فصلنامه

زمینه و هدف: امروزه نگرانی‌های جهانی در مورد وجود نیترات در آب‌های زیر زمینی و تاثیر سوء آن بر سلامتی افزایش یافته است. این پژوهش با هدف بررسی کارایی فرایند فنتون اصلاحی در حضور نانو ذرات آهن در کاهش نیترات از محیط‌های آبی صورت پذیرفت. روش بررسی: این تحقیق یک مطالعه تجربی است که در مقیاس آزمایشگاهی انجام شده است. احیاء نیترات توسط فرآیند اکسیداسیون پیشرفته Fe°/FeІІ/FeШ/H₂O₂ در pH 10-2، زمان تماس min90-10، غلظت نیترات 50 تا mg/L 300 و نسبت‌های مولی 5-0/5 [H₂O₂]/[Fe] انجام پذیرفت. در این مطالعه تاثیر pH، نسبت مولی واکنش‌گرها، زمان افزودن H₂O₂، زمان تماس در حذف نیترات بررسی گردید. جهت سنجش نیترات از اسپکتوفتومتر Dr/5000 استفاده گردید. یافته‌ها: نتایج نشان داد پارامترهای بهینه در انجام فرآیند فنتون به منظور حذف نیترات به ترتیب شامل pH برابر با 3، نسبت مولی[H₂O₂]/[ Fe°] برابر با 0/5 و زمان تماس min 15 است. با اعمال این شرایط راندمان حذف نیترات در زمان ماند min 15، غلظت اولیه نیترات mg/L 100، غلظت ترکیبات آهن mg/L10 و pH 4 برای FeШ، FeІІ، Fe°، FeІІ/Fe°/H₂O₂ و FeШ/Fe°/H₂O₂ به ترتیب برابر با 10/5، 27/6، 36/5، 62/3، 74% است. نتیجه‌گیری: بر اساس نتایج آزمایشگاهی به دست آمده مشخص گردید که فرآیند فنتون اصلاحی با نانو ذرات آهن صفر قادر به کاهش نیترات تحت شرایط بهینه از محیط آبی بوده و این روش می‌تواند برای حذف ترکیبات مشابه مورد استفاده قرار گیرد.

زمینه و هدف: فلزات سنگین نظیر سرب، کادمیوم و جیوه به دلیل تجمع‌پذیری در بدن، سلامت مادر و جنین را تهدید می‌کنند. این مطالعه با هدف بررسی ارتباط مواجهه با این فلزات در زنان باردار اراک و پیامدهای تولد از جمله وزن و وضعیت رشد نوزاد انجام شد.
روش بررسی: مطالعه‌ای مقطعی بر روی ۲۳۵ زن باردار ساکن اراک در سال 1403 انجام شد. معیارهای ورود شامل سن <۱۸ سال، سکونت در اراک و عدم اختلال روانی و معیارهای خروج شامل مهاجرت یا ترک شهر تعریف شد. شرکت‌کنندگان در دو بازه شش‌ماهه اول و دوم بررسی شدند. اطلاعات جمعیتی و بالینی گردآوری و غلظت سرب، کادمیوم و جیوه در ادرار اندازه‌گیری شد. اثر فلزات بر وزن تولد و وضعیت رشد شامل نوزادان کوچک‌تر (SGA) و بزرگ‌تر(LGA) از سن حاملگی با رگرسیون خطی و لجستیک و کنترل عوامل مخدوشگر شامل سن، تحصیلات و شاخص توده بدنی تحلیل شد.
یافته‌ها: میانگین وزن تولد نوزادان g 3232/5 بود؛ 10/64 درصدSGA  و3/40 درصدLGA  بودند. میانگین غلظت سرب μg/L 0/48±0/84، جیوه μg/L 1/40±2/64 و کادمیوم μg/L 0/36±0/80بود. مواجهه با کادمیوم در اوایل و اواخر بارداری با کاهش وزن تولد همراه بود و سرب در اواخر بارداری اثر منفی داشت. در شش‌ماهه اول، سرب (0/0275, p=1/026 OR=) و کادمیوم (0/0216, p =1/044 OR =) با افزایش خطر SGA و جیوه (0/044, p =1/042 OR =) با افزایش خطر LGA مرتبط بودند.
نتیجه‌گیری: مواجهه با کادمیوم و سرب باعث کاهش وزن تولد و افزایش خطر SGA و LGA می‌شود؛ یافته‌ها بر ضرورت کاهش مواجهه مادران باردار با فلزات سنگین تأکید دارد.