مجله دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران

مقایسه اثربخشی سه داروی رزوستاتین، آتورواستاتین و سیموستاتین بر روی لیپیدهای چربی با استفاده از متاآنالیز شبکه‌ای: یک مطالعه متاآنالیز

کورش سایه میری

زمینه و هدف: بیماری های قلبی و عروقی اولین علت مرگ و میر در جهان می باشد. نقش لیپیدهای چربی به عنوان یک عامل خطرزا در بیماری های قلبی و عروقی غیر قابل انکار است. استاتین ها مهمترین داروها در جهت کاهش لیپیدهای چربی می باشند. هدف از این تحقیق مقایسه اثربخشی سه داروی رزوستاتین، آتورواستاتین و سیموستاتین بر روی لیپیدهای چربی با استفاده از متاآنالیز شبکه ای می باشد.
روش بررسی: نوع مطالعه این تحقیق مروری منظم و متاآنالیزشبکه ای بود. جستجو از بین پایگاه های اطلاعاتی Science Direct، PubMed، Scopus، Cochrane library، web of science، Magiran، SID و Google Scholar انجام شد. بازه زمانی جستجوی مقالات از سال 1380 تا خرداد 1403 بود. تمام مقالات مرتبط که به زبان انگلیسی یا فارسی چاپ شده بودند موردبررسی قرار گرفتند. مطالعات با روش متاآنالیز کلاسیک و شبکه ای آنالیز شدند.
یافته ها: از 61 مقاله ای که وارد متاآنالیز شبکه ای شدند، نتایج نشان داد، اثر داروهای آتروستاتین، رزوستاتین و سیموستاتین با دارونما بر لپیدهای چربی معنادار بود (001/0P<) ولی تفاوت معناداری بین سه داروی آتروستاتین، رزوستاتین و سیموستاتین بر کاهش (low-density lipoprotein, LDL) وجود نداشت. رتبه تجمعی سطح زیر منحنی نشان داد احتمال اینکه رزوستاتین بهترین دارو جهت کاهش تری گلیسرید باشد 4/82% و احتمال اینکه آتروستاتین بهترین دارو جهت کاهش کلسترول باشد 3/80% است.
نتیجه گیری: استاتین ها اثربخشی بهتری نسبت به پلاسبو در کاهش لیپیدهای چربی دارند. رزوستاتین بهترین دارو در جهت کاهش (Triglyceride, TG) و آتروستاتین بهترین دارو جهت کاهش LDL، TC و افزایش (high-density lipoprotein, HDL) است.

بررسی همبستگی ویژگی‌های رادیومیکس استخراج‌شده از تصاویر پزشکی هسته‌ای با متابولیسم ضایعه در بیماران مبتلابه سرطان کولون

پیمان شیخزاده

زمینه و هدف: تصویربرداری پزشکی هسته ای دقت بالایی در ارزیابی متابولیسم ضایعات سرطان کولون نشان داده است. هدف از این مطالعه بررسی قابلیت فیچرهای رادیومیکس استخراج شده از تصاویرپزشکی هسته ای به عنوان بیومارکرهای غیرتهاجمی متابولیسم ضایعه در بیماران مبتلابه سرطان کولون از طریق بررسی همبستگی این فیچرها با مقادیر (standardized uptake value, SUV) max بود.
روش بررسی: مطالعه حاضر از نوع مقطعی بود که از مرداد ماه 1401 تا مرداد ماه 1402 در گروه پزشکی هسته ای دانشگاه علوم پزشکی تهران انجام شد. در این مطالعه از تصاویر پزشکی هسته ای مربوط به 60 بیمار مبتلابه سرطان کولون اولیه استفاده شد. ضایعات سرطان کولون به شکل دستی بر روی تصاویر PET جداسازی شده و تعداد 32 فیچر رادیومیکس بافتی textural از تصاویر استخراج شدند. سپس با استفاده از آزمون آماری Spearman correlation coefficient همبستگی این فیچرها با مقادیر SUVmax مورد بررسی قرار گرفت. همچنین مقدار (05/0P<) به عنوان سطح معناداری آزمون در نظر گرفته شد.
یافته ها: بیش از 96% از فیچرهای رادیومیکس (31 فیچر از 32 مورد) همبستگی معناداری با مقادیر متابولیسم ضایعه داشتند (05/0P<). از این بین فیچرهای GLZLM_HGZE و GLZLM_SZHGE بیشترین همبستگی معنادار را با مقادیر SUVmax داشتند (به ترتیب با ضرایب همبستگی 9881/0، 9723/0 و سطوح معناداری 0001/0>، 0001/0>). از طرفی فیچر GLZLM_LZHGE همبستگی معناداری با مقادیر متابولیسم ضایعه نشان نداد (05/0P>).
نتیجه گیری: روش رادیومیکس این پتانسیل را دارد تا به عنوان یک روش کاملا غیرتهاجمی جهت ارزیابی متابولیسم ضایعات سرطان کولون مورد استفاده قرار گیرد و پایش و درمان بیماران مبتلابه سرطان کولون را تسهیل کند.

بررسی ارتباط سارکوپنی با عوارض پس از جراحی در بیماران مبتلابه سرطان مثانه که تحت جراحی رادیکال سیستکتومی قرار گرفته‌اند

محسن شیرآقایی

زمینه و هدف: سارکوپنی از دست دادن دژنراتیو توده عضلانی اسکلتی است که به عنوان یک نتیجه ضعیف پس از عمل در انواع مختلف سرطان شناخته می شود. هدف ما از این مطالعه بررسی ارتباط بین سارکوپنی و عوارض پس از عمل و میزان بقا در بیماران مبتلا به سرطان مثانه بود.
روش بررسی: این مطالعه مقطعی از دی ماه سال 1400 تا دی ماه سال 1401 بر روی 30 بیمار مراجعه کننده به درمانگاه ارولوژی بیمارستان امام خمینی تهران که مبتلا به سرطان مثانه و کاندید عمل سیستکتومی رادیکال بودند، انجام شد. یک هفته پیش از عمل، سطح مقطع عضلانی برای نشان دادن تغییرات در اندازه و حجم عضله (بررسی شده با MRI) به دنبال شاخص سارکوپنی تخمین زده شد. برای بهبود کیفیت گزارش عوارض جراحی، بیماران مجددا معاینه شدند و مدت زمان بستری بیماران در بیمارستان اندازه گیری شد. مراقبت پیگیری بهینه 10 ماه (چهار تا 20 ماه) بود.
یافته ها: میانگین شاخص سارکوپنیک 2mm/2m 6/1264±5/591 بود. طی پیگیری 10 ماهه، 25 بیمار (3/83%) زنده ماندند و پنج بیمار (7/16%) فوت شدند. میانگین اندکس سارکوپنی در بیماران مبتلا به سرطان لوکالیزه نسبت به بیماران مبتلا به سرطان پیشرفته بالاتر بود ولی این اختلاف از نظر آماری معنادار نبود. همچنین میانگین اندکس سارکوپنی در بیماران مبتلا به درگیری لنفوواسکولار به صورت قابل توجهی کمتر از بیماران با سرطان بدون تهاجم لنفوواسکولار بود. در این مطالعه ارتباطی بین عوارض پیش از عمل و سارکوپنیک اندکس به دست نیامد.
نتیجه گیری: کاهش شاخص سارکوپنیک به طور قابل توجهی با تهاجم عروق لنفاوی مرتبط بود، اما هیچ ارتباطی بین میزان مرگ و میر و عوارض پس از جراحی رادیکال سیستکتومی یافت نشد.

بررسی تاثیر امپاگلیفلوزین بر شاخص‌های عملکرد کلیوی و میزان هموگلوبین (HbA1c) A1c در بیماران مبتلابه دیابت نوع دو

فاطمه حیاتی

زمینه و هدف: امپاگلیفلوزین، با کاهش باز جذب کلیوی گلوکز، هیپرگلیسمی را در بیماران مبتلابه دیابت نوع دو کاهش می دهد و با پیشرفت کندتر بیماری کلیوی دیابتی مرتبط است. بنابراین هدف از مطالعه حاضر مقایسه پیامد های کلیوی در بیماران دیابتی نوع دو با و بدون مصرف امپاگلیفلوزین است.
روش بررسی: این پژوهش یک مطالعه ی مقطعی است که بر اساس اطلاعات مندرج در پرونده های بیماران مراجعه کننده به درمانگاه های بیمارستان امام خمینی و گلستان اهواز از مهر 1400 تا شهریور 1401 صورت گرفته است. بر این اساس 136 نفر فرد مبتلابه دیابت نوع دو، وارد مطالعه شدند، یک گروه بیمارانی که سه ماه امپاگلیفلوزین مصرف کرده اند و گروه دیگر بیمارانی که این درمان را دریافت نکرده اند. داده های بیماران شامل کراتینین سرم، HBA1C، آلبومینوری، وزن، فشارخون، عوارض جانبی، استخراج شده و داده های بیماران سه و شش ماه پس از دریافت امپاگلیفلوزین جمع آوری شدند.
یافته ها: در این مطالعه 56 (2/41%) مرد و 80 (8/58%) زن بودند. تغییرات eGFR (044/0P=) و (003/0p=)، HbA1C (014/0P=)، آلبومینوری (001/0=P) طی سه ماه و شش ماه و تغییرات فشارخون سیستولیک (020/0) طی سه ماه میان گروه دریافت کننده امپاگلیفلوزین نسبت به گروه کنترل به طور معناداری متفاوت بوده، اما میان دو گروه از نظر تغییرات وزن طی سه ماه و شش ماه (97/0=P) و تغییرات فشارخون سیستولیک طی شش ماه (13/0=P) تفاوت معناداری وجود نداشت.
نتیجه گیری: مصرف امپاگلیفلوزین می تواند باعث بهبود عملکرد کلیه و کمتر شدن آلبومینوری شود.

مقایسه کیفیت زندگی بیماران دیابتی با و بدون رتینوپاتی: یک مطالعه مقطعی تحلیلی در شهرستان جهرم

نوید کلانی

زمینه و هدف: رتینوپاتی دیابتی به عنوان یکی از عوامل اصلی نابینایی در جهان و یکی از علل از کار افتادگی در بیماران دیابتی به شمار می آید. با این وجود تاکنون در ایران مطالعه ای که به بررسی مقایسه کیفیت زندگی بیماران دیابتی بدون رتینوپاتی و بیماران دیابتی با رتینوپاتی بپردازد انجام نگرفته است لذا مطالعه حاضر با هدف بررسی مقایسه کیفیت زندگی بیماران دیابتی با و بدون رتینوپاتی انجام گرفت.
روش بررسی: این مطالعه توصیفی-تحلیلی بر روی 183 نفر از بیماران دیابتی مراجعه کننده به کلینیک هنری شهرستان جهرم از مهر ماه تا بهمن ماه سال 1402 انجام شد. بیماران به دو گروه بیماران دیابتی بدون عارضه رتینوپاتی و بیماران دیابتی دارای عارضه رتینوپاتی تقسیم بندی شدند. ابزار گردآوری داده ها شـامل دو پرسشنامه اطلاعات دموگرافیک و پرسشنامه کیفیت زندگی (DQOL-BCI) بود.
یافته ها: نتایج آزمون تی مستقل نشان داد که بین بیماران دیابتی بدون رتینوپاتی و بیماران دیابتی با رتینوپاتی از نظر میانگین کیفیت زندگی، تفاوت معنا دار وجود داشت (001/0>P). میانگین کیفیت زندگی در گروه بیماران دیابتی با رتینوپاتی (97/7±19/41) بالاتر از گروه بیماران دیابتی بدون رتینوپاتی (37/7±22/37) بوده است. در بیماران دیابتی بدون رتینوپاتی و بیماران دیابتی با رتینوپاتی بین میانگین کیفیت زندگی و متغیرهای دموگرافیک تفاوت معنا دار وجود نداشت (001/0>P).
نتیجه گیری: نتایج مطالعه حاضر نشان داد که بیماران مبتلابه رتینوپاتی از کیفیت زندگی بالاتری نسبت به گروه بدون رتینوپاتی برخوردار هستند. این نتایج در حالی به دست آمد که هیچ یک از متغیرهای دموگرافیک مانند سن، جنسیت، وضعیت تاهل و سطح تحصیلات ارتباط معناداری با کیفیت زندگی این بیماران نداشتند.

بررسی نتایج حاصل از بیوپسی‌های کلیه انجام‌شده در بیماران دیابتی مراجعه‌کننده به بیمارستان‌های امام خمینی و گلستان اهواز، جنوب غربی ایران

مریم خمبی شوشتری

زمینه و هدف: نفروپاتی دیابتی یکی از مهمترین عوارض دیابت در سراسر جهان محسوب می شود. بیوپسی کلیه در بیماران دیابتی کمتر انجام می شود. اگرچه این بیماران می توانند بیماری های گلومرولی غیر از نفروپاتی دیابتی داشته باشند. بنابراین در این مطالعه نتایج حاصل از بیوپسی های کلیه انجام شده برروی بیماران دیابتی در بیمارستان های امام خمینی و گلستان اهواز در جنوب غرب ایران، را مورد بررسی قرار دادیم.
روش بررسی: در این مطالعه ی توصیفی-مقطعی گذشته نگر اطلاعات مربوط به نمونه ی بیوپسی 67 بیمار با تشخیص دیابت که تحت بیوپسی کلیه قرار گرفته بودند، از شهریور 1392 تا شهریور1397 جمع آوری و ثبت شدند و سپس از نظر آماری مقایسه شدند.
یافته ها: نتایج مطالعه ی حاضر نشان داد که شایعترین درگیری کلیوی در بیماران دیابتی به ترتیب شامل نفروپاتی دیابتی (2/67%)، نفروپاتی دیابتی و نفریت توبولواینترستیشیال حاد (5/7%)، نفریت توبولواینترستیشیال حاد (6%) و گلومرونفریت ممبرانو (6%) می باشد. همچنین مشخص شد که شایعترین کلاس نفروپاتی در موارد گزارش شده به ترتیب شامل کلاس IV (9/47%)، III (4/35%)، II (5/12%) و I (2/4%) بود. علاوه براین، فراوانی انواع نفروپاتی در بیماران مورد مطالعه براساس سن، جنس، پروتیین اوری و هماچوری تفاوت آماری معناداری نداشت.
نتیجه گیری: باتوجه به نتایج به دست آمده لازم است در انتخاب بیماران دیابتی برای بیوپسی از کلیه دقت بیشتری انجام شود و آستانه بیوپسی کلیه در بیماران دیابتی بالاتر رود تا کاهش خطر عوارض و هزینه ها را به همراه داشته باشد.

بررسی اپیدمیولوژیک ویزیت‌های بخش اورژانس در بیماران مبتلابه سرطان: یک مطالعه چند مرکزی

سیمین نجف قلیان

زمینه و هدف: مراجعه به اورژانس (EDs) نشان دهنده نیازهای درمانی بیماران است. به علت بروز افزایش یابنده سرطان و وقوع شرایط اورژانس، یک چالش برای ارایه خدمت به وجود می آید. لذا این مطالعه با هدف جلوگیری از مراجعات قابل پیشگیری در بیماران مبتلا‎به سرطان در چند مرکز انجام شد.
روش بررسی: در این مطالعه مقطعی، پرونده بیماران شناخته شده مبتلابه سرطان های مختلف، در اورژانس بیمارستان های ولیعصر و امیرالمومنین اراک و بیمارستان حضرت رسول اکرم و لولاگر تهران و بیمارستان صدوقی و شاه ولی یزد از فروردین تا شهریور ماه سال 1396 بررسی شد. برای اندازه گیری فوری بودن ویزیت های ED از شاخص شدت اضطراری و فرم تریاژ استفاده شد و پیامد آن از پرونده بیمار استخراج و در چک لیست جمع آوری داده ها ثبت شد. تجزیه وتحلیل رگرسیون لجستیک چند متغیره برای بررسی ارتباط عوامل مراجعه و علل قابل پیشگیری استفاده شد.
یافته ها: از 1107 بیمار (7/49%) مرد و (3/50%) زن مبتلابه سرطان بودند. سن 65 سال و بالاتر، بیشترین ویزیت را داشتند. سن 17 سال و کمتر (نسبت شانس، 172/3، 95% فاصله اطمینان (CI)، 409/2-021/4) و وجود بیش از یک بیماری همراه (نسبت شانس، 610/3، 95% فاصله اطمینان (CI)، 611/3-521/4) ارتباط مثبتی با ویزیت های قابل پیشگیری داشت.
نتیجه گیری: در این مطالعه، 7/55% از ویزیت های ED بیماران مبتلابه سرطان قابل پیشگیری شناسایی شدند و شایعترین علت مراجعه علایم عمومی درد (2/18%)، تب (7/8%) و ضعف و بی حالی (5/7%)بود. این یافته ها نیاز به درمان تسکینی برجسته می کند.

تعیین سطوح مرجع تشخیصی (DRL) تصویربرداری سی‌تی‌اسکن در بیمارستان‌های شهر ساوه: یک گزارش کوتاه

مهران محسنی

زمینه و هدف: باتوجه به دستورالعمل حفاظت پرتویی، تعیین سطوح مرجع تشخیصی (DRL) در تصویربرداری سی تی اسکن امری ضروری می باشد. این مطالعه به تعیین DRL در بیمارستان های شهر ساوه پرداخته است.
روش بررسی: این مطالعه با دو روش مبتنی بر نتایج و محاسبات حاصل از گزارشات سالیانه کنترل کیفی (QC) و روش جمع آوری داده های مربوط به اسکن بیماران (DC) در بهمن و اسفند ماه سال 1401 انجام شد. در این مطالعه چارک دوم مقادیر شاخص های دوز حجمی (CTDI_vol) و دوز تولید شده در طول اسکن (DLP) به عنوان DRL در نظر گرفته شد.
یافته ها: مقدار DRL شاخص CTDI_vol در دو روش QC و DC برای تصویربرداری های سر (76/32و 36/32)، سینوس (73/11 و 89/9)، قفسه سینه (06/6 و 11/5) و شکم/لگن (86/11 و 56/10) به دست آمد.
نتیجه گیری: با توجه به اختلاف قابل توجه مقادیر DRL شاخص های دوز مراکز با مقادیر سایر مطالعات، لزوم توجه به تعیین DRL در هر یک از مراکز تصویربرداری کاملا ضروری است.

انسداد روده‌ی باریک به‌دلیل لیومیوم سکوم: یک تظاهر نادر و گزارش مورد

رسول نیکدل

زمینه و هدف: لیومیوم های دستگاه گوارش به ندرت در روده بزرگ ایجاد می شوند، تنها حدود سه درصد از کل لیومیوم های دستگاه گوارش در کولون تشکیل می شوند که بیشتر در کولون های نزولی و سیگموئید یافت می شوند. معمولا در طی کلونوسکوپی یافت می شوند.
معرفی بیمار: زن 38 ساله ای با شکایت از دردهای مبهم در ناحیه هیپوگاستر، تورم شکمی و علایم انسداد نسبی دستگاه گوارش طی هفته ی گذشته در بهمن ماه 1402 به بیمارستان امام علی (ع) بجنورد مراجعه کردند. براساس سی تی اسکن انجام شده، یافته ها وجود تومور در سکوم را که فشاری روی ایلئوم انتهایی وارد می کرد، نشان دادند. بیمار با تشخیص انسداد ناشی از تومور کولون تحت عمل جراحی برداشتن کولون راست قرار گرفت. بررسی های بافت شناسی و ایمونوهیستوشیمی، تشخیص لیومیوم را تایید کردند.
نتیجه گیری: لیومیوم های کولون می تواند با توجه به اندازه آنها با علایم مختلفی تظاهر کنند، با توجه به دشواری افتراق لیومیوم از بدخیمی های کولون به خصوص در سایز های بزرگ توصیه به عمل جراحی می شود.