Tehran University Medical Journal

other شیوع سوء مصرف مواد در مادران باردار در ایران: مرور سیستماتیک و متاآنالیز Substance abuse in pregnant mothers in Iran: a systematic review and meta-analysis مقاله مروري Review Article زمینه و هدف: براساس گزارش سازمان جهانی بهداشت، حدود 10% از زنان باردار در جهان حداقل یک نوع ماده مخدر یا محرک را در دوران بارداری مصرف می‌کنند. سوءمصرف مواد در دوران بارداری یکی از معضلات مهم سلامت عمومی است که می‌تواند پیامدهای جدی برای مادر و جنین به همراه داشته باشد. هدف این مطالعه، تعیین میزان بروز سوءمصرف مواد و شایعترین مواد مصرفی از جمله تریاک، هروئین، شیشه، کریستال، متادون، آمفتامین و مت‌آمفتامین در مادران باردار ایرانی از سال 2000 تا 2024 با استفاده از مرور سیستماتیک و متاآنالیز است. روش بررسی: جستجوی سیستماتیک در پایگاه‌های PubMed، Scopus، Web of Science، SID و Iranmedex برای مقالات منتشر شده بین سال‌های 2000 تا 2024 انجام شد. مطالعاتی که به بررسی شیوع سوءمصرف مواد در زنان باردار ایرانی پرداخته بودند، وارد متاآنالیز شدند. داده‌ها با استفاده از مدل اثرات تصادفی تحلیل شدند. یافته‌ها: از مجموع 127 مقاله شناسایی شده، 22 مطالعه با معیارهای ورود مطابقت داشتند. میزان کلی بروز سوءمصرف مواد در زنان باردار ایرانی 3/3% (5/4-4/2 :95%CI) برآورد شد. شایعترین مواد مصرفی به‌ترتیب شامل تریاک (7/1%)، سیگار (3/1%)، متادون (5/0%)، هروئین (3/0%)، شیشه/کریستال (2/0%)، آمفتامین و مت‌آمفتامین (1/0%)، حشیش (4/0%) و الکل (2/0%) بودند. روند بروز سوءمصرف مواد در دو دهه اخیر افزایشی بوده است. نتیجه‌گیری: باتوجه به شیوع قابل‌توجه سوءمصرف مواد در زنان باردار ایرانی و پیامدهای جدی آن، لازم است برنامه‌های پیشگیرانه، غربالگری و درمانی هدفمند برای این گروه جمعیتی طراحی و اجرا شود. همچنین، کاهش انگ اجتماعی و افزایش دسترسی به خدمات درمان اعتیاد برای زنان باردار باید در اولویت سیاست‌گذاران سلامت قرار گیرد. <div>Background: Maternal substance abuse during pregnancy is a significant global public health concern, affecting approximately 10% of pregnant women worldwide and leading to serious adverse outcomes for both mother and fetus. Given Iran’s geographical location and its role as a transit route for narcotics, the prevalence of substance abuse, particularly opium and its derivatives, is notably higher than in many other countries. This systematic review and meta-analysis aimed to determine the prevalence of substance abuse and the most commonly used substances (including opium, heroin, crystal methamphetamine, methadone, amphetamines, and cigarettes) among pregnant Iranian women from 2000 to 2024. Methods: A systematic search was conducted across PubMed, Scopus, Web of Science, SID, and Iranmedex for articles published between January 2000 and January 2024. Studies investigating the prevalence of substance abuse in pregnant Iranian women were included. Case studies, reviews, letters to the editor, and studies without quantitative data were excluded. Two researchers independently extracted data. Extracted information included: author name, year of publication, province/city, sample size, mean age of participants, type of substance used, and incidence or prevalence rate. Data were analyzed using a random-effects model, and heterogeneity was assessed using the I2 index. Results: Out of 127 identified articles, 22 were included in the meta-analysis. The overall estimated prevalence of substance abuse among pregnant Iranian women was 3.3% (CI 95%: 2.4-4.5), with high heterogeneity (I2=83%). The most prevalent substances were opium (1.7%), cigarettes (1.3%), methadone (0.5%), heroin (0.3%), crystal methamphetamine (0.2%), amphetamines/methamphetamines (0.1%), cannabis (0.4%), and alcohol (0.2%). Polydrug use was reported at 0.7%. A rising trend in substance abuse prevalence was observed, increasing from 2.1% in 2000-2009 to 3.8% in 2015-2024. A temporal trend analysis of the incidence of substance abuse showed that the incidence of substance abuse in Iranian pregnant women increased from 2.1% in 2000-2009 to 3.8% in 2015-2024. Sensitivity and publication bias analyses showed that the exclusion of low-quality studies did not significantly affect the results. The funnel plot indicated a low probability of publication bias. Conclusion: Substance abuse among pregnant Iranian women remains a serious challenge, necessitating broader preventive and therapeutic interventions. Keywords: neonatal withdrawal syndrome, opium, pregnancy, substance abuse.  </div> سندرم ترک نوزادی, اپیوم, بارداری, سوءمصرف مواد. neonatal withdrawal syndrome, opium, pregnancy, substance abuse. 404 409 http://tumj.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3666-942&slc_lang=other&sid=1 Reza Saeidi رضا سعیدی No Department of Neonatal, Neonatal Health Research Center, Research Institute for Children Health, Faculty of Medicine, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه نوزادان، مرکز تحقیقات سلامت نوزادان، پژوهشکده سلامت کودکان، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Mahboobe Gholami محبوبه غلامی Gholamim26279@gmail.com Yes Noncommunicable Diseases Research Center, Neyshabur University of Medical Sciences, Neyshabur, Iran. مرکز تحقیقات غیرواگیر، دانشگاه علوم پزشکی نیشابور، نیشابور، ایران.