چکیده
زمینه و هدف: افزایش سطح آگاهی بهداشتی کارکنان تهیه، تولید و توزیع مواد غذایی تاثیر مستقیمی را در ارتقای سطح بهداشت عمومی جامعه دارد. سیستم آموزشی آموزشگاههای بهداشت اصناف نیز مانند سایر نظامهای آموزشی، در برگیرنده درونداد، فرایند و برونداد آموزش هستند. هدف مطالعه حاضر، ارزیابی این عناصر نظام آموزشی آموزشگاههای بهداشت اصناف شهر شیراز است.
روش بررسی: در این مطالعه توصیفی-تحلیلی به ارزیابی درونداد، فرایند و برونداد آموزشی 7 آموزشگاه بهداشت فعال در شهر شیراز پرداخته شد. عوامل موثر در درونداد آموزشگاهها به کمک چک لیست بازرسی آموزشگاههای بهداشت، فرایند آموزش با استفاده از فرم رضایتسنجی و برونداد آموزشی به کمک چک لیست بازرسی اماکن آییننامه ماده 13 ارزیابی شد. عملکرد بهداشتی تعداد 160 واحد صنفی دارای گواهینامه بهداشت و 160 واحد صنفی فاقد گواهینامه، به عنوان معیار اثربخشی، بررسی شد. دادهها با استفاده از نرمافزار IBM SPSS21و به کمک ضریب همبستگی اسپیرمن، آزمونهای آماری ناپارامتری من-ویتنی و کروسکال والیس تجزیه و تحلیل شد.
یافتهها: یافتههای ارزیابی درونداد آموزش، همبستگی قوی و ارتباط معنیداری را بین امتیاز کل ارزیابی آموزشگاهها و "نحوه نظارت" (0/96)، "مدیر آموزشگاه" (0/941) نشان داد. همچنین در ارزیابی فرایند نیز "محیط آموزشی" و "کلیات برنامههای آموزشی" با ضریب همبستگی 0/99 و 0/84، بیشترین ارتباط را با نمره کل ارزیابی فرایند داشتند. در تمام زمینههای بهداشتی مورد بررسی، تفاوت معنیداری (0/001= p) بین میانگین نمره کسب شده توسط اصناف دارا و فاقد گواهینامه وجود داشت. میانگین نمره کسب شده توسط اماکن عمومی و مراکز تهیه و توزیع مواد غذایی دارای گواهینامه بهترتیب برابر با 91/81 و 70/71 بود.
نتیجهگیری: آموزش بهداشت تاثیر زیادی در عملکرد بهداشتی افراد دارد. برخی عناصر تاثیر بیشتری را بر روی رسیدن به برونداد آموزشی مطلوب دارند. برای مثال، تجدیدنظر و بهروزرسانی محتوای آموزش و تدوین برنامه آموزشی متناسب با تمامی گروههای آموزشگیرنده میتواند عملکرد برونداد فرایند آموزش را بهبود ببخشد.
