fa محدوده مرجع ویژه سن برای آنتی‌ژن سرمی اختصاصی پروستات (PSA) در مردان ایرانی مقاله اصیل Original Article زمینه و هدف: آنتی‌ژن اختصاصی پروستات (PSA)، بهترین مارکر برای تشخیص زودهنگام سرطان پروستات می‌باشد. از آنجایی‌که سن و نژاد از جمله عوامل تأثیرگذار بر سطح PSA می‌باشند، تعیین محدوده مرجع وابسته به سن PSA در هر جامعه، برای افزایش میزان کارایی آزمون PSA ضروری می‌باشد. هدف از این مطالعه بررسی توزیع نرمال TPSA (Total PSA) و FPSA (Free PSA) و تعیین محدوده مرجع مختص سن PSA در مردان ایرانی بوده است. روش بررسی: در این پژوهش مقطعی، 1020 مرد به ظاهر سالم با محدوده سنی 50 تا 79 سال که از مرداد 1390 تا اردیبهشت 1392 به بیمارستان شهید رجایی استان قزوین مراجعه کرده بودند، مورد بررسی قرار گرفتند. بدین‌منظور پس از جداسازی سرم از خون این افراد، سطح سرمی FPSA و TPSA با استفاده از کیت‌های تجاری اندازه‌گیری و محدوده مرجع PSA در هر گروه سنی مشخص شد. یافته‌ها: میانگین سنی افراد مورد مطالعه 5/7±03/61 سال و سطح سرمی PSA (95th percentile) در گروه سنی 59-50 سال، ng/ml 6/3-0، در گروه سنی 69-60 سال، ng/ml 7/5-0 و در گروه سنی 79-70 سال ng/ml 8/6-0 تعیین شد. ارتباط سطح سرمی TPSA (001/0P<، 2/0 r=) و FPSA (001/0P<، 22/0 r=) با سن معنادار بود. نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه، وجود ارتباط بین سطح PSA با سن را نشان داد. همچنین مشخص شد که محدوده مرجع مختص سن PSA به‌دست‌آمده در این پژوهش، با سایر نژادها متفاوت بوده و فقط مخصوص مردان ایرانی می‌باشد. بنابراین استفاده از محدوده مرجع ویژه برای سن PSA به‌دست‌آمده در این پژوهش، می‌تواند با کاهش روش‌های تشخیصی غیر‌ضروری و تشخیص زودهنگام سرطان پروستات، حساسیت و دقت تست PSA را در مردان ایرانی افزایش دهد. Background: Prostate-Specific Antigen (PSA), also known as gamma-seminoprotein or kallikrein-3 (KLK3), is the best marker for early diagnosis of prostate cancer. Since age and race are affecting PSA levels, determining age-specific reference ranges of PSA in every community is necessary for increasing the efficiency rate of PSA. The aim of the present study was to evaluate the normal distribution of total prostate-specific antigen (TPSA) and free prostate-specific antigen (FPSA) and determine age-specific reference ranges of PSA in Iranian men. Methods: In this cross-sectional study, 1200 normal men with the age range of 50 to 79 referred to Shahid Rajaie Hospital, Qazvin Province in Iran, from 2011 to 2013. After excluding patients with prostate cancer and urinary tract infection, 1020 men were included in this study. Then, their blood samples were collected and after the extraction of serum from blood, serum levels of FPSA and TPSA were measured using commercial kits the reference range of PSA was specified for each age group and compared with reference ranges of other populations. Results: The mean age of the patients was 61.03±7.5 years and the mean values of FPSA and TPSA were 0.47±0.6 ng/ml and 1.56±2.05 ng/ml, respectively. PSA serum levels (95th percentile range) in 50 to 59, 60 to 69 and 70 to 79-year age groups were 0-3.6 ng/ml, 0-5.7 ng/ml and 0-6.8 ng/ml, respectively. TPSA (r= 0.2, P< 0.001) and FPSA (r= 0.22, P< 0.001) were significantly associated with age. In addition, a significant relationship was found between TPSA serum levels and alcohol consumption (P= 0.017), smoking (P< 0.001) and family history of prostate cancer (P= 0.014). Conclusion: Findings of the present study showed that PSA levels are correlated with age. It was also revealed that the PSA age-specific reference range obtained in this study is different from other races and is specific to Iranian men. Therefore, age-specific reference ranges of PSA obtained in the present study can increase PSA test sensitivity and specificity by reducing unnecessary diagnostic procedures and early detection of prostate cancer in Iranian men. آنتی‌ژن ویژه پروستات, سرطان پروستات, سن, ایران age, Iran, prostate-specific antigen, prostatic neoplasm 360 367 http://tumj.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-5354&slc_lang=fa&sid=1 Gholamreza Pourmand غلامرضا پورمند gh_pourmand@yahoo.com Yes Urology Research Center, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. مرکز تحقیقات ارولوژی، بیمارستان سینا، دانشگاه علوم پزشکی تهران Mohsen Ayati محسن آیتی No Department of Urology-Oncology, Imam Khomeini Hospital, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه ارولوژی- انکولوژی، بیمارستان امام خمینی (ره)، دانشگاه علوم پزشکی تهران Ali Razi علی رازی No Department of Urology, Shariati Hospital, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه ارولوژی، بیمارستان شریعتی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، Aliakbar Karami علی‌اکبر کرمی No Department of Urology, Qazvin University of Medical Sciences, Qazvin, Iran. گروه ارولوژی، دانشگاه علوم پزشکی قزوین Rashid Ramazani رشید رمضانی No Deputy for Non Communicable Diseases of CDC, Iran Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran. معاونت بیماری‌های غیرواگیر، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی Ayat Ahmadi آیت احمدی No Research and Development Center, Sina Hospital, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. مرکز توسعه تحقیقات، بیمارستان سینا، دانشگاه علوم پزشکی تهران Parvin Akbari Asbagh پروین اکبری اسبق No Department of Pediatric Cardiology, Vali-Asr Hospital (Imam Khomeini Hospital complex), Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه قلب کودکان، بیمارستان ولیعصر (عج) (مجتمع بیمارستانی امام‌خمینی (ره))، دانشگاه علوم پزشکی تهران Rahil Mashhadi راحیل مشهدی No Urology Research Center, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. مرکز تحقیقات ارولوژی، بیمارستان سینا، دانشگاه علوم پزشکی تهران Shadi Pourmand شادی پورمند No Qazvin University of Medical Sciences, Qazvin, Iran. دانشگاه علوم پزشکی قزوین