fa مفهوم کسر منتسب به جمعیت (PAF) و سهم تاثیر بالقوه (PIF) در اپیدمیولوژی: نامه به سردبیر نامه به سردبیر Letter to Editor <p dir="RTL" style="text-align: justify;">سردبیر محترم</p> <p style="text-align: justify;"><span dir="RTL">بیماری‌های مزمن و غیرواگیر اصلی‌ترین عوامل مرگ‌و‌میر و ناتوانی در دنیای امروز به‌شمار می‌روند. این بیماری‌ها دارای اهمیت بالایی بوده چرا که تاثیر عوامل مختلفی در آن‌ها ایجاد بیماری را ممکن می‌سازد و اساسا به‌خاطر ماهیت مزمن این بیماری‌ها یک علت مشخص نمی‌تواند ایجاد‌کننده بیماری‌های غیر‌واگیر باشد.¹ همواره یک سیاستگزار با این سوال مواجه است که چه میزان از بار بیماری و یا شیوع آن قابل پیشگیری است. برای بررسی این سوال همواره اپیدمیولوژیست‌ها با مفهوم خطر قابل انتساب مواجه بوده‌اند، که دو بحث آن یعنی کسر منتسب به جمعیت </span>(Population Attributable Fraction)<span dir="RTL"> و سهم تاثیر بالقوه یا تعمیم‌یافته </span>(Potential Impact Fraction)<span dir="RTL"> در سال‌های اخیر بیشتر مورد توجه پژوهش‌گران در کشور قرار گرفته است. در سال 1953، </span>Levin<span dir="RTL"> برای اولین‌بار مفهوم جمله کسر منتسب به جمعیت را ارایه کرد. در واقع کسر منتسب جمعیتی شاخصی است به‌منظور برآورد خطر بیماری‌زایی یک عامل ایجاد‌کننده بیماری. همان‌گونه که گفته شد، بحثی که مورد توجه سیاستگزاران سلامت است، کاهش شیوع یک عامل خطر به صفر است و در عمل دست‌یابی به شیوع صفر با مداخله‌هایی در جمعیت امکان‌پذیر نیست، بنابراین کسر منتسب به جمعیت بیان می‌کند که اگر اثر عامل علیتی مانند </span>X<span dir="RTL"> در جمعیت حذف (فرض محاسبه کسر منتسب به جمعیت رساندن شیوع یک عامل خطر به صفر است) شود، چه مقدار از بار بیماری </span>Y<span dir="RTL"> که عامل </span>X<span dir="RTL"> یک عامل خطر اصلی در آن است در جمعیت کاهش خواهد یافت.^2و3 سهم تاثیر بالقوه یا تعمیم‌یافته </span>(PIF)<span dir="RTL"> در سال 1980 توسط </span>Walter<span dir="RTL"> معرفی شد و در سال 1982، </span>Morgenstern<span dir="RTL"> و </span>Bursic<span dir="RTL"> این مفهوم را برای اندازه‌گیری جز منتسب به جمعیت گسترش&nbsp; دادند که به‌طور کلی سهم تاثیر بالقوه </span>(PIF)<span dir="RTL"> عبارت است از کاهش کسری از بیماری که در نتیجه تغییر در وضع کنونی عامل خطر حاصل می‌آید، بدین‌معنی که اگر بتوانیم شیوع یک عامل خطر در حال حاضر را به سطحی که می‌خواهیم (سطحی که می‌تواند مورد نظر سیاستگزار و قابل اجرا باشد و نه کاهش به شیوع صفر تنها) کاهش دهیم شاهد چه میزان کاهش و یا اجتناب از خطر در بیماری خواهیم شد که عامل خطر در آن بیماری سهیم بوده است.^4و5 بنابراین می‌توان گفت تفاوت‌های تفسیر آن‌ها و جابه‌جا به‌کار بردن این مفاهیم در مجلات علمی-پژوهشی کشور و نظر داوران در حوزه این مقالات بسیار عمیق می‌باشد که به‌طور عموم مباحث را جابه‌جا به‌کار برده و این ویژگی موجب رد یک مقاله می‌گردد، بنابراین داوران محترم مجلات علمی باید نظر تخصصی بیشتری در زمینه داوری مباحث گفته‌شده داشته باشند تا تولید علم حاصل از این مقالات بسیار سودمند و راهنمای سیاستگزاران سلامت باشد.</span></p> <p>No Abstract####</p> نامه به سردبیر, مفهوم کسر منتسب, اپیدمیولوژی, سهم تاثیر بالقوه population attributable fraction, potential impact fraction, letters to the editor, epidemiology 75 75 http://tumj.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1959-18&slc_lang=fa&sid=1 Masoud Mohammadi مسعود محمدی masoud.mohammadi1989@yahoo.com Yes B.Sc epidemiology of medical university medical sciences kermanshah کارشناس ارشد اپیدمیولوژی، گروه پزشکی اجتما عی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه