مجله دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران

مرور نظام‌مند و تطبیقی بر مدل‌ها و کارایی مراکز هاسپیس برای مراقبت از بیماران مبتلا به بیماری‌های پیشرفته و غیرقابل علاج

مهدی فروغیان

زمینه و هدف: این مطالعه تطبیقی با هدف بررسی نیاز به مراکز هاسپیس برای بیماران مبتلابه بیماری های حاد پیشرفته با امید به زندگی کمتر از شش ماه در ایران و بررسی تجربیات سایر کشورها انجام شد.
روش بررسی: مطالعه حاضر به صورت مرور نظامند با جستجو در پایگاه های، اسکوپوس، پابمد و الزویر و موتور جستجوگر گوگل اسکالر در بازه زمانی دی ماه 1388 تا دی ماه 1401 و با کلیدواژه های مرتبط انجام و ۲۱ مقاله براساس معیارهای ورود انتخاب شدند. پس از انتخاب مقالات موضوعات هزینه ها، منبع تامین مخارج، کاندیدهای دریافت خدمات، دیدگاه خانواده ها، کیفیت مراقبت های نزدیک مرگ، کیفیت زندگی، کیفیت مرگ، خدمات ارائه شده، مداخلات درمانی انجام شده، محل مرگ، طول مدت اقامت از هر مقاله استخراج و مورد مقایسه قرار گرفت.
یافته ها: یافته ها نشان داد استفاده از هاسپیس در اکثر موارد (شش مقاله از هفت مقاله بررسی کننده هزینه) منجر به کاهش هزینه ها شد. منابع تامین مخارج عمدتا کمک های خیریه و بودجه ملی بودند. تمام مقالات بهبود کیفیت مراقبت، کیفیت پایان زندگی و کیفیت مرگ را با استفاده از هاسپیس تایید کردند. خدمات ارائه شده شامل مدیریت علائم، تسکین درد، حمایت روانی-اجتماعی و مراقبت اقامتی موقت بود.
نتیجه گیری: نتایج مطالعه حاضر نشان داد مراکز هاسپیس می توانند با کاهش هزینه های درمانی، کاهش مداخلات تهاجمی و ارائه مراقبت های جامع جسمی و معنوی، کیفیت مراقبت، زندگی و مرگ بیماران واجد شرایط را بهبود بخشیده و رضایت خانواده ها را افزایش دهند.

مزایای لاکتوباسیلوس برویس در بیماری التهابی روده، تاثیرات بالینی و افق‌های درمانی: یک مقاله مروری

عباس اخوان سپهی

بیماری التهابی روده اختلال مزمن و عودکننده دستگاه گوارش است که با التهاب پایدار مخاط روده، اختلال در عملکرد سد اپیتلیال و ناهماهنگی سیستم ایمنی مشخص می شود. عوامل ژنتیکی، محیطی، میکروبیوم روده و پاسخ های ایمنی میزبان در ایجاد این بیماری نقش دارند. اختلال در سیگنال دهی سایتوکاین ها موجب افزایش سایتوکاین های پیش التهابی مانند TNF-α، IL-1β، IL-6، IL-12 و IFN-γ شده و باعث آسیب بافتی، اختلال سد اپیتلیال و علائم بالینی شامل اسهال، خونریزی و کاهش وزن می شود. در مقابل، سایتوکاین های ضدالتهابی از جمله IL-10، IL-35 و IL-37 پاسخ های التهابی را تعدیل کرده و هموستازی روده را حفظ می کنند. پروبیوتیک ها، به ویژه گونه های لاکتوباسیلوس، درمان های مکمل امیدوارکننده ای برای بیماری التهابی روده محسوب می شوند و می توانند تعادل میکروبی روده، پاسخ ایمنی و عملکرد سد اپیتلیال را بهبود دهند. لاکتوباسیلوس برویس اثرات قابل توجهی در کاهش التهاب و تنظیم ایمنی نشان داده است. سویه های مختلف آن، از جمله AL0035، SBC8803، Bmb6، HY7401 وKU15152، با کاهش سایتوکاین های پیش التهابی، افزایش پروتئین های اتصالات محکم مانند ZO-1، تنظیم پاسخ های Th1/Th2/Th17 و مهار مسیرهای NF-κB و MAPK، التهاب روده را کنترل می کنند. متابولیت های آن، از جمله پلی فسفات های زنجیره بلند، فیبروز و آسیب اکسیداتیو اپیتلیوم را کاهش می دهند و حتی سویه های کشته شده با حرارت اثرات محافظتی حفظ می کنند. مطالعات پیش بالینی نشان داده اند که مصرف لاکتوباسیلوس برویس شاخص فعالیت بیماری و نفوذ سلول های ایمنی را کاهش می دهد و ساختار اپیتلیال را حفظ می کند. شواهد بالینی محدود نیز حاکی از بهبود تنوع میکروبی، افزایش باکتری های مفید و تعدیل سایتوکاین ها است. در این مطالعه مروری برای نخستین بار اثرات مفید لاکتوباسیلوس برویس در بیماری التهابی روده برجسته شده و چشم اندازهای بالینی و درمانی آن را بررسی شده است.

مقایسه اثربخشی ضد درد پتیدین و کترولاک در بیماران رنال کولیک

حسین صیدخانی

زمینه و هدف: سنگ کلیه سومین اختلال شایع دستگاه ادراری پس از بیماری و عفونت پروستات است. حمله دردناک شایع ترین تظاهر کلینیکال است که به عنوان رنال کولیک شناخته می شود. هدف مطالعه حاضر اثر پتیدین، پتیدین و کترولاک و کترولاک در بیماران رنال کولیک می باشد.
روش بررسی: بیماران رنال کولیک در بیمارستان امام خمینی شهر ایلام از فروردین تا اسفند 1401 در در سه سه گروه 36 نفری تقسیم شدند. گروه اول پتیدین 25 میلی گرم، گروه دوم کترولاک30 میلی گرم و گروه سوم ترکیبی از دو دارو انتخاب شدند. پرسشنامه ای شامل اطلاعات دموگرافیک بیماران، ضربان قلب، فشارخون سیستولیک و دیاستولیک، میزان تنفس، اشباع اکسیژن، عوارض جانبی، شدت درد، مدت بستری، نوع درمان دریافتی می باشد.
یافته ها: نتایج نشان می دهد مدت زمان بستری در گروه A به طور معناداری بیشتر از گروه های B و C بوده است (000/0P<). اکثریت بیماران در گروه C دارای اختلال عملکرد ضعیفی بودند، در گروه A و B وضعیت اختلال عملکرد اکثریت بیماران متوسط و وضعیت عملکردی خوب در تعداد معدودی از گروه A و B خوب گزارش شده است که از نظر آماری بین وضعیت عملکرد سه گروه مورد مطالعه اختلاف معناداری وجود داشت.
نتیجه گیری: در مجموع نتایج به دست آمده نشان داد کترولاک و پتیدین دارای سرعت اثر و توان بیشتری به نسبت پتیدین و کترولاک به تنهایی در کنترل درد بیماران مبتلابه رنال کولیک می باشد و نیاز به درمان نجات بخش نیز در این دارو کمتر است و طبق مطالعات انجام شده عوارض آن نیز کمتر می باشد.

بررسی مقایسه‌ی اثر کتامین و دکسمدتومیدین حین عمل در کاهش درد پس از عمل جراحی کوله سیستکتومی لاپاراسکوپیک

سیده فاطمه حسینی نژاد

زمینه و هدف: درد پس از عمل یکی از چالش های مهم در بهبود بیماران پس از جراحی های شکمی از جمله کوله سیستکتومی لاپاراسکوپیک محسوب می شود. کنترل ناکافی درد می تواند موجب افزایش مصرف مخدرها، تاخیر در ترخیص و کاهش رضایت بیمار شود. از این رو، استفاده از داروهای کمکی بیهوشی با اثرات ضد درد موثر و عوارض کمتر مورد توجه قرار گرفته است. این مطالعه با هدف مقایسه اثر کتامین و دکسمدتومیدین حین عمل بر شدت درد پس از جراحی کوله سیستکتومی لاپاراسکوپیک انجام شد.
روش بررسی: این پژوهش یک کارآزمایی بالینی تصادفی دوسوکور بود که روی ۲۵۲ بیمار کاندید جراحی کوله سیستکتومی لاپاراسکوپیک از فروردین 1402 تا شهریور 1403 در بیمارستان گلستان اهواز انجام شد. بیماران به صورت تصادفی در سه گروه کتامین، دکسمدتومیدین و کنترل تقسیم شدند. گروه کتامین انفوزیون mg/kg/h 5/0، گروه دکسمدتومیدین انفوزیون μg/kg/min 6/0 و گروه کنترل نرمال سالین دریافت کردند. شدت درد با استفاده از مقیاس آنالوگ بصری (VAS score) در ساعات یک، شش، 12 و 24 پس از عمل اندازه گیری شد. همچنین پارامترهای همودینامیک بیماران در طول مطالعه ثبت گردید.
یافته ها: نتایج نشان داد که میانگین نمرات VAS در گروه کتامین در تمامی زمان های ارزیابی به طور معناداری کمتر از گروه دکسمدتومیدین و گروه کنترل بود (001/0P<). هر دو دارو نسبت به گروه کنترل موجب کاهش قابل توجه درد پس از عمل شدند، اما اثر ضد دردی کتامین بارزتر بود. تفاوت معناداری در پارامترهای همودینامیک بین سه گروه مشاهده نشد.
نتیجه گیری: کتامین در مقایسه با دکسمدتومیدین اثربخشی بیشتری در کاهش درد پس از عمل کوله سیستکتومی لاپاراسکوپیک دارد و می تواند به عنوان گزینه های موثر و ایمن در مدیریت درد پس از عمل مورد استفاده قرار گیرد.

مقایسه فراوانی و الگوی تظاهرات بالینی بیماران مبتلا به فنیل‌کتونوری در دو استان سیستان و بلوچستان و آذربایجان غربی

اکرم احساسات وطن

زمینه و هدف: فنیل کتونوری یک اختلال متابولیک ژنتیکی است که در صورت درمان نشدن، منجر به آسیب های شناختی، رفتاری و عصبی غیرقابل برگشت می شود. این مطالعه با هدف مقایسه فراوانی و الگوی علائم بالینی در دو استان سیستان و بلوچستان و اذربایجان غربی می پردازیم.
روش بررسی: این مطالعه توصیفی تحلیلی از نوع مقطعی بر روی ۶۰ بیمار مبتلا به PKU که طی 10 سال گذشته به بیمارستان امام علی (زاهدان) و بیمارستان ارومیه مراجعه کرده بودند انجام شد. داده ها از پرونده های پزشکی و مصاحبه های ساختارمند گردآوری شد و تحت آنالیز قرار گرفت.
یافته ها: میانگین سن بیماران برابر با 67/5 ± 98/6 سال بود. میانگین قد، وزن و دور سر به ترتیب 28/30 ± 08/113 سانتی متر، 22/13 ± 13/25 کیلوگرم و 83/1 ± 36/46 سانتی متر به دست آمد. سطح فنیل آلانین سرمی در زمان تشخیص نیز به طور میانگین 58/13 ± 65/14 میلی گرم بر دسی لیتر گزارش شد. از میان ۶۰ بیمار، ۳۱ نفر (7/51%) مرد و ۲۹ نفر (3/48%) زن بودند. تفاوت میان دو جنس در بروز علائم بالینی از نظر آماری معنادار نبود (05/0P>) اختلالات روان پزشکی در ۲۰ نفر (3/33%) از بیماران گزارش شد. شیوع این اختلالات با افزایش سن به طور معناداری بیشتر بود (041/0P=).
نتیجه گیری: این مطالعه نشان دهنده ی وجود تفاوت های منطقه ای قابل توجه در تظاهرات بالینی فنیل کتونوری است، به طوری که بیماران استان سیستان و بلوچستان میزان بیشتری از علائم روانی و عصبی را نسبت به بیماران آذربایجان غربی تجربه کردند. شدت علائم با افزایش سن و مدت زمان ابتلا افزایش یافت و بر اهمیت تشخیص زودهنگام و پیگیری درمانی مستمر تاکید دارد.

شیوع و سیر بالینی آسیب حاد کلیه ناشی از سیس پلاتین در بیماران تحت درمان

علی صدوق عباسیان

زمینه و هدف: سیس پلاتین یکی از موثرترین داروهای شیمی درمانی است، اما سمیت کلیوی ناشی از آن محدودکننده اصلی دوز مصرفی می باشد. این مطالعه با هدف تعیین شیوع و سیر بالینی آسیب حاد کلیوی در بیماران تحت درمان با دوز بالای سیس پلاتین انجام شد.
روش بررسی: این مطالعه مقطعی و توصیفی در بیمارستان آیت الله خوانساری شهر اراک و بر اساس پرونده بالینی بیماران بستری از فروردین 1400 تا خرداد 1401 انجام شد. بیماران با حداقل چهار دوره شیمی درمانی بر پایه سیس پلاتین و دوز 260 میلی گرم بر مترمربع وارد مطالعه شدند. داده ها از سیستم سامانه اطلاعات بیمارستانی بیمارستان استخراج و در صورت نقص اطلاعات، از پرونده فیزیکی استفاده شد. 90 پرونده واجد شرایط به طور تصادفی انتخاب شدند. پس از جمع‎آوری داده‎ها، تلخیص داده‎ها با استفاده از آمار توصیفی انجام شد.
یافته ها: توزیع جنسیتی، ۵۴/۴% از شرکت کنندگان را زنان (۴۹ نفر) و ۴۵/۶% را مردان (۴۱ نفر) تشکیل می دادند فراوانی نسبی آسیب حاد کلیه ناشی از سیس پلاتین 11/21% بر آورد شد. در مجموع 32/26% بیماران، مبتلا به بیماری مزمن کلیوی شدند و 53/10% بیماری به مرحله آخر رسیدند و تنها 11/42% از بیماران بهبود یافتند. پیگیری 18 تا 24 ماهه بیماران نشان داد که 05/21% بیماران فوت کردند، 79/15% تغییر درمان داشتند، 26/5% نیاز به پیوند کلیه داشتند و هیچ موردی از ترک درمان وجود نداشت. براساس مدل رگرسیون لجستیک جنس مونث، سن 61تا 70، سن بیشتر از 70 سال، وضعیت هیدریشن نامناسب ،پنج دوره شیمی‎درمانی، شش دوره شیمی‎درمانی و بالاتر و بیماری دیابت شانس بروزآسیب حاد کلیوی را افزایش داد.
نتیجه گیری: دوز بالای سیس پلاتین با خطر بالای آسیب های پایدار کلیوی همراه است. با توجه به نرخ پایین بهبودی و احتمال پیشرفت به سمت نارسایی مزمن کلیه، پایش دقیق فاکتورهای خطر و مدیریت دقیق هیدراتاسیون در این بیماران حیاتی است.

بررسی شیوع مشکلات عاطفی-رفتاری در کودکان مبتلا به دیابت تیپ یک

ریحانه محسنی پور

زمینه و هدف: دیابت ملیتوس نوع یک با افزایش شیوع روز افزون درجمعیت کودکان تاثیر قابل توجهی بر سلامت روان و کیفیت و سبک زندگی بیماران دارد. شروع بیماری در کودکی و همراهی آن با کودک در سنین مدرسه و نوجوانی و در سیر رشدی و تکاملی، اثرات متعدد روی روند رشد و تجربیات ذهنی بیماران می گذارد.
روش بررسی: این مطالعه مقطعی برروی 183 بیمار مبتلا به دیابت نوع یک در بیمارستان مرکز طبی کودکان از فروردین تا اسفند 1401در سنین 9 تا 18 سال انجام شده است. طول مدت بیماری در جمعیت از یک سال تا 15 سال بوده است. 44% جمعیت دختر و 56% پسر بوده اند. 77% افراد سن زیر 13 سال داشته اند و مابقی بالای 13 سال سن داشته اند. اطلاعات توسط والدین در پرسشنامه الکترونیکی آخنباخ (112 سوال ) تکمیل شد. پس از آن براساس استاندارد تعریف شده برای پرسشنامه، نمرات در دسته های بالینی، مرزی و نرمال طبقه بندی شده اند.
یافته ها: در بین دو جنس مختلف اختلاف معناداری از جهت ابتلا به اختلالات مختلف رویت نشده است. اما تفاوت معناداری در ابتلا به مشکلات بیرونی سازی شده در سنین مختلف و طول مدت بیماری متفاوت گزارش شده است. همچنین میانگین نمرات در اختلالات بیرونی سازی شده، اختلالات اضرابی/افسردگی، رفتار قانون شکنی، مشکلات درونی سازی شده و مشکلات کلی با سنین مختلف ارتباط معنادار داشته است.
نتیجه گیری: نتایج این پژوهش نشان می دهد با افزایش سن بیماران و گذشت بیشتر از پنج سال از شروع ابتلا به دیابت، خطر ابتلا به اختلالات روانپزشکی بیشتر می شود و در نتیجه توصیه به غربالگری روانپزشکی به صورت روتین در این کودکان می شود.

شیوع کبد چرب غیرالکلی در بیماران دارای پلاک کرونری پرخطر بر روی سی‌تی آنژیوگرافی کرونر

سحر نیکوزاد شهرکی

زمینه و هدف: کبد چرب غیرالکلی از شایع ترین بیماری های مزمن کبدی است و ارتباط نزدیکی با چاقی و سندرم متابولیک دارد. سی تی آنژیوگرافی کرونر ابزار استاندارد برای شناسایی پلاک های کرونری پرخطر به شمار می رود. داده های مبتنی بر تصویربرداری در جمعیت ایرانی محدود است. هدف این مطالعه، بررسی شیوع کبد چرب غیرالکلی و عوامل مرتبط با آن در بیماران دارای پلاک کرونری پرخطر در سی تی آنژیوگرافی کرونر بود.
روش بررسی: در این مطالعه مقطعی، ۲۰۰ بیمار که از فروردین ۱۴۰۴ تا تیر ۱۴۰۴ در بخش اورژانس یا درمانگاه قلب بیمارستان گلستان اهواز به منظور ارزیابی پلاک کرونری تحت سی تی آنژیوگرافی عروق کرونر قرار گرفته و دارای پلاک پرخطر بودند، وارد مطالعه شدند.
یافته ها: شیوع کلی کبد چرب غیرالکلی در بیماران دارای پلاک کرونری پرخطر برابر با ۵۰ درصد بود. سن و جنس بین بیماران مبتلا و غیرمبتلا تفاوت معناداری نداشت. بیماران مبتلا به کبد چرب غیرالکلی میانگین وزن بالاتری داشتند و فراوانی آنان در رده های بالاتر شاخص توده بدنی بیشتر بود. سهم بیماران با چاقی درجه یک و دو در گروه مبتلا بیش از گروه فاقد کبد چرب غیرالکلی بود، در حالی که نسبت افراد با شاخص توده بدنی طبیعی در گروه بدون کبد چرب غیرالکلی بیشتر بود. اختلاف وزن و توزیع رده های شاخص توده بدنی بین دو گروه از نظر آماری معنادار بود. تحلیل رگرسیون نشان داد که افزایش شاخص توده بدنی با افزایش احتمال ابتلا به کبد چرب غیرالکلی همراه است.
نتیجه گیری: در بیماران دارای پلاک کرونری پرخطر، کبد چرب غیرالکلی با شیوع قابل توجهی مشاهده شد، بدون آنکه سن و جنس تعیین کننده اصلی باشند. وزن بالاتر و رده های بالاتر شاخص توده بدنی به عنوان عوامل مرتبط مهم با کبد چرب غیرالکلی شناسایی شدند. این نتایج بر ضرورت توجه جدی به کنترل وزن و چاقی در برنامه های پیشگیری و مدیریت بیماران پرخطر کرونری تاکید می کند.

بررسی فراوانی و علل بستری مجدد در بیماران قلبی_عروقی

شیرین عزیزی دوست

زمینه و هدف: مدت زمان بستری بیماران به عنوان شاخصی مهم در مدیریت وضعیت بیمار محسوب می شود. این مطالعه فراوانی و علل بستری مجدد در بیماران قلبی-عروقی را مورد بررسی قرار داد.
روش بررسی: این مطالعه ای مقطعی گذشته نگر بر 105 بیمار قلبی عروقی مراجعه کننده به بیمارستان امام خمینی (ره) اهواز بود که از فروردین تا شهریور 1403 در بازه ۳۰ روز پس از ترخیص، به دلیل عود علائم مجددا در بیمارستان بستری شده بودند. اطلاعات دموگرافیک و بالینی بیماران از پرونده های الکترونیک استخراج گردید.
یافته ها: 43 نفر (41%) در سه ماهه اول و 62 نفر (59%) در سه ماهه دوم بستری شدند. ارتباط معناداری میان سن و جنسیت مرد با بستری مجدد مشاهده شد (05/0P<). 72 بیمار با تشخیص سندروم حاد کرونر (6/68%) و 33 بیمار با تشخیص نارسایی قلبی (4/31%) بستری مجدد شدند. میانگین بستری بیماران در سه ماهه اول 15/1 ± 6/1روز و در سه ماهه دوم سال 7/2 ± 9/2 روز بود که ارتباط معناداری با بستری مجدد داشت (003/0P=). با وجود عدم ارتباط بین مصرف منظم دارو و ویزیت منظم پزشک با بستری مجدد بیماران، ارتباط معناداری میان پایبندی به رژیم غذایی در بیماران با بستری مجدد مشاهده شد.
نتیجه گیری: بستری مجدد بیماران قلبی-عروقی از الگوی فصلی پیروی می کند و با عواملی مانند سن، جنس، مدت بستری و پایبندی به رژیم غذایی مرتبط است. اقدامات معمول مدیریت بیماری برای خنثی کردن این اثرات کافی نیست و اجرای برنامه های آموزشی در آستانه دوره های پرخطر ضروری است.

لنفانژیوماتوز انسدادی روده باریک در یک شیرخوار: گزارش یک مورد نادر

رسول نیکدل

زمینه و هدف: لنفانژیوماتوز روده یکی از بیماری های نادر دستگاه گوارش است که با تکثیر غیرطبیعی کانال های لنفاوی در دیواره روده مشخص می شود و کمتر از یک درصد از تومورهای مرتبط با دستگاه گوارش را تشکیل می دهد و معمولا در روده باریک دیده می شود و با تصویر برداری سونو، سی تی، ام آر آی تشخیص داده می شود.
معرفی بیمار: بیمار شیر خوار 19 ماهه با عدم رشد و کاهش، تورم شکم و علایم انسدادی گوارشی طی هفته اخیر در بهمن ماه 1402 به بیمارستان امام رضا (ع) بجنورد مراجعه کردند. که در سونوگرافی انجام شده یافته ها مطرح کننده لنفانژیوم روده باریک بود. که تشخیص انسداد کامل در زمینه توده کیستیک روده باریک تحت جراحی برداشتن روده قرار گرفتند. که جواب نمونه بافتی تایید کننده ی لنفانژیوم بود.
نتیجه گیری: لنفانژیوم دستگاه گوارش می تواند با توجه به اندازه آنها با علایم مختلفی تظاهر کنند، با توجه به نادر بودن این بیماری و عوارض تشخیص دیر هنگام آن توصیه به ارزیابی سونوگرافیک کودکان با تاخیر رشد می شود.