محمد رضا تفاق، علیرضا نیکبخت نصرآبادی، عباس مهران، ناصر دین محمّدی،
دوره 10، شماره 4 - ( 11-1383 )
چکیده
مقدمه:فرآیند مراقبت از بیمار جزء اصلی در عملکرد پرستاران است و دستورات دارویی بخش مهمی از فرآیند درمان و مراقبت از بیمار میباشند. عدم توجه کافی به اصول صحیح در دادن دارو میتواند منجر به بروز مشکلات اخلاقی و حرفهای متعددی گردد. خطاهای پزشکی و پرستاری یکی از مشکلات مهم سلامت عمومی هستند و تهدیدی جدی برای ایمنی بیمار محسوب میشوند. آگاهی فزاینده نسبت به تعداد، علل و عواقب خطاها در پزشکی، موید ضرورت ارتقاء دانش نسبت به این مشکل و ارایه راه حلهای عملی و راهبردهای پیشگیری از آن است.
مواد و روش کار: این پژوهش یک مطالعه توصیفی- تحلیلی است که با هدف تعیین میزان رعایت اخلاق پرستاری در فرآیند دارو دادن توسط پرستاران شاغل در بیمارستانهای وابسته به دانشگاه علوم پزشکی تهران انجام شده است. نمونههای پژوهش را 305 نفر پرستار با مدرک لیسانس و فوق لیسانس شاغل در بخشهای بزرگسالان بیمارستانهای منتخب تشکیل میدادند. ابزار این پژوهش عبارت از پرسشنامه و فهرست وارسی بود که پرسشنامه شامل سؤالاتی راجع به اطلاعات فردی واحدها و سؤالاتی راجع به اشتباهات دارویی واحدهای مورد پژوهش بود، فهرست وارسی شامل 17 سوال یا رفتار مورد نظر در خصوص عملکرد افراد در فرآیند دادن دارو بود. پژوهشگران با مراجعه به بخشهای بزرگسالان و دسترسی به نمونهها ابتدا پرسشنامه را تحویل واحدها داده و سپس چک لیست مربوطه به طور جداگانه برای دو مشاهده به فاصله حداقل 15 روز و هر بار به مدت یک نوبت کامل کاری تکمیل مینمودند. دادههای جمعآوری شده با استفاده از آمار توصیفی و تحلیلی و آزمونهای آماری مجذور کای، تست دقیق فیشر و ضریب همبستگی پیرسون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
یافتهها: یافتهها نشان داد بیشترین درصد واحدها مربوط به گروه سنی بین 26 تا 35 سال، زن و مجرد بوده، اکثریت دوره آموزش ضمن خدمت اخلاق پرستاری را نگذرانده بودند. همچنین بیشترین درصد آنان (6/49%) عملکرد نامطلوب در دادن دارو داشته و عواملی چون نوع بخش (005/0=p)، و متوسط ضریب اشغال تخت در هفته (00/0=p)، تعداد همکاران پرستار و بهیار در یک نوبت کاری (001/0=p)، تحصیلات (037/0=p)، میزان رضایت از بخش محل خدمت (043/0p=) و امکانات فنی بخش (029/0p=) با رعایت نکات اخلاقی پرستاری در دادن دارو ارتباط معنادار داشته است.
نتیجهگیری: یافتهها نشان داد بیشترین درصد واحدهای مورد پژوهش در فرآیند دادن دارو عملکرد نامطلوب داشته و لذا پیشنهاد میشود که مدیران، برنامهریزان و مربیان پرستاری با برنامههای آموزش ضمن خدمت و تدوین خط مشیهای مورد نیاز توجه لازم را در زمینه رعایت اخلاق پرستاری در عملکرد حرفهای پرستاران به عمل آورند
