خانم سمیه حسنی، سیده مریم مشیریان فراحی، هانیه ظریف گلبار یزدی،
دوره 25، شماره 6 - ( 11-1404 )
چکیده
مقدمه: این پژوهش به بررسی اثربخشی نرمافزار توانبخشی شناختی «ریهاکام» بر پنج مؤلفۀ شناختی (حافظۀ کاری، سرعت پردازش اطلاعات، توجه، نادیدهگرفتن و کارکردهای اجرایی) در بیماران مبتلا به دیابت نوع یک و دو پرداخت.
روشها: مطالعه با طرح آزمایشی پیشآزمون– پسآزمون و گروه کنترل انجام شد. ۳۰ بیمار دیابتی بهصورت تصادفی به دو گروه آزمایش (دریافتکننده نرمافزار ریهاکام، ۱۲ جلسه ۴۵ دقیقهای) و کنترل تقسیم شدند. ارزیابی عملکرد شناختی با استفاده از نرمافزار ریهاکام و پرسشنامۀ عملکردهای اجرایی بارکلی (BDEFS) صورت گرفت.
یافتهها: نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA) نشان داد که مداخله بهطور کلی بر ترکیب متغیرهای وابسته تأثیر معناداری داشته است (001/0 ˂P). تحلیلهای تفکیکی (ANCOVA) نشان داد نرمافزار ریهاکام بهطور معناداری بر مؤلفههای «توجه» (0016/0=P) و «کارکردهای اجرایی» (001/0 ˂P) تأثیر مثبت داشته است. با این حال، تأثیر معناداری بر حافظۀ کاری، سرعت پردازش اطلاعات و نادیدهگرفتن مشاهده نشد.
نتیجهگیری: نرمافزار ریهاکام ابزار مؤثری برای ارتقاء مؤلفههای توجه و کارکردهای اجرایی در بیماران دیابتی است. اندازه اثر قابل توجه برای این دو مؤلفه، کاربرد بالینی آن را در برنامههای توانبخشی شناختی بیماران مزمن تأیید میکند. عدم تأثیر بر سایر مؤلفهها ممکن است به عواملی چون مدت زمان محدود مداخله، ویژگیهای نرمافزار یا ماهیت دیابت مربوط باشد که نیاز به تحقیقات آتی دارد.
