fa سلول‌های بنیادی چند‌توان القا شده در پژوهش و درمان بیماری‌ها: مقاله مروری مقاله مروري Review Article سلول‌های تمایزیافته می‌توانند با برنامه‌ریزی دوباره به سلول‌های بنیادی تبدیل شوند. تولید سلول‌های بنیادی چندتوان القا شده (iPSCs) انقلابی در حوزه پزشکی باززاینده (Regenerative medicine) و پزشکی انفرادی (Personalized medicine) ایجاد کرده است. iPSCs توانایی خود نــوزایی دارند و به‌شمار زیادی از رده‌های سلولی تمایز پیدا می‌کنند. این سلول‌ها منبع پایان‌ناپذیری را برای تمایز هدف‌دار معرفی می‌کنند. iPSCs می‌توانند از انواع متفاوت سلول‌های جنینی و بالغ، به‌واسطه بیان مجموعه‌ای از عامل‌های رونویسی ایجاد شوند، این فناوری پژوهشگران را قادر ساخت تا سلول‌های تمایزیافته را از فرد خاصی گرفته و به رده‌های سلولی دیگر برای آن شخص تبدیل کنند. از آن‌جا که سلول‌های iPS از جهات مولکولی و عملکردی به سلول‌های بنیادی جنینی (Embryonic Stem Cell, ESC) شباهت دارند، منبعی برای الگوسازی بیماری به‌حساب می‌آیند، به‌ویژه که بسیاری از چالش‌های مربوط به ایمنی، کارآمدی و اخلاق زیستی آنها مرتفع شده است. سلول‌های iPS ساخته‌شده از سلول‌های سوماتیک بیمار، یک منبع مفید برای کشف و غربالگری دارو و نیز درمان با واسطه پیوند سلولی را معرفی می‌کند. این مقاله‌ی مروری، نحوه‌ی ایجاد این سلول‌ها و نیز عامل‌ها و ژن‌های لازم برای چندتوانی و نیز پیشرفت‌های جاری در تولید iPSCs را با استفاده از ده‌ها منبع معتبر و به‌روز مورد بحث قرار داده است. Differentiated cells can change to embryonic stem cells by reprograming. Generation of induced pluripotent stem cells (iPSCs) has revolutionized the field of regenerative and personalized medicine. iPSCs can self-renew and differentiate into many cell types. iPSC cells offer a potentially unlimited source for targeted differentiation. Through the expression of a set of transcription factors, iPSCs can be generated from different kinds of embryonic and adult cells. This technology for the first time enabled the researchers to take differentiated cells from an individual, and convert them to another cell type of interest, which is particularly to that person. When the set of master transcription factors containing OCT4, SOX2, KLF4, and MYC is expressed ectopically in somatic cells, the transcriptional network is propelled to organize itself in such a way as to maintenance a pluripotent state. Since iPSCs are similar to Embryonic Stem Cell (ESC), they can be considered as sources for modeling different diseases. iPSCs which are induced from somatic cells of patient can be useful for screening and drugs selection, and also introduce treatment via grafting the cells. Although this technology has been successful in different fields, the tumorigenesis of viral vectors during induction of reprogramming is a major challenge. Nevertheless, iPSCs are valuable for clinical applications and research. By discovery of these cells many challenges related to the safety, efficacy, and bioethics of ESCs are solved. Pluripotency is defined in two aspect of functional and molecular, by which functional regards the capacity of cell is generate three kinds of embryonic layers and germ line, and molecular aspect regards the identifying of molecules and genes that support functional features. Identification of these genes has been placed at the center of fields related to development and stem cell research. In this review, we discuss the process of generation of these cells, as well as required genes and factors for pluripotency, and also current progress in generation of iPSCs utilizing tens of reliable and new studies. سلول‌های بنیادی چندتوان (Pluripotent) القا شده, برنامه‌ریزی دوباره هسته‌ای, تمایززدایی, درمان cell transdifferentiation, induced pluripotent stem cells (iPSCs), nuclear reprogramming, treatment 423 434 http://tumj.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-5248&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Reza Noori Daloii محمدرضا نوری دلویی nooridaloii@sina.tums.ac.ir Yes Department of Medical Genetics, Faculty of Medicine, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه ژنتیک پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران Arash Salmaninejad آرش سلمانی‌نژاد No Department of Medical Genetics, Faculty of Medicine, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه ژنتیک پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران Mina Tabrizi مینا تبریزی No Department of Medical Genetics, Faculty of Medicine, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه ژنتیک پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران