دیابت، بهعنوان شایعترین بیماری متابولیک غیرواگیر، یکی از چالشهای بزرگ سلامت عمومی در جهان امروز است. این بیماری، که از آن به عنوان یکی از بزرگترین اپیدمیهای تاریخ بشر یاد میشود، بار اقتصادی و اجتماعی سنگینی را بر نظامهای سلامت تحمیل کرده و نیازمند توجه و اقدام جدی در سطح ملی و بینالمللی است. فدراسیون بینالمللی دیابت، دیابت را یکی از فوریتهای سلامت جهانی در قرن بیست و یکم معرفی کرده است.
آمار مبتلایان به دیابت در سال 2024، بیش از 589 میلیون بزرگسال بوده و پیشبینی میشود این رقم تا سال ۲۰۵۰ به ۸۵۳ میلیون نفر برسد. همچنین، بیش از ۹.۵ میلیون نفر مبتلا به دیابت نوع یک بودهاند که ۱.۹ میلیون نفر از آنان را کودکان و نوجوانان زیر ۲۰ سال تشکیل میدهند. در همین سال، بیش از ۳.۴ میلیون نفر در اثر علل مرتبط با دیابت جان خود را از دست دادهاند.
با توجه به افزایش افراد در معرض خطر ابتلا به دیابت، 635 میلیون نفر با اختلال تحمل گلوکز، ۴۸۸ میلیون نفر با اختلال قند خون ناشتا، و افزایش قند خون در دوران بارداری که شامل تقریباً یکپنجم بارداریها میباشند؛ تحت تأثیر این بیماری قرار دارند. همچنین۴۳ درصد از بیماران دیابتی ( که عمدتاً مبتلایان نوع دو میباشند)، هنوز تشخیص داده نشدهاند که این امر ضرورت ارتقاء ظرفیتهای تشخیص زودهنگام و ارائه مراقبتهای مناسب را برجسته میسازد.
از منظر اقتصادی، دیابت بار سنگینی بر دوش نظامهای سلامت جهانی گذاشته است. در سال ۲۰۲۴، هزینههای مستقیم سلامت ناشی از دیابت برای نخستین بار از مرز یک تریلیون دلار آمریکا عبور کرد. در ایران نیز، هزینه تخمینی سالانه دیابت در سال ۲۰۰۹ حدود ۳.۶۴ میلیارد دلار بوده و پیشبینی میشود تا سال ۲۰۳۰ به ۹ میلیارد دلار افزایش یابد.
در راستای برنامه اقدام جهانی سازمان جهانی بهداشت برای پیشگیری و کنترل بیماریهای غیرواگیر، کشورها متعهد به توقف روند افزایش شیوع دیابت شدند. با این حال، تاکنون هیچ کشوری موفق به تحقق کامل این هدف نشده است. از مهمترین دلایل این ناکامی میتوان به پایین بودن سطح آگاهی عمومی نسبت به دیابت و عوامل خطر آن و سرمایهگذاری ناکافی در اجرای برنامههای پیشگیری و کنترل اشاره کرد.
کمپین روز جهانی دیابت امسال با شعار «با دیابت خوب زندگی کنیم» و با تمرکز بر دیابت و محیط کار برگزار میشود. این کمپین بر فراهمسازی دسترسی مناسب به مراقبتها و حمایتهای لازم برای افراد مبتلا به دیابت در محیطهای کاری، ارتقاء آگاهی عمومی و افزایش حساسیت نسبت به سلامت جسمانی، اجتماعی و روانی تأکید دارد. محورهای اصلی کمپین امسال عبارتند از:
- فراهمسازی مراقبتهای لازم برای کارکنان مبتلا به دیابت
- ایجاد محیطهای کاری فراگیر، آگاهانه و حمایتگر
- ارتقاء آگاهی کارفرمایان و همکاران برای کاهش برچسبزنی اجتماعی
- تشویق به سبک زندگی سالم در محیط کار برای پیشگیری از دیابت نوع دو
میلیونها نفر از مبتلایان به دیابت روزانه در محیطهای کاری با چالشهایی نظیر تبعیض، طرد و برچسبزنی اجتماعی مواجهاند که این مسائل تأثیرات منفی بر سلامت روان و جسم آنان دارد.
در این سمینار، با بهرهگیری از توان علمی اساتید و پژوهشگران برجسته، ضمن تبادل آخرین اطلاعات و بروز رسانی دانش فعالان حوزه دیابت، به ترسیم چشمانداز آینده در مدیریت و درمان این بیماری خواهیم پرداخت. امید است این تلاشها گامی مؤثر در ارتقاء سلامت جامعه باشد.