فصلنامه

---

زمینه و هدف : یکی از عمده ترین آلاینده های محیط زیست موجود در پساب صنایع مختلف از جمله آبکاری، کروم شش و نیکل دو ظرفیتی است که برای انسان و محیط زیست بسیار سمی است. لذا هدف از این تحقیق بررسی کارایی حذف فتوکاتالیستی کروم شش و نیکل دو ظرفیتی از محیط های آبی با استفاده از فرایند  UV/TiO₂ درسیستم ناپیوسته است.
روش بررسی: ابتدا طراحی و ساخت راکتور صورت گرفت و بعد از آن با تغییر دادن مقدار نانوذرات TiO₂ و ثابت نگه داشتن بقیه عوامل موثر، مقدار بهینه TiO₂ که برابر gr/L 1بود به دست آمد. سپس با ثابت نگه داشتن مقدار نانوذرات TiO₂ تاثیر pH، غلظت اولیه کروم شش ظرفیتی و نیکل دو ظرفیتی و زمان واکنش بررسی گردید.
یافته ها: نتایج مشخص ساخت که با افزایش زمان واکنش و مقدار TiO₂ کارایی حذف در مورد هر دو یون افزایش می یابد. هم چنین مشخص گردید که کارایی حذف فتوکاتالیستی کروم شش ظرفیتی با افزایش  pH و غلظت اولیه کروم کاهش می یابد، اما کارایی حذف فتوکاتالیستی نیکل دو ظرفیتی با افزایش غلظت اولیه نیکل دو ظرفیتی و pH به ترتیب کاهش و افزایش می یابد.
نتیجه گیری: به طور کلی نتایج نشان داد که می توان از فرایند UV/TiO₂ به عنوان یک روش موثر در حذف کروم شش و نیکل دو ظرفیتی از محیط های آبی استفاده کرد. 

---

زمینه و هدف: تصفیه فاضلاب های رنگی با استفاده از روش های موثر یکی از مهم ترین چالش های پیش روی مهندسان محیط زیست است. فرایند جذب سطحی یکی از موثرترین روش های حذف آلاینده های آلی از فاضلاب هاست. هدف اصلی این پژوهش بررسی کارایی سنگ آتشفشانی پامیس در حذف رنگ اسید بلاک 1 از محیط های آبی بوده است.
روش بررسی: در این پژوهش از پامیس برای حذف یک نوع رنگ اسیدی از محلول های سنتیتیک استفاده شده است. برای افزایش تخلخل جاذب مورد استفاده از اسید کلریدریک یک نرمال استفاده گردیده است. تاثیر غلظت اولیه رنگ، pH و زمان تماس بروی کارایی حذف رنگ مورد بررسی قرار گرفت.
یافته ها: نتایج نشان داد که کارایی حذف رنگ با افزایش زمان تماس و غلظت اولیه رنگ افزایش و با افزایش pH کاهش می یابد. از مدل های ایزوترمی فروندلیچ و لانگمیر برای محاسبه ثابت های تعادل استفاده گردید. نتایج نشان داد که حذف رنگ اسید بلاک 1 از مدل ایزوترمی لانگمیر (98/02) تبعیت می کند. مدل سازی مکانیسم نفوذ با استفاده از روش مدل نفوذ داخلی ذرات تعیین گردید. نتایج حاصل از این قسمت مشخص ساخت که نفوذ ذرات در داخل جاذب مرحله محدود کننده در جذب سطحی مولکول های رنگ اسید بلاک 1 با استفاده از پامیس است.
نتیجه گیری: نتایج حاصل از پژوهش حاضر مشخص کرد که پامیس کارایی بسیار بالای در حذف رنگ اسید بلاک 1 از خود نشان می دهد.

---

زمینه و هدف: رنگ یکی از عمده ترین آلاینده های محیط زیست است که در پساب صنایع مختلف از جمله نساجی دیده می شود. لذا هدف از این بررسی کارایی حذف رنگ RB5 از محیط های آبی با استفاده جذب بر روی مهره های مغناطیسی آلژینات سدیم سنتز شده درسیستم ناپیوسته بود.
روش بررسی: ابتدا با به کارگیری فناوری نانو، مهره های مغناطیسی آلژینات سدیم ساخته شد و بعد از آن با تغییر دادن مقدار مهره های مغناطیسی و ثابت نگه داشتن بقیه عوامل موثر، مقدار بهینه مهره که برابرcc 100/ g 18 بود به دست آمد. سپس با ثابت نگه داشتن مقدار مهره، تاثیر pH، غلظت اولیه رنگ و زمان تماس بررسی گردید.
یافته ها: نتایج مشخص ساخت که کارایی حذف رنگ RB5 با افزایش غلظت اولیه رنگ،کاهش یافت. هم چنین نتایج نشان داد که با افزایش زمان تماس و مقدار ماده جاذب، کارایی حذف افزایش یافت. هم چنین نتایج نشان  داد که سینتیک فرایند جذب از مدل سینتیک شبه درجه دو و داده های تعادلی از مدل ایزوترمی لانگمیر پیروی می کند.
نتیجه گیری: در مجموع نتایج حاصل از انجام آزمایش ها مشخص ساخت که می توان از فرایند جذب برروی مهره های مغناطیسی آلژینات سدیم سنتز شده به عنوان یک روش موثر و سریع در جهت حذف رنگ RB5 از محلول های آبی استفاده کرد.

---

زمینه و هدف: یکی از عمده ترین آلاینده های محیط زیست که در پساب صنایع مختلف وجود دارد سیانید است که برای انسان و محیط زیست ایجاد آلودگی می کند. بنابراین هدف از این تحقیق بررسی کارایی حذف سیانید از محیط های آبی با استفاده از پودر آهن و مس در مقیاس آزمایشگاهی بود.
روش بررسی: این تحقیق یک نوع مطالعه بنیادی بود، ابتدا طراحی پایلوت صورت گرفت و بعد از آن با تغییر دادن pH، (12،8،6،4،2) و ثابت نگه داشتن بقیه عوامل موثر، pH  اپتیمم به دست آمد که به ترتیب برای مس و آهن 2و 7 تعیین گردید. سپس با ثابت نگه داشتن pH  اپتیمم، غلظت اولیه سیانید (40،60،80 میلی گرم در لیتر)، مقدار اولیه مس و آهن (08/0-1 گرم در 100 سی سی) و زمان تماس(5 تا 120 دقیقه) بررسی گردید.
یافته ها : نتایج مشخص ساخت که با افزایش زمان تماس از 15 به 120 دقیقه کارایی حذف از6/46% به 56/90% برای مس و از 31% به 78/94% برای آهن در شرایط ثابت افزایش یافت. همچنین مشخص گردید که با افزایش غلظت اولیه سیانید و مقدار اولیه مس و آهن کارایی حذف به ترتیب کاهش و افزایش یافت. همچنین نتایج مشخص ساخت که داده های تعادلی از مدل ایزوترمی لانگمیر پیروی می کند و سینتیک واکنش با معادله شبه درجه یک Langmuir-Hinshelwood تعیین گردید.
نتیجه گیری: به طور کلی نتایج نشان داد که می توان از پودر آهن و مس به عنوان یک روش سریع  و موثر در مقیاس آزمایشگاهی در حذف سیانید از محیط های آبی استفاده کرد.

---

MicrosoftInternetExplorer4 مقدمه و هدف: به موازات توسعه سریع زندگی بشری، کنترل اثرات مضر میکروارگانیسم‌­ها امری غیرقابل اجتناب است. هدف از این مطالعه بررسی کارایی ضد باکتریایی نانوذرات اکسید روی در مقابل سویه‌­های میکروبی بوده است.
مواد و روش‌ها: این مطالعه به صورت تجربی و با استفاده از باکتری‌های گرم منفی وگرم مثبت انجام شد. ویژگی‌های نانوذره با استفاده از XRD، میکروسکوپ الکترونی روبشی و انتقالی تعیین شد. حساسیت باکتری‌ها نسبت به نانوذرات با استفاده از روش انتشار دیسک و حداقل غلظت ممانعت‌کننده رشد تعیین گردید. مطالعات زمان مرگ با تعداد اولیه باکتری‌ها معادل CFU/mL 10⁸ انجام شد. pH نقطه صفر بار الکتریکی (pH_ZPC) نانوذرات با استفاده از روش تعادل به دست آمد. اطلاعات به دست آمده با استفاده از نرم‌افزار16 SPSS  مدیریت شده و با استفاده از آزمون‌های آماری پیرسون، ANOVA و آزمون t تجزیه و تحلیل شدند. سطح معنی­‌داری در تمامی آزمون­‌ها 05/0 در نظر گرفته شد.
یافته­‌ها: بررسی ویژگی نانوذرات با XRD،  SEM و TEM نشان داد که اندازه ذرات در محدوده نانو قرار دارد و هیچ‌گونه ناخالصی در کریستال نانو ذرات وجود ندارد. قطر نانو ذرات اکسید روی 20nm به دست آمد. مقدار pH_ZPC برای ZnO 51/7 به دست آمد. قطر هاله عدم رشد باکتری پسودوموناس آیروژینوزوا در تماس با ZnO بزرگتر از بقیه سویه­‌ها بود. جمعیت پسودوموناس آیروژینوزوا در غلظت 2xMIC در مدت زمانmin  150 در حضور ZnO به صفر رسیده است. تعداد باکتری‌های زنده مانده، با زمان، غلظت نانو ذرات و سویه باکتری در مطالعات زمان مرگ دارای اختلاف معنی­‌داری بوده است (001/0>P).
نتیجه­‌گیری: این مطالعه نشان داد که نانوذره اکسید روی اثر ضد باکتریایی داشته و می‌تواند به عنوان گزینه مناسبی برای حذف باکتری‌های گرم مثبت و منفی به ویژه باکتری‌های عامل عفونت­‌های بیمارستانی استفاده گردد.

---

MicrosoftInternetExplorer4 زمینه و هدف: فاضلاب‌های رنگی یکی از مهم‌ترین منابع آلاینده محیط زیست هستند و تصفیه این فاضلاب‌ها به لحاظ مواد شیمیایی سمی که وارد محیط زیست کرده و هم‌چنین مشکلات زیبایی‌شناختی فراوانی که ایجاد می‌کنند، اهمیت فراوانی دارد. تا کنون روش‌های متعددی نظیر تصفیه الکتروشیمیایی، انعقاد و لخته‌سازی و جذب سطحی برای تصفیه فاضلاب صنایع نساجی به کارگرفته شده‌اند. از اینرو در این تحقیق کارایی پودر آهن صفر ظرفیتی در حضور نور UV و پراکسید هیدروژن در حذف رنگ‌های اسید اورانژ 7 و راکتیو بلک 5  از محلول‌های آبی مورد بررسی قرار گرفت.
روش بررسی: در این مطالعه که در یک راکتور ناپیوسته صورت گرفت، پارامترهای غلظت اولیه رنگ ( mg/L 75، 50، 25)، زمان تماس        (min 60،120، 30)، 11، 7،3= pH، میزان پودر آهن (L/6g/0، 3/1، 2) و غلظت پراکسید هیدروژن (L/mg 25، 15، 10)  بررسی شد.
یافته‌ها : نتایج حاصل از آزمایشات نشان داد که کارایی حذف هر دو نوع رنگ با افزایش زمان تماس، میزان پودر آهن و غلظت پراکسید هیدروژن نسبت مستقیم و با افزایش pH نسبت معکوس دارد. هم‌چنین افزایش غلظت اولیه رنگ باعث کاهش کارایی حذف هر دو رنگ  اسید اورانژ 7 و راکتیو بلک 5  گردید.
نتیجه‌گیری: بنابراین با توجه به نتایج حاصل از آزمایشات، روش تلفیقی ZVI/UV/H₂O₂ کارایی بالایی را در حذف رنگ‌های اسید اورانژ 7 و راکتیو بلک 5  از خود نشان داده است.

---

نتیجه­ گیری: فرایند الکتروپراکسون به‌عنوان یکی از گزینه ­های فرایندهای اکسیداسیون پیشرفته، توانایی کاهش بار آلودگی صنایع حاوی ترکیبات دارویی به‌ویژه سفتریاکسون را دارا است و به‌عنوان فرایند دوست دار محیط زیست تلقی می­ شود.