other اثربخشی پروتکل درمان بی‌خوابی مبتنی بر تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجمه‌ای (tDCS) بر شدت بی‌خوابی و خلق زنان مبتلا به بی‌خوابی مزمن مقاله اصیل Original Article <span style="font-family:yekanYW;"><span style="font-size:12pt"><span style="line-height:102%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><i><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:102%">زمینه و هدف:</span></span></i></b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:102%"> بی‌خوابی شایعترین اختلال خواب است که با بیشبرانگیختگی قشری همراه می‌باشد. تحریک جریان مستقیم فراجمجمه‌ای </span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:102%">(tDCS)</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:102%"> به</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:102%">‌</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:102%">طور بالقوه حالت قشری مرتبط با بی‌خوابی را اصلاح می‌کند. ما فرض کردیم با به‌کارگیری </span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:102%">tDCS</span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:102%"> می‌توان شدت بی‌خوابی و علایم عاطفی ناشی از آن را بهبود بخشید.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:102%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><i><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:102%">روش بررسی:</span></span></i></b> <span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:102%">مطالعه حاضر طرح آزمایشی با پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل بود که از تیر تا آذر 1401 در مرکز تحقیقات اختلالات خواب شغلی بیمارستان بهارلو و کلینیک خواب بیمارستان امام خمینی تهران انجام شد. 32 زن مبتلا به بی‌خوابی به‌صورت تصادفی در گروه‌های آزمایشی و کنترل قرار گرفتند. تحریک فعال جریان مستقیم فراجمجمه‌ای شامل تحریک آنودال ناحیه گیجگاهی فوقانی </span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:102%">(STG)</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:102%"> چپ و تحریک کاتودال قشر پیش</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:102%">‌</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:102%">پیشانی &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;پشتی-جانبی </span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:102%">(DLPFC)</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:102%"> راست و قشر حرکتی ثانویه </span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:102%">(SMA)</span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:102%"> چپ با شدت دو میلی‌آمپر به‌مدت 30 دقیقه، در&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 12 جلسه (هفته‌ای سه بار) برای گروه آزمایشی اجرا شد. در گروه کنترل نیز تحریک ساختگی به‌مدت 30 دقیقه در طی 12 جلسه (هفته‌ای سه بار) انجام گرفت. شرکت</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:102%">‌</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:102%">کنندگان پیش و پس از مداخله توسط شاخص شدت بی‌خوابی </span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:102%">(ISI)</span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:102%"> و مقیاس عاطفه مثبت و منفی</span></span> <span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:102%">(PANAS)</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:102%"> موردارزیابی قرار گرفتند.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:102%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><i><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:102%">یافته‌ها:</span></span></i></b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:102%"> نتایج نشان داد درمان الکتریکی مستقیم فراجمجمه‌ای بر شدت بی‌خوابی و عاطفه مثبت و منفی موثر بوده است (001/0</span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:102%">></span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:102%">P</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:102%">، 19/87</span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:102%">F=</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:102%">). مقدار این تاثیر </span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:102%">(eta2)</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:102%"> در متغیر شدت بی‌خوابی، عاطفه منفی و مثبت به‌ترتیب 64/0، 34/0 و 6/0 می‌باشد.</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:102%"><span style="font-family:"B Lotus""></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:102%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><i><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:102%">نتیجه‌گیری:</span></span></i></b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:102%"> بر طبق نتایج، پروتکل درمانی طراحی‌شده ما برای درمان بی‌خوابی، به‌طور معناداری شدت بی‌خوابی را در زنان مبتلا به بی‌خوابی مزمن کاهش داد و علایم خلقی آنها را بهبود بخشید.</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:102%"><span style="font-family:"B Lotus""></span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:130%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><i><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:130%">Background:</span></span></i></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:130%"> Insomnia is the most common sleep disorder that is associated with cortical hyperexcitability. Potentially transcranial direct current stimulation (tDCS) modifies the cortical state related to insomnia. Therefore, we hypothesized that by using tDCS the intensity of insomnia can be reduced, followed by improvement of the mood symptoms.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:130%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><i><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:130%">Methods:</span></span></i></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:130%"> This study was an experimental design with a pre-test and post-test with a control group. The statistical sample included 32 females with chronic insomnia that were randomly divided into an experimental group (active stimulation) and a control group (sham stimulation). Transcranial direct current with an intensity of 2 mA was applied for 30 minutes during 12 sessions (three times in the week) in the active stimulation group. In this protocol, anodal stimulation of left Superior temporal gyrus (STG) and cathodal stimulation of right dorsolateral prefrontal cortex (DLPFC) and left secondary motor cortex (SMA). In the control group, sham stimulation was performed for 30 minutes during 12 sessions (three times in the week). The participants were evaluated before and after of the intervention using the Insomnia Severity Index (ISI) and Positive and Negative Affect Scale (PANAS).</span></span></span></span></span> <div> <table align="center" hspace="0" vspace="0"> <tbody> <tr> <td align="left" style="padding-top:0in; padding-right:12px; padding-bottom:0in; padding-left:12px" valign="top"><span style="font-size:12pt"><span style="line-height:130%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><i><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:130%">Results:</span></span></i></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:130%"> The findings of this research showed that the application of transcranial direct current stimulation was effective in reducing the severity of insomnia and improving positive and negative affect (P<0.001, F=19.87). The value of this effect (eta2) in the severity of insomnia, negative mood and positive mood is 0.64, 0.34 and 0.6 respectively.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:130%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><i><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:130%">Conclusion:</span></span></i></b> <span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:130%">The results of the present study showed that the implementation of our designed tDCS protocol for the treatment of insomnia, significantly reduced the intensity of insomnia in women with chronic insomnia and improved their mood symptoms.</span></span></span></span></span></td> </tr> </tbody> </table> </div> بی‌خوابی, خلق, تحریک جریان مستقیم فراجمجمه‌ای (tDCS). insomnia, mood, transcranial direct current stimulation (tDCS). 198 210 http://tumj.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3666-646&slc_lang=other&sid=1 Tahereh Motevalizadeh طاهره متولی‌زاده Yes Department of Psychology, Faculty of Literature and Humanities, Lorestan University, Khorramabad, Iran. گروه آموزشی روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران Fatemeh Rezaei فاطمه رضایی No Department of Psychology, Faculty of Literature and Humanities, Lorestan University, Khorramabad, Iran. گروه آموزشی روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران Khosro Sadegh Niat Haghighi خسرو صادق نیت حقیقی No Department of Social Medicine, Faculty of Medicine, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه پزشکی اجتماعی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. Mohammad Ali Sepahvandi محمد علی سپهوندی No Department of Psychology, Faculty of Literature and Humanities, Lorestan University, Khorramabad, Iran. گروه آموزشی روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران