fa بررسی ترکیبات و خصوصیات شیمیایی عصاره گیاه گل گندم روی رده سلولی سرطان کولون و آنالیز بیان ژن‌های آپوپتوزی مقاله اصیل Original Article <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong><em>زمینه و هدف:</em></strong> گیاه گل گندم <em><span dir="LTR">(Centaurea cyanus)</span></em> یکی از گیاهان بومی ایران است که از نظر طب سنتی دارای اهمیت است. هدف از این پژوهش، بررسی ترکیبات شیمیایی موجود در عصاره گیاه گل گندم، اثرات آنتی‌اکسیدانی، ضدباکتریایی، ضدسرطانی و آنالیز بیان ژن‌های آپوپتوزی است.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong><em>روش بررسی: </em></strong>در این مطالعه تجربی که از خرداد تا دی 1395 در دانشگاه آزاد آسلامی واحد ورامین انجام گرفت، ابتدا ترکیبات شیمایی عصاره گیاه گل گندم توسط روش گاز کروماتوگرافی متصل به طیف نگار جرمی مورد بررسی قرار گرفت. عصاره جهت بررسی اثرات ضدباکتریایی روی باکتری‌های <em>استافیلوکوکوس اورئوس، استرپتوکوکوس پایوژنز، سودوموناس آئروژینوزا و کلبسیلا پنومونیه</em> با روش کمترین غلظت مهارکنندگی مورد مطالعه قرار گرفت. همچنین اثرات آنتی‌اکسیدانی آن با روش احیای رادیکال آزاد و اثرات ضدسرطانی آن با روش رنگ‌سنجی بررسی شد. در نهایت میزان بیان ژن‌های آپوپتوز <em><span dir="LTR">Bax</span></em> و <em><span dir="LTR">Bcl2</span></em> با روش <span dir="LTR">Real-time PCR</span> مورد بررسی قرار گرفت.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong><em>یافته‌ها:</em></strong> آنالیز ترکیبات شیمیایی عصاره تعداد 19 ترکیب را نشان داد که بیشترین آن مربوط به <span dir="LTR">n</span>- هگزادکانوییک اسید و لینولییک اسید بودند. عصاره بیشترین تاثیر را روی باکتری‌های <em>استافیلوکوکوس اورئوس</em> و <em>سودوموناس آئروژینوزا</em> داشت. همچنین، که عصاره مورد مطالعه دارای اثر آنتی‌اکسیدانی 50% برابر با &nbsp;<span dir="LTR">mg/ml</span>07/0&plusmn;109/0 بود. علاوه بر آن، عصاره دارای سمیت سلولی 50% معادل با 45/0<span dir="LTR">&plusmn;</span>04/26 بود. نتایج <span dir="LTR">Real-time PCR</span> افزایش بیان ژن <em><span dir="LTR">Bax</span></em> 54/0&plusmn;63/2 (05/0<span dir="LTR">P</span><span dir="LTR"><</span>) وکاهش بیان <em><span dir="LTR">Bcl2</span></em> به‌میزان 72/0&plusmn;38/0 (05/0<span dir="LTR">P</span><span dir="LTR"><</span>) شد.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong><em>نتیجه‌گیری: </em></strong>با توجه به نتایج به‌نظر می‌رسد که عصاره گل گندم دارای اثرات چشمگیر ضدمیکروبی و ضدسرطانی می‌باشد و بنابراین می‌تواند به‌عنوان یکی از گیاهان بومی کشورمان پتانسیل استفاده در صنایع دارویی را داشته باشد.</p> <p style="text-align: justify;">Background: Centaurea cyanus is an endemic and well-known herbal medicine in Iran, is an annual flowering plant in the family of Asteraceae. The flowers are the part used in modern herbal medicine and are considered to have tonic, stimulant and emmenagogue properties, with action similar to that of blessed thistle. The aim this study was to investigate the phytochemical constituents of C. cyanus extract, its antioxidant, anti-tumor and anti-bacterial activities.</p> <p style="text-align: justify;">Methods: This experimental study was conducted from June to January of 2015 in Islamic Azad University of Varamin, Iran. At first, the phytochemical components of C. cyanus extract was analyzed using gas chromatography&ndash;mass spectrometry (GC-MS) method. Subsequently, the antibacterial potential of the extract was evaluated against 4 pathogenic bacteria including Staphylococcus aureus, Streptococcus pyogenes, Psedomonas aeroginosa and Klebsiella pnemoniae via minimum inhibitory concentration (MIC) mathod. Moreover, the anti-oxidant and anti-tumor activities of extract on colon cancer cell line (HT29) were investigate using DPPH and MTT colorimetric methods, respectively. Finally, the Bax and Bcl2 apoptosis gene expression level was analyzed by quantitative Real-time PCR technique.</p> <p style="text-align: justify;">Results: GC-MS analysis of C. cyanus extract was shown 19 major components and the most frequent component was belonged to n-Hexadecanoic acid (36.4%) and Linoleic acid (19.3%). The maximum antibacterial activity of extract was observed on S. aureus and P. aeroginosa isolates. The antioxidant activity of the extract was 0.109&plusmn;0.07 mg/ml. Moreover, the MTT results show that extract had IC50= 26.04&plusmn;0.45 on HT29 cell line. The Real-time PCR results showed the expression level of Bax and Bcl2 was significantly increased and decreased respectively in colon cancer cell line (2.63&plusmn;0.54 (P< 0.05), 0.38&plusmn;0.72 (P< 0.05)).</p> <p style="text-align: justify;">Conclusion: The results of this study show that the extract had significant anti-bacterial and anti-cancer effects and it appear that the extract has potential uses for pharmaceutical industries.</p> گل گندم, گاز کروماتوگرافی متصل به طیف نگار جرمی, خاصیت ضدمیکروبی, آپوپتوز, Real-time PCR anti-bacterial properties, apoptosis, centurea cyanus, gas chromatography-mass spectrometry, real-time polymerase chain reaction 626 634 http://tumj.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-5514&slc_lang=fa&sid=1 Amir Mirzaie امیر میرزایی No Young Researchers and Elite Club, East Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد تهران شرق، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Shoreh Zare Karizi شهره زارع کاریزی shohrehzare@yahoo.com Yes Department of Biology, Varamin- Pishva Branch, Islamic Azad University, Varamin, Iran. گروه زیست‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد پیشوا-ورامین، ورامین، ایران.