسریع آمادگی سرویکس و افزایش زایمان در 24 ساعت اول شود، اما عوارض زایمانی را تغییر نمی دهد.

چالش‌های اخلاقی هوش مصنوعی در حیطه رشته رادیولوژی: یک نامه به سردبیر

پریسا پیشداد

سردبیر محترم
انقلاب الگوریتم های یادگیری دیجیتال در دهه اخیر منجر به بهبود چشمگیر فناوری ها در زمینه پزشکی گردیده است. این انقلاب علمی، به سرعت در تشخیص های پزشکی و به طور خاص در زمینه رادیولوژی تشخیصی کاربرد پیدا کرد. به همین ترتیب، پیشرفت های صورت گرفته در الگوریتم های یادگیری دیجیتالی باعث شده که دیتاها با استفاده از شبکه های پردازش کننده عمیق دیجیتالی به تحلیل و درک عمیق مسایل مختلف برسند و این پیشرفت ها علی الخصوص در چند سال گذشته با سرعت بیشتری درحال گسترش بوده است و پدیده تکنولوژی هوش مصنوعی را به دنبال داشته است.¹
گرچه اخیرا نگرانی هایی توسط بعضی از کارشناسان مبنی بر مخاطرات بالقوه جایگزینی رادیولوژیست های انسانی با تکنولوژی هوش مصنوعی و درنتیجه حذف رادیولوژی به عنوان یک رشته وجود دارد.² اما از جهتی دیگر برخی از کارشناسان، از مزایای ادغام هوش مصنوعی در انجام امور رادیولوژی حمایت می کنند.³ هوش مصنوعی در علم رادیولوژی می تواند به تشخیص و درمان سریع تر بیماری ها کمک کند، مانند افزایش راندمان و تشخیص زودهنگام بیماری ها و جلوگیری از انجام کارهای زمان بر و تکراری توسط انسان ها یا اپراتورها، جایگزین شدن نیروی انسانی در کارهای وقت گیر و تکراری و غیره.^1و3
رعایت اخلاق در داده پردازی، بخشی جدایی ناپذیر از علم هوش مصنوعی در رادیولوژی است و جنبه های مختلفی ازقبیل موارد زیر را دربرمی گیرد، رضایت آگاهانه بیماران، حفظ حریم شخصی بیمار، محافظت از داده ها و اطلاعات، بحث مالکیت در داده ها و همچنین شفافیت در چگونگی استفاده از دیتاها. در بعضی از کشورها مالکیت مطالعات انجام شده بر تصویربرداری متعلق به نهادی است که تصویربرداری در آن انجام گردیده است.⁴ طبق مقررات عمومی حفاظت از داده اتحادیه اروپا، پیش از استفاده از داده های تصویربرداری در علم دیجیتال و طراحی الگوریتم، رضایت صریح توسط بیمار اجباری است.⁵
دیتاهای کدگذاری شده و ناشناس نیز می توانند قابل کنترل باشند تا شخص یا بیمار آنها قابل شناسایی باشد و هنگامی که از مجموعه داده های تصویربرداری از سر و گردن استفاده می شود، تشخیص چهره ازطریق برنامه های بازسازی سه بعدی و برنامه های کامپیوتری متفرقه امکان پذیر است.⁶ بنابراین بسیار حایز اهمیت است که اقدامات لازم برای محافظت از حریم خصوصی بیماران در طول هر مرحله از توسعه هوش مصنوعی انجام گیرد. هوش مصنوعی عمدتا مبتنی بر علم ماشین های هوشمند است، که عملا به برنامه ریزی زیادی نیاز دارند تا درست عمل کنند. مجموعه عظیم داده ها و اطلاعات گردآوری شده، که بعدها توسط توسعه دهندگان الگوریتم برای طراحی هوش مصنوعی مورداستفاده قرار می گیرد، ممکن است به مشکل پدیده سوگیری داده ها گرفتار شود.^7و8
معمولا داده های بیماران از مراکز تحقیقات کارآزمایی بالینی استخراج می شوند. چنین داده هایی احیانا و عمدتا شامل دیتاهای بیماری های مثبت باشد و معمولا دیتاهای منفی کمتر موردتوجه و گزارش دهی قرار می گیرند. همچنین اگر داده های جمع آوری شده نماینده واقعی جمعیت عمومی جامعه نباشد، ممکن است که سوگیری داده ها و عدم دقت همه جانبه در انتخاب دیتاها رخ دهد. مجموعه ای از سوگیری در انتخاب داده ها که بعدها ممکن است در زمینه طراحی هوش مصنوعی در رادیولوژی تشخیصی استفاده شود، اصطلاحا دیتاست شیفت (Dataset shift) نامیده می شود. این داده هایی که برای آموزش الگوریتم به ماشین استفاده می شود لزوما با داده هایی که در مطالعات تصویربرداری در آینده استفاده خواهد شد، یکسان نیست.⁸ این اتفاق نامطلوب عمدتا به دلیل روش های مختلف رادیولوژیک و پارامترها و تکنیک های اسکن ناشی می شود که ممکن است متعاقبا باعث اختلاف های ظریفی در داده های پیش و پس از پردازش شود دلیل دیگر برای عدم دقت در دیتاها و ایجاد پدیده سوگیری داده ها در علم رادیولوژی، سودهی در روش انجام درمان است. به عنوان مثال می توان به زوایای مختلفی که یک رادیولوژیست برای گرفتن عکس سونوگرافی انتخاب می کند اشاره کرد.⁴
جلب اعتماد بیماران به ایمنی و فواید هوش مصنوعی و پذیرش آن، کلید موفقیت آمیز گردیدن هوش مصنوعی و استقرار آن در علم پزشکی خواهد بود.^8و9 برای جلب اعتماد بیماران به هوش مصنوعی، داشتن شفافیت حداکثر درمورد نحوه تصمیم گیری و برنامه ریزی ضروری است.⁴ استقلال بیماران در پذیرش یا عدم پذیرش استفاده از هوش مصنوعی در مراقبت های بهداشتی خود، از اهمیت بالایی برخوردار است زیرا در نگرش بیماران به استفاده از هوش مصنوعی در علم پزشکی ممکن است تردیدهایی وجود داشته باشد.
‎‎درحالی که علم و دانش، اولویت ها، ارزش و اعتقادات فرد در تصمیم گیری انسان تاثیرگذار است، تصمیمات هوش مصنوعی براساس داده های ورودی و یادگیری و آموزش قبلی ماشینی است.⁴
اصول اخلاقی و برابری مفاهیم هوش مصنوعی نیستند و وظیفه رادیولوژیست ها آزمایش، مستندسازی و نظارت بر سیستم ها و الگوریتم های هوش مصنوعی برای اطمینان از حداکثر ایمنی و امنیت بیماران است.¹⁰ همچنین باید کاهش اثر جعبه سیاه که معمولا بخشی ذاتی از یک سیستم هوشمند مصنوعی است و مشکلاتی را در تصمیم گیری هوش مصنوعی ایجاد می کند، موردتوجه قرار گیرد.¹¹
در مدل هوش مصنوعی به سطوح مناسب تفسیرپذیری و توضیح پذیری برای درک عملکرد و توضیح روند تصمیم گیری نیاز است تا درحالی که هنوز از سیستم که به طور بالقوه حریم خصوصی را به خطر می اندازد در برابر حملات مخرب محافظت می کنید، چنین تعادل عملکرد بهینه الگوریتم را تضمین می کند.
‎یک جنبه مهم مسایل اخلاقی در دسترس بودن مزایای آن برای جامعه است. از آنجا که هوش مصنوعی برای توسعه و پیاده سازی به مقدار زیادی اطلاعات و مهارت نیاز دارد، ممکن است زیرگروه های جامعه به تمام مزایای آن دسترسی نداشته باشند. بنابراین اطمینان از استقرار عادلانه هوش مصنوعی در جوامع و کشورها و نه فقط درمورد افرادی که منابع بیشتری دارند، به عهده شرکت های توسعه دهنده و سیستم های بهداشتی است. همچنین سوالاتی مربوط به مسئولیت نهایی درمواردی که هوش مصنوعی در فرآیند تصمیم گیری ادغام شده است وجود دارد. درصورت آسیب به بیمار ناشی از تشخیص رادیولوژیک نامناسب چه کسی مسئول است. آیا رادیولوژیستی که از هوش مصنوعی استفاده کرده است، شرکتی که این سیستم را توسعه داده است یا بیمارستانی است که آن را خریداری کرده است.
مساله اخلاقی دیگر، وجود بالقوه تعارض منافع است. ازآنجاکه بسیاری از رادیولوژیست ها درگیر فرآیند توسعه کاربردهای رادیولوژیک هوش مصنوعی در شرکت های تجاری هستند، رادیولوژیست ها و همچنین سایر افراد درگیر ممکن است هنگام تصمیم گیری درمورد استفاده از هوش مصنوعی در مراکز وابسته به خود، در تضاد منافع قرار بگیرند.⁸
تکامل سریع و تلفیق مدل ها و الگوریتم های هوشمند مصنوعی در پزشکی و به طور خاص رادیولوژی، توسعه و به روزرسانی کدهای اخلاقی را برای اطمینان از حداکثر سود و ایمنی بیمار ضروری می کند. آشنایی رادیولوژیست و کارآموزان با فناوری های نوین همراه با ملاحظات اخلاقی، می تواند تاثیرات مثبتی در تشخیص، مدیریت و نتیجه داشته باشد.