fa تغییرات رادیوگرافیک ستون فقرات کمری و لگن در بیماران با ضایعه نخاعی مزمن مقاله اصیل Original Article زمینه و هدف: ضایعه نخاعی مزمن که از عوامل مهم اختلالات حسی و حرکتی می‌باشد زیان‌های بسیاری به‌دنبال دارد از این‌روی توجه به عوارضی که پس از آن ایجاد می‌شوند، ضروری به‌نظر می‌رسد. از مهم‌ترین عوارض ضایعه‌ی نخاعی مزمن تغییرات پیرامون استخوان‌ها و مفاصل این بیماران است که موجب ایجاد درد و افزایش ناتوانی حرکتی آنان می‌شود. روش بررسی: در این مطالعه مقطعی، 500 بیمار جانباز نخاعی بستری در بیمارستان خاتم‌الانبیای تهران از فروردین 1388 تا فروردین 1391، انتخاب و تصاویر رادیوگرافی ستون فقرات و لگن این بیماران از نظر وجود تغییراتی نظیر انواع اسیفیکاسیون‌های اطراف ستون فقرات، کاهش فاصله مفصل هیپ، ساکروایلییت، هتروتوپیک اسیفیکاسیون، انتزوفیت و وجود ترکش در گرافی‌ها مورد مطالعه قرار گرفت. یافته‌ها: بین سن با تعداد مهره‌های درگیر (001/0P<)، اسیفیکاسیون شبیه پسوریازیس (048/0P=) و استئوفیت‌های بزرگ (037/0P=) و بین مدت گذشته از آسیب با کاهش فاصله مفصل هیپ (008/0P=) و تعداد مهره‌های درگیر (001/0P<) ارتباط معنادار دیده شد. بین وجود ترکش در گرافی و استئوفیت‌های بزرگ و نیز میزان هتروتوپیک اسیفیکاسیون نیز رابطه وجود داشت. نتیجه‌گیری: با توجه به نوع نمونه‌گیری و توجه به اینکه بیشترین علت ضایعه نخاعی در این مطالعه ترکش بوده است، نتایج ما قابل تعمیم به کل بیماران نخاعی نمی‌باشد. اما به‌طور کلی در گرافی کمر بیماران مورد مطالعه ما، استئوفیت، ترکش و اسیفیکاسیون شبیه پسوریازیس و در گرافی لگن آنان کاهش فاصله مفصل هیپ، ساکروایلییت و هتروتوپیک اسیفیکاسیون بیشترین تغییرات موجود بوده‌اند. Background: Chronic spinal cord injury has an important role in sensorimotor disor-ders which is associated with many complications and the rate of these complications should be certainly considered. The most important complications are the changes in bones and joints which come with pain and lead to increase in their motor disability. In this paper, the radiographic images were studied and the ossifications of spinal cord and pelvis were described and also the type of changes and their prevalence was eval-uated. Methods: In this study, 500 patients and veterans with spinal cord injuries who were hospitalized in Khatam-Ol-Anbia Hospital were examined. The spinal and pelvis x-ray of the patients have been studied for spinal cord ossification, the hip joint narrowing, sacroiliitis, heterotopic ossification, osteophyte and the presence of quiver in the graph. Results: Among the patients, 485 cases were males and 15 cases were females, the av-erage age was 50.26 and the mean duration of injury was 26 years. Four hundred and forty six patients were paraplegic and 54 cases were quadriplegic. There was a signifi-cant relationship between age and the number of involved vertebrae (P= 0.000), psori-asis like ossifications (P= 0.048) and large osteophytes (P= 0.037), also between the du-ration of the injury and the hip joint narrowing (P= 0.008), the number of involved ver-tebrae (P= 0.008). In addition the presence of shrapnel in the graph is correlated with large osteophytes and more heterotopic ossification. Conclusion: The most frequent cause of chronic spinal injuries of our patients has been the injury by quiver, it seems our results may not be extended to all patients with spinal cord injury. In lumbar spine radiography of the patients, osteophytes, the quiver and psoriasis like ossifications were mostly seen. In the pelvis x-rays the most changes were hip joint narrowing, sacroiliitis and the heterotopic ossification. ضایعه نخاعی مزمن, تغییرات رادیوگرافیک, ترکش, هتروتوپیک اسیفیکاسیون, اسیفیکاسیون اطراف ستون فقرات. heterotopic ossification, hip joint, radiography, spinal cord injuries 608 616 http://tumj.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-5273&slc_lang=fa&sid=1 Shamsa Shariatpanahi شمسا شریعت پناهی shariat15@yahoo.com Yes Department of Internal Medicine, Shahed University, Tehran, Iran. گروه داخلی، روماتولوژی دانشکده پزشکی، دانشگاه شاهد Soheila Khodakarim سهیلا خداکریم No Department of Biostatistics, Shahed University, Tehran, Iran. -2 گروه آمار زیستی و مشاور آماری، تهران Fateme Abolpour Mofrad فاطمه ابول پور مفرد No Shahed University. Tehran, Iran. پزشک عمومی، دانشگاه شاهد