مجله دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران

بررسی مطالعات کاربرد پلاسمای غنی از پلاکت در تاندوپاتی شانه: یک مقاله مروری

مهدیه قیاثی

تاندونوپاتی روتاتور کاف شانه یکی از علل شایع در بیماران است که عملکرد روزانه وکیفیت زندگی فرد را تحت تاثیر قرار می دهد. مشکلات تاندنوپاتی از شایعترین مشکلات افراد مراجعه کننده به مراکز درمانی است که در بعضی افراد بهبود به دلیل موقعیت شغلی آنها از اهمیت بسزایی برخوردار است. پلاسمای غنی از پلاکت به علت داشتن عوامل رشد دخیل در ترمیم بافت ها در بیماران تاندنوپاتی مورد توجه قرار گرفته است. این مطالعه ی مروری اثر بالینی تزریق پلاسمای غنی از پلاکت را در تاندونوپاتی روتاتور کاف و همچنین مطالعات دیگر را هم که به صورت مقایسه ای با کورتیکواستروئید بوده، بررسی نموده است. یک جستجوی متون در پایگاه های مختلف علمی برای دستیابی به مقالات تا سال 2022 با بررسی اثرات بالینی تزریق PRP بر روی تاندونوپاتی انجام پذیرفت. این مطالعه از فروردین 1402 تا فروردین 1403 انجام شده است. پلاسمای غنی از پلاکت (PRP) یکی از فرآورده های مشتق شده از خون است که حاوی مقدار بیشتری از پلاکت فیزیولوژیکی است. این عوامل رشد به طور قابل توجهی به دنبال آسیب تاندون تنظیم می شوند و در مراحل مختلف فرآیند بهبود فعال هستند. PRP یک منبع اتولوگ فاکتورهای رشد است و برای درمان تاندونوپاتی و استئوآرتریت مفید است. تزریق PRP می تواند به عنوان یک روش مناسب و مطلوب در بیماران تاندنوپاتی و پارگی روتاتورکاف مخصوصا در بزرگسالان توصیه شود وجایگزین کورتون قرار گیرد. PRP یک روش درمانی کم تهاجمی است که در درمان بیماری های عضلانی و آسیب های تاندون ها استفاده می شود.

بررسی میزان بروزخارش در تزریق اینتراتکال فنتانیل در بیماران معتاد به تریاک در جراحی‌های ارتوپدی اندام تحتانی: یک مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی شده دو سویه‌کور

منصور دیلمی

زمینه و هدف: بیماران معتاد دارای مقاومت بیشتری در برابر داروهای بی حس کننده موضعی به هنگام استفاده از آنها جهت انجام بلوک های عصبی محیطی و مرکزی می باشند. خارش ناشی از مخدرها ممکن است ژنرالیزه باشد و اغلب اندکی پس از تزریق اتفاق می افتد. این مطالعه حاضر با هدف بررسی میزان خارش ناشی از تزریق اینتراتکال فنتانیل در افراد معتاد به تریاک که تحت جراحی های الکتیو ارتوپدی اندام تحتانی با بی حسی نخاعی قرار گرفته اند، طراحی و پایه ریزی شد.
روش بررسی: این مطالعه یک کارآزمایی بالینی دو سوکور بر روی 68 بیمار کاندید جراحی های الکتیو ارتوپدی اندام تحتانی تحت بی حسی نخاعی مراجعه کننده به بیمارستان پنج آذر گرگان در سال 1402 انجام گردید. بیماران با استفاده از جدول اعداد تصادفی به دو گروه، مداخله (گروهی از افراد معتاد که برای انجام بی حسی نخاعی مارکائین اینتراتکال به همراه فنتانیل دریافت کردند) و کنترل (گروهی از افراد معتاد که برای انجام بی حسی نخاعی تنها مارکائین اینتراتکال دریافت نمودند)، تقسیم شدند. میزان خارش، تهوع و استفراغ در هر دو گروه سنجیده شد.
یافته ها: از نظر سن، جنسیت و BMI بین دو گروه مداخله و کنترل تفاوت آماری معناداری وجود نداشت. میزان بروز تهوع و استفراغ ما بین دو گروه تفاوت آماری معنادار وجود نداشت. بروز خارش در گروه بوپیواکائین صفر و در گروه فنتانیل و بوپیواکائین 6/17% بود که 3% از آنها نیاز به تجویز داروی ضدخارش جهت درمان وجود داشت (25/0P=).
نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان داد که با توجه به پایین بودن بروز عارضه خارش در گروه استفاده از فنتانیل به همراه بوپیواکائین، استفاده از آن در افراد با اعتیاد مخدر سودمند می باشد.

بررسی ارتباط نقص اسکار سزارین با آدنومیوز در بیماران با خونریزی غیرطبیعی

فهیمه عزیزی نیک

زمینه و هدف: اخیرا شیوع جراحی سزارین (Cesarean section, CS) به طور چشمگیر افزایش پیدا کرده است. نقص اسکار سزارین (Cesarean scar defect, CSD) یکی از شایعترین عوارض CS می باشد. هدف این مطالعه، بررسی و مقایسه عمق و حجم CSD در بیماران علامتدار با و بدون آدنومیوز می باشد.
روش بررسی: این مطالعه به صورت گذشته نگر و مورد- شاهدی در بازه زمانی دو سال (آذر 1399 تا آذر 1401) طراحی شده است. بیماران علامتدار دارای معیارهای ورود به دو گروه تقسیم بندی شدند: با آدنومیوز (گروه مورد) و بدون آدنومیوز (گروه شاهد). داده های دموگرافیک بیماران، سوابق پزشکی و یافته های سونوهیستروگرافی از مدارک بیماران و تصاویر بایگانی شده استخراج شد.
یافته ها: در طول دو سال، از بین ۳۱۰ خانم علامتدار با سابقه سزارین که تحت سونوهیستروگرافی قرار گرفتند، ۱۶۰ بیمار دارای معیارهای ورود (گروه مورد: ۸۲ بیمار و گروه شاهد: ۷۸ بیمار) بودند. شکایت اصلی، خونریزی پس از قاعدگی (8/%43)، قاعدگی طولانی مدت (3/%34) و خونریزی بین قاعدگی (9/21%) بود. عمق و حجم CSD در بیماران دارای آدنومیوز به طور معناداری بالاتر اندازه گیری شد (به ترتیب با P-value های 002/0 و 038/0). همچنین RMT و نسبت RMT/AMT در بیماران دارای آدنومیوز به طور قابل توجهی پایین تر دیده شد (به ترتیب با P-value های 004/0 و00/0).
نتیجه گیری: مطالعه ی ما ارتباط قوی بین آدنومیوز و سایز بزرگتر CSD را نشان داد. برای اثبات رابطه علت و معلولی، مطالعات آینده نگر برای پیگیری بیماران پس از اولین سزارین جهت مقایسه و بررسی تشکیل CSD در موارد با و بدون آدنومیوز پیشنهاد می شود.

مقایسه شاخص فیبروز-4 و شدت فیبروز کبدی در فیبرواسکن در بیماران آرتریت روماتویید تحت درمان با متوتروکسات

مجید سلمانیان مشهدی

زمینه و هدف: فیبروز کبد یکی از نگرانی های اصلی مرتبط با عوارض جانبی طولانی مدت در بیماران مبتلا به آرتریت روماتویید تحت درمان با متوتروکسات می باشد. هدف مطالعه حاضر، مقایسه شاخص فیبروز-4 ونتایج شدت فیبروز کبدی حاصل از دستگاه فیبرواسکن در بیماران آرتریت روماتویید تحت درمان با متوتروکسات بود.
روش بررسی: مطالعه حاضر به روش مقطعی در 70 بیمار مبتلا به آرتریت روماتویید مراجعه کننده به کلینیک روماتولوژی بیمارستان حضرت رسول اکرم (ص) تهران از تیر 1401 تا تیر 1402 انجام شد. ابتدا، شاخص فیبروز-4 برای تمام بیماران محاسبه شد و با داده های حاصل از الاستوگرافی که با استفاده از دستگاه فیبرواسکن برای تشخیص فیبروز کبد برای هر بیمار انجام شده بود، مقایسه شد.
یافته ها: درجه فیبرواسکن با سن، جنس، شاخص توده بدن، دوز متوتروکسات و طول مدت بیماری ارتباطی نداشت (05/0P>). میانگین شاخص فیبروز-4، 6/0±25/1 بود که با جنس، شاخص توده بدن، طول مدت بیماری و دوز متوتروکسات ارتباط معناداری نداشت (05/0P>) اما با سن بیماران ارتباط مستقیم داشت (001/0P<، 53/0-51/0، 95%CI). میان شاخص فیبروز-4 و فیبرواسکن یک همبستگی مثبت وجود داشت که از نظر آماری معنادار نبود (594/0P=، 4/0-24/0، 95%CI، 06/0r=). شاخص فیبروز-4 در درجه نرمال تا متوسط 85% رد کننده درجه متوسط تا شدید در فیبرواسکن بود اما هیچکدام از نظر آماری معنادار نبود (146/0P=).
نتیجه گیری: شاخص فیبروز-4 در پردیکت کردن جواب فیبرواسکن ناتوان بود و نتایج فیبرواسکن نیز نتایج اندکس بیماران را توجیح نکرد.شاخص فیبروز-4 نمی تواند جایگزین فیبرواسکن در بیماران مبتلا به آرتریت روماتویید باشد. انجام مطالعات آتی با حجم بیشتر نمونه در بیماران فوق پیشنهاد می شود.

تاثیر افزودن دوزکم اپی‌نفرین به‌همراه بوپیواکایین داخل نخاعی و فنتانیل بر ثبات همودینامیک بیماران تحت عمل جراحی ارتوپدی اندام تحتانی: یک مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی‌شده دو سویه‌کور

رضا صحرایی

زمینه و هدف: به تازگی از اپی نفرین برای افزایش عمق و طول مدت بی دردی حاصل از بی حس کننده های موضعی استفاده می شود و به صورت موضعی برای کاهش انتشار بی حس کننده موضعی و کاهش خونریزی ناشی از جراحی به طور گسترده مورد استفاده قرار می گیرد. بنابراین این مطالعه با هدف بررسی تاثیر افزودن دوزکم اپی نفرین به همراه بوپیواکایین داخل نخاعی و فنتانیل بر ثبات همودینامیک بیماران تحت عمل جراحی ارتوپدی اندام تحتانی انجام شد.
روش بررسی: این مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی شده دو سویه کور بر روی 30 بیمار 18 تا 85 سال تحت عمل جراحی ارتوپدی اندام تحتانی مراجعه کننده به بیمارستان پیمانیه شهرستان جهرم از شهریور تا آذر1400، انجام شد. بیماران به روش تخصیص تصادفی به دو گروه، A (اپی نفرین+فنتانیل+ بوپیواکایین) و گروه B (بوپیواکایین+ فنتانیل)، تقسیم بندی شدند. فشارخون سیستول، فشارخون دیاستول، فشارخون متوسط شریانی، ضربان قلب و میزان اشباع اکسیژن خون شریانی در زمان های پیش و پس از بی حسی، حین عمل و ورود و خروج از ریکاوری ثبت شد.
یافته ها: میانگین فشارخون سیستولیک، دیاستولیک، متوسط شریانی و ضربان قلب در زمان های پیش و پس از بی حسی، 15، 45،30، 60،75، 90، 120 دقیقه پس از تزریق دارو و در ورود به ریکاوری و خارج از ریکاوری، بین دو گروه اپی نفرین+ فنتانیل+بوپیوکائین و فنتانیل+بوپیوکائین تفاوت معنادار نداشت. میانگین O2SAT در زمان های قبل از بی حسی، 15، 30 و 75 دقیقه پس از تزریق دارو، بین دو گروه اپی نفرین+ فنتانیل+بوپیوکائین و فنتانیل+بوپیوکائین تفاوت معنا دار وجود داشت (05/0>P).
نتیجه گیری: استفاده از ترکیب اپی نفرین+ فنتانیل+بوپیوکائین داخل نخاعی نسبت به ترکیب فنتانیل+ بوپیواکایین تفاوت قابل توجهی در متغیرهای بررسی شده علایم حیاتی بیماران نداشته است.

مقایسه سطح سرمی ویتامین D در کودکان مبتلا به نفرولیتیازیس و کودکان سالم: یک مطالعه مقطعی

سعیده پرورش

زمینه و هدف: نفرولیتیازیس یکی از قدیمی ترین بیماری های سیستمیک شناخته شده کلیه و مجاری ادراری در کودکان است. هدف مطالعه حاضر، مقایسه سطح سرمی ویتامین D در کودکان مبتلا به نفرولیتیازیس و کودکان سالم بود.
روش بررسی: این مطالعه توصیفی-مقطعی روی 74 کودک مبتلا به سنگ کلیه و 63 کودک سالم مراجعه کننده به بیمارستان افضلی پور کرمان از مهر 1396 تا شهریور 1398 انجام شد. همه بیماران، تحت سونوگرافی کلیه ها و مجاری ادراری قرار گرفتند. تشخیص سنگ کلیه براساس نظر رادیولوژیست بود. مشخصات دموگرافیک بیماران (سن و جنس) ثبت شد. آزمایش خون بیماران از نظر ویتامین D و کلسیم بررسی شد. برای تجزیه وتحلیل داده ها، از روش های آمار توصیفی، تحلیلی و SPSS software, version 21 (IBM SPSS, Armonk, NY, USA) استفاده شد.
یافته ها: میانگین سن کودکان مبتلا به سنگ کلیه و کودکان سالم، به ترتیب، 8/1±41/5 و 41/0±06/10 سال بود (971/0=P). بیشترین تعداد بیماران، پسر بودند (1/58%). 7/29% بیماران و 9/15% کودکان سالم، سابقه خانوادگی سنگ کلیه داشتند (056/0P=) 71/6% بیماران، سنگ کلیه یک طرفه و 28%، سنگ کلیه دو طرفه داشتند. میانگین سطح سرمی ویتامین D در کودکان سالم (021/0=P) و میانگین کلسیم در کودکان مبتلا به سنگ کلیه، بیشتر بود (001/0=P). میانگین کلسیم در کودکان مبتلا به سنگ کلیه که سابقه خانوادگی سنگ کلیه داشتند، بیشتر بود (018/0=P). میانگین کلسیم در کودکان با سنگ کلیه دو طرفه بیشتر بود (033/0=P). میانگین کلسیم در کودکان مبتلا به سنگ کلیه با کمبود ویتامین D (001/0=P) و سطح کافی ویتامین D (037/0=P) بیشتر بود.
نتیجه گیری: میانگین سطح سرمی ویتامین D در کودکان سالم به طور قابل توجهی بیشتر از کودکان مبتلا به سنگ کلیه و میانگین کلسیم در کودکان مبتلا به سنگ کلیه، به طور قابل توجهی بیشتر از کودکان سالم بود. مطالعات گسترده تر با تعداد بیماران بیشتر برای بررسی این رابطه ها، مورد نیاز است.

بررسی تاثیر دکسمدتومدین وریدی بر میزان خونریزی و رضایت جراح در بیماران تحت عمل جراحی سپتورینوپلاستی: یک مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی شده دوسویه‌کور

محمد صادق صنیع جهرمی

زمینه و هدف: خونریزی حین عمل سپتورینوپلاستی یکی دیگر از عوارضی است که تاکنون راهکارهای متفاوتی برای کاهش آن به کار برده شده است. مطالعه حاضر با هدف بررسی تاثیر دکسمدتومدین وریدی بر روی میزان خونریزی و رضایت جراح در بیماران تحت عمل جراحی سپتورینوپلاستی انجام شد.
روش بررسی: این مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی شده دو سویه کور بر روی 50 بیمار 18 تا 45 سال تحت عمل جراحی سپتورینوپلاستی مراجعه کننده به بیمارستان استاد مطهری شهرستان جهرم در بازه زمانی اردیبهشت تا شهریور 1402 انجام شد. بیماران به طور تصادفی به دو گروه دکسمدتومیدین و کنترل، تقسیم شدند. میزان آرام بخشی، خونریزی و رضایت جراح مورد ارزیابی و ثبت قرار گرفت. تجزیه و تحلیل اطلاعات با استفاده از SPSS software, version 21 (IBM SPSS, Armonk, NY, USA) و آمارهای توصیفی و آزمون های آماری استنباطی در سطح معناداری 05/0P< انجام شد.
یافته ها: فراوانی آرام بخشی بیمار در گروه دکسمدتومیدین، کمتر از گروه کنترل، بوده است اما از نظر آماری معنادار نبوده است (05/0>P). نتایج آزمون آماری Mann-Whitney U test نشان داد که در ابتدای عمل و در 90 دقیقه بعد، میزان رضایت جراح بیمار در گروه دکسمدتومیدین به صورت معناداری بهتر از گروه کنترل بوده است (001/0<P). در گروه دکسمدتومیدین میدان دید جراح نسبتا واضح و کاملا واضح بوده است. نتایج آزمون آماری Mann-Whitney U test نشان داد که میزان خونریزی در گروه دکسمدتومیدین، کمتر از گروه کنترل، بوده است اما از نظر آماری معنادار نبوده است (05/0<P).
نتیجه گیری: نتایج مطالعه حاضر نشان داد که دکسمدتومدین با کاهش خونریزی و بهبود میدان دید جراح سبب افزایش رضایت جراح شده بود. بنابراین می توان از این دارو به عنوان یک داروی کمک بیهوشی در اعمال جراحی بهره برد.

بررسی فراوانی علائم گوارشی بیماران مبتلا به کووید-۱۹ بستری شده در بیمارستان امام‌خمینی ارومیه

امید گرکز

زمینه و هدف: گرچه سیستم تنفسی به عنوان ارکان اصلی درگیری در بیماری کووید-۱۹ می باشد، با این وجود گزارش هایی از درگیری دیگر ارگان ها و علائم کمتر آنها شایع شده است. این مطالعه با هدف بررسی فراوانی علائم گوارشی بیماران مبتلا به کووید-19 انجام شد.
روش بررسی: این مطالعه به صورت توصیفی- مقطعی بر روی تمام بیماران با تشخیص کووید-19 بستری در بیمارستان امام خمینی در فروردین لغایت شهریور 1400 به روش سرشماری انجام شد که داده ها با استفاده از چک لیستی که شامل اطلاعات دموگرافیک بود جمع آوری شد داده ها بعد جمع آوری وارد SPSS software, version 18 (IBM SPSS, Armonk, NY, USA) شده و با کمک آمار توصیفی تجزیه و تحلیل شد.
یافته ها: در این مطالعه نتایج نشان داد که از 2580 بیمار بستری 54% زن و 46% مرد بودند و میانگین سنی بیماران 67/58±68/17 بود. بیشترین فراوانی افراد در بازه سنی 59-40 سال (۹۲۵ نفر) بود. %۶۴ از بیماران حداقل یک علامت گوارشی داشتند. بی اشتهایی %۴۰ با ارجحیت مردان (%۵۷) و بیشترین فراوانی در بازه سنی 40-59 سال (۴۳۰ نفر)، خونریزی گوارشی %۱۰ با ارجحیت مردان (%۸۰) و بیشترین فراوانی در بازه سنی ۷۹-۶۰ سال (۱۱۲) نفر، درد شکم ۸% با ارجحیت زنان (%۶۵) با ارجحیت فراوانی در بازه سنی 40-59 سال (۶۵ نفر)، استفراغ ۳% با ارجحیت زنان (%۵۱) با ارجحیت فراوانی در بازه سنی 80-99 سال (۵۸ نفر) بود.
نتیجه گیری: یافته های حاصل از این مطالعه نشان داد که بیماری کووید-۱۹ نه تنها می تواند سیستم تنفسی بلکه می تواند سیستم گوارشی را در سیر و یا ابتدای بیماری درگیر کند.

تأثیر 10 هفته تمرین مقاومتی پیش‌رونده اندام تحتانی بر کیفیت زندگی و خستگی بیماران بزرگسال آتروفی عضلانی نخاعی نوع III

عباسعلی گایینی

زمینه و هدف: آتروفی عضلانی نخاعی (SMA)، نوعی بیماری تخریب کننده عصبی است که دلیل آن جهش در ژن بقای نورون حرکتی یک است. این جهش به روش اتوزومال مغلوب به ارث می رسد و به ضعف و آتروفی پیش رونده عضلات پروگزیمال منجر می شود. این بیماری به پنج نوع (صفر تا چهار) طبقه بندی می شود. به دلیل هزینه زیاد روش های درمانی، اهمیت زمان دریافت درمان و پاسخ های گوناگون بیماران به درمان ها، بسیاری از مبتلایان از روش های درمانی بهره کافی نمی برند. باتوجه به نقش احتمالی تمرین مقاومتی در بهترشدن عملکرد این بیماران، هدف این مطالعه، بررسی تأثیر تمرین مقاومتی بر کیفیت زندگی و خستگی بیماران SMA نوع III بود.
روش بررسی: مطالعه حاضر به صورت توسعه ای و نیمه تجربی در بیمارستان شریعتی تهران، از تیر 1402 تا شهریور 1402 انجام شد. 14 بیمار سرپای SMA نوع III به صورت تصادفی به دو گروه تمرین و کنترل تقسیم شدند. گروه تمرین به مدت 10 هفته تمرین مقاومتی اندام تحتانی را با شدت شش تا هشت مقیاس تمرین مقاومتی بزرگسالان انجام دادند. در این مدت، گروه کنترل به فعالیت عادی روزانه خود ادامه دادند. کیفیت زندگی و شدت خستگی هر دو گروه با استفاده از پرسشنامه کوتاه 36 سؤالی (SF-36) و مقیاس شدت خستگی FSS، پیش و پس از 10 هفته مداخله سنجیده شد.
یافته ها: در کیفیت زندگی، زیرمقیاس کارکرد جسمانی و خستگی در گروه تمرین در مقایسه با گروه کنترل تفاوت معناداری نشان داد. همچنین، در مقیاس شدت خستگی، تفاوت معناداری بین دو گروه مشاهده شد.
نتیجه گیری: تمرین مقاومتی پیش رونده اندام تحتانی به بهترشدن کیفیت زندگی و کاهش خستگی بیماران SMA نوع III منجر شد.

مقایسه مدت زمان و میزان زنده ماندن بیماران سوختگی بالای 90% در اتاق ایزوله بخش سوختگی با BICU

عبدالرضا جعفری راد

زمینه و هدف: مرگ ومیر یکی از پیامدهای جدی ناشی از سوختگی می باشد. این مطالعه با هدف بررسی اختلاف نظر موجود مبنی بر بستری بیماران سوختگی بالای 90% در بخش مراقبت های ویژه سوختگی با اتاق ایزوله بخش سوختگی انجام شد.
روش بررسی: این مطالعه با روش توصیفی- تحلیلی گذشته نگر از فروردین 1390 الی اسفند 1401 انجام شده است. جامعه آماری پرونده های بیماران بستری در بخش های سوختگی و بخش مراقبت های ویژه سوختگی مرکز روانپزشکی و سوختگی زارع که فوت شدند، بود. تحلیل توصیفی و استنباطی داده ها به کمک SPSS software, version 21 (IBM SPSS, Armonk, NY, USA) انجام شد. برای توصیف داده های کمی از میانگین و انحراف معیار و برای توصیف داده های کیفی، فراوانی و درصد بکار برده شد.
یافته ها: از میان 882 پرونده، 226 بیمار، سوختگی بالای 90% داشتند. 143 پرونده مربوط به مردان (3/63%) بود. اکثر بیماران در رده سنی 19 تا 40 سال (9/61%) قرار داشتند. عامل سوختگی (9/54%) شعله بود. از میان بیماران (2/83%) در اتاق ایزوله بخش سوختگی بستری شدند. گرچه میانگین روزهای بستری بیماران بالای 90% در بخش مراقبت های ویژه سوختگی 71/13±82/11 روز و اتاق ایزوله بخش سوختگی 66/8±11/9 روز بود اما آزمون Mann-Whitney U test نشان داد میانگین مدت زمان زنده ماندن این بیماران در اتاق ایزوله بخش سوختگی با بخش مراقبت های ویژه تفاوت معناداری دارد (001/0=sig).
نتیجه گیری: گرچه میانگین مدت زنده ماندن در دو گروه تفاوت معناداری را نشان می دهد، درنهایت همه بیماران دو گروه با چند روز اختلاف فوت شدند.

بررسی اثربخشی اسکراب جراحی TGSept AL Plus بر اساس پروتکل EN12791 بر روی فلور نرمال دست کارکنان اتاق عمل بیمارستان حضرت فاطمه (س) شهر تهران

وحید ملک زاده

1- در مقاله چاپ شده در اردیبهشت 1403، دوره 82، شماره 2، صفحه های 153 تا 162، در قسمت افیلیشن شماره 1، بدین صورت چاپ شده (گروه آزمایشگاه و میکروبیولوژی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه علوم پزشکی تهران، ایران) که اشتباه بوده و فرم صحیح آن به این صورت می باشد (گروه آزمایشگاه و میکروبیولوژی گروه کنترل دارو و غذا ،دانشکده داروسازی،دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران.)
2- کلمه استاندارد اروپایی در چکیده (قسمت زمینه و هدف، روش بررسی و نتیجه گیری) اشتباه بوده و به جای آن استاندارد EN12791 جایگزین می گردد.
3- در صفحه 155 در روش بررسی: خط 1 تا 4آزمایش (برچسب خورده) به همراه سوآپ استریل شده، به اتاق عمل منتقل شدند. فقط لوله های حاوی جهت آزمایش ML 5 سرم فیزیولوژی منتقل شدند. قبل از انجام آزمایش تمامی داوطلبین توسط پزشک متخصص پوست معاینه و تأیید نهایی داده شد، اشتباه بوده و جمله ی قبل از انجام آزمایش تمامی داوطلبین توسط پزشک متخصص پوست معاینه واز نظر سلامت پوستی تأیید نهایی جهت آزمایش داده شد جایگزین می گردد.
4- خط 22 جمله {فرد کارشناس با سوآب استریل اولین نمونه گیری خود را از دستان وی (از مچ تا آرنج) انجام وسوآب را داخل لوله ای که نام فرد و کد A نام گذاری شده، قرارداده شد} اشتباه بوده و جمله {در فضای ازاد خشک کرده و فرد کارشناس اولین نمونه گیری خود را از دستان وی (از ده انگشت) هر پنج انگشت یک دست در پلیت حاوی 10 میلی محیط کشت کازوبلاد به مدت 1 دقیقه چرخانده شد} جایگزین می گردد.
5- در صفحه 155 ستون دوم خط هفت، پلیت 10 جایگزین پلیت 8 شده است.