81 نتیجه برای فاضلاب
مهدی هادی، رضا شکوهی، امیرمرتضی ابراهیم زاده نامور، مهرداد کریمی، مهری سلیمانی امین آباد،
دوره 4، شماره 1 - ( 3-1390 )
چکیده
زمینه و هدف: استفاده گسترده از آنتی بیوتیک ها و ورود آنها به فاضلاب های پذیرنده منجر به افزایش باکتری های مقاوم به آنتی بیوتیک ها شده که اثرات منفی بر درمان عفونت های باکتریایی دارد. مقاومت آنتی بیوتیکی باکتری های اشریشیا کلی، کلبسیلا پنومونیه و سودوموناس آئروجینوزا در فاضلاب های شهری و بیمارستانی نسبت به آنتی بیوتیک های کلرامفنیکل، سیپروفلوکساسین، تری متوپریم سولفامتوکسازول، جنتامایسین، سفتیزوکسیم، نالیدیکسیک اسید، سفتازیدیم و سفالکسین مورد مطالعه قرار گرفت.
روش بررسی: طی یک مطالعه توصیفی مقطعی به دنبال جداسازی باکتری ها از فاضلاب بیمارستانی و شهری با استفاده از تکنیک های میکروبشناسی، حساسیت آنها با تکنیک استاندارد انتشار دیسک و تفسیر ناحیه انتشار با چارت کربی- بوئر، سنجیده شد. اختلاف آماری بین مقاومت آنتی بیوتیکی در فاضلاب شهری و بیمارستانی با استفاده از تست ناپارامتریک Mann-Whitney مورد بررسی قرار گرفت.
یافته ها: درصد مقاومت باکتری اشریشیا کولای نسبت به آنتی بیوتیک ها بین 81/1% تا 02/51% تعیین شد که نسبت به سودوموناس آئروجینوزا (بین 57/3% تا 76/61%) و کلبسیلا پنومونیه (بین 45/6% تا 831/9%) کمتر است. باکتری کلبسیلا پنومونیه بیشترین مقاومت را در مقایسه با بقیه نشان داد. باکتری های اشریشیا کلی، کلبسیلا پنومونیه و سودوموناس آئروجینوزا به ترتیب بیشترین مقاومت را نسبت به سفتازیدیم ، تری متوپریم سولفامتوکسازول و سفالکسین نشان دادند. مشخص شد که میزان بروز مقاومت دارویی در فاضلاب بیمارستانی بیشتر از فاضلاب های شهری است.
نتیجه گیری: با دسترسی آسان به آنتی بیوتیک ها و استفاده بی رویه آنها طیف وسیعی از آنها به فاضلاب ها راه یافته و از توانایی آنها در درمان عفونت های باکتریایی کاسته شده است. بالاتر بودن غلظت و تنوع آنتی بیوتیک ها در فاضلاب های بیمارستانی در مقایسه با شهری منجر به افزایش انتقال عوامل مقاوم بین باکتری ها شده و مقاومت چندگانه تسریع می گردد.
مقداد پیرصاحب، علی الماسی، علی اکبر زینتی زاده، راضیه خاموطیان، سهراب دل انگیزان،
دوره 4، شماره 2 - ( 6-1390 )
چکیده
زمینه و هدف: آلکیل بنزن سولفانات خطی(LAS)به طور عمده در ترکیبات دترجنت ها به کار می رود. استفاده دترجنت ها در مصارف خانگی و صنعتی سبب ورود این ترکیبات به سیستم جمع آوری و تصفیه خانه های فاضلاب می شود. اندازه گیری LAS در تصفیه خانه های فاضلاب اهمیت ویژه ای دارد. روش معمول اندازه گیری آن روش استاندارد متد است که علاوه بر وقت گیر بودن، نیاز به مصرف بالایی از کلروفرم دارد. در سال 2006 ، E Jourdo روش ساده شده ای را برای اندازه گیری LAS پیشنهاد کرد. در مطالعه حاضر این روش با روش استاندارد متد از نظر اقتصادی مقایسه گردیده است.
روش بررسی: در این مطالعه هزینه های سرمایه گذاری اولیه، پرسنل، مواد مصرفی و وسایل غیر مصرفی در دو روش محاسبه گردیده و در نهایت مقدار ارزش خالص هزینه ها (NPV) برای هر کدام به دست آمده است. نرخ بهره 15% در نظر گرفته شده است.
یافته ها: نتایج نشان داد که میزان سرمایه گذاری اولیه، هزینه سالیانه پرسنل و مواد مصرفی در روش استاندارد متد به ترتیب برابر با 13351981، 499968 و 1710981 ریال و در روش ساده شده برابر با 12048202، 83328 و 58202 ریال است. میزان NPV در روش استاندارد متد و ساده شده به ترتیب برابر با 30360309 و 14681848 ریال است.
نتیجه گیری: روش ساده شده اقتصادی تر بوده و توصیه می گردد در اندازه گیری های روتین LAS در تصفیه خانه های فاضلاب از این روش استفاده گردد.
میترا غلامی، احمد سبزعلی، عماد دهقانی فرد، رویا میرزایی، داوود مطلبی،
دوره 4، شماره 3 - ( 7-1390 )
چکیده
زمینه و هدف: یکی از سیستم های تصفیه کامل برای فاضلاب های شهری و صنعتی، بیوراکتور غشایی است که پتانسیل قابل ملاحظه ای در بخش&thinspهای فرایندی و بهره برداری دارد. هدف از این مطالعه، بررسی مقایسه ای سیستم های تصفیه لجن فعال هوادهی گسترده (EAAS) و بیوراکتور غشایی مستغرق (SMBR) جهت تصفیه فاضلاب قوی در شرایط مشابه بوده است.
روش بررسی: لجن فعال مورد نیاز از تصفیه خانه پلاسکوکار سایپا تهیه شد. راکتور مورد استفاده از جنس پلکسی گلس، با حجم مفید 758 لیتر بوده که توسط یک بافل به دو بخش حوض هوادهی به حجم 433 لیتر و حوض ته نشینی ثانویه به حجم 325 لیتر تقسیم شد. غلظت اکسیژن مورد نیاز شیمیایی (COD) فاضلاب ورودی به سیستم های EAAS و SMBR به ترتیب بین mg/L 2700-500 و mg/L 5000-500 بود.
یافته ها: نتایج نشان داد که سیستم SMBR در مقایسه با سیستم EAAS پساب با کیفیت بسیار بهتری از لحاظ COD، اکسیژن مورد نیاز بیوشیمیایی (BOD5)، ذرات معلق کل (TSS) و نیتروژن تولید نمود. در سیستم SMBR، با افزایش غلظت COD، غلظت ذرات معلق مایع مخلوط (MLSS) و درصد حذف مواد آلی به طور منظم افزایش می یافت درحالی که این افزایش در سیستم SMBR نامنظم بود.
نتیجه گیری: میانگین نسبت BOD5/COD در خروجی سیستم های EAAS و SMBR به ترتیب برابر 18/0±708/0 و 11/0±537/0 بود. این امر نشان داد که قابلیت تجزیه بیولوژیکی مواد آلی موجود در پساب خروجی سیستم SMBR در مقایسه با سیستم EAAS به مراتب کمتر است. در حالی که فرایند نیتریفیکاسیون در سیستم SMBR به طور کامل انجام می شد، سیستم EAAS نتوانست به نیتریفیکاسیون کامل دست یابد.
رسول خسروی، سید غلامرضا موسوی، شهلا رودبار محمدی،
دوره 4، شماره 4 - ( 12-1390 )
چکیده
زمینه و هدف: ترکیبات فنلی در فاضلاب صنایع مختلف حضور داشته و جزو آلاینده های دارای تقدم می باشند. استفاده از گونه های خالص میکروبی به ویژه قارچ ها و مخمرها به دلیل سازگار بودن با محیط و داشتن پتانسیل تخریب کامل آلاینده ها در غلظت های بالا، توان رقابت با فرایندهای متدوال را داراست. در این مطالعه بررسی کارایی گرانول های قارچ فوزاریوم کولموروم جهت تجزیه غلظت های بالای فنل انجام گرفته است.
روش بررسی: در این مطالعه کارایی حذف فنل از فاضلاب مصنوعی در مقیاس آزمایشگاهی به صورت ناپیوسته انجام شده است. جهت اندازه گیری COD از روش تقطیر باز، و برای سنجش مقدار فنل از روش رنگ سنجی 4- آمینو آنتی پیرین با استفاده از اسپکتروفتومتر Unico-UV 2100 UV/VIS در طول موج 500 نانو متر استفاده گردید. برای شناسایی گونه قارچ از محیط کشت PDA و CLA استفاده شد. غلظت فنل مورد استفاده در این آزمایش بین mg/L 20000-500 بوده است.
یافته ها: نتایج این تحقیق نشان داد که غلظت فنل فاضلاب به عنوان عامل محدودکننده تجزیه نمی باشد. گرانول های قارچ فوزاریوم کولموروم قادر است حداکثر غلظت موجود در صنایع که نزدیک 20000 میلی گرم بر لیتر را در مدت زمان 33 روز در دمای 37 درجه سانتی گراد بهطور کامل تجزیه کرده و همزمان بیش از % 97 COD محلول را که حدود 36000 میلی گرم بر لیتر است، حذف نماید.
نتیجه گیری: قارچ فوزاریوم کولموروم به دلیل داشتن توانایی بسیار بالا در تجزیه فنل، راندمان بالای حذف COD و همچنین ته نشینی راحت و سریع، گزینه مناسبی جهت تصفیه انواع فاضلابهای فنلی با غلظتهای مختلف فنل است.
احمد خدادادی، حسین گنجی دوست، حسین ایجادپناه ساروی،
دوره 4، شماره 4 - ( 12-1390 )
چکیده
زمینه وهدف: حذف نفتالین که کاربرد گستردهای در صنایع شیمیایی دارد به دلیل سخت تجزیه پذیر بودن ترکیبات آروماتیک با فرایندهای متداول تصفیه امکان پذیر نیست. هدف از این تحقیق حذف نفتالین از محلولهای آبی به روش اکسیداسیون پیشرفته با استفاده از نانو ذرات دی اکسید تیتانیوم تثبیت شده بر روی کربن فعال می باشد.
روش بررسی: در این مطالعه برای تثبیت نانو ذرات TiO2 بر روی زغال فعال، پس از تهیه سوسپانسیون نانو TiO2 آن را با دانههای زغال اختلاط داده و مدت 30 دقیقه در دستگاه ماکروویو با شدت 180 وات قرار داده شد. راکتور فوتوکاتالیستی شامل بشر 1 لیتری با شرایط اختلاط کامل و هوادهی، تحت تابش پرتوUV-C 20 وات بوده است.
یافته ها: نتایج نشان دادند که فرایند فوتوکاتالیستی UV/TiO2 با کاهش غلظت نفتالین بازدهی حذف افزایش پیدا نموده به طوری در غلظتppm 100 مقدار حذف نفتالین بعد از 3 ساعت برابر با 92 درصد است نتایج در صورتی که در غلظت ppm 25 تقریبا در 2 ساعت بازدهی حذف کامل است.
نتیجه گیری: فرایند UV/TiO2 به عنوان یکی از روشهای اکسیداسیون پیشرفته است که پایداری و راندمان بالا از امتیازات آن به شمار میآید. در 11 =pH بیشترین بازدهی حذف نفتالین صورت گرفته و بعد از مدت 5/1 ساعت غلظت نفتالین ازppm 100 به ppm 10 رسید، درصد حذف نفتالین با استفاده از این روش بالغ بر 90 درصد بوده است.
زهره خردپیشه، حسین موحدیان عطار، مجید صالحی نجف آبادی،
دوره 4، شماره 4 - ( 12-1390 )
چکیده
زمینه و هدف: سیانید یک ترکیب بسیار سمی است که به طور معمول در فاضلاب صنایع متعددی از جمله آبکاری وجود دارد ورود این ترکیبات به محیط زیست مخاطرات بهداشتی زیادی را به همراه دارد. هدف از انجام این تحقیق تعیین کارایی فرایند الکتروشیمیایی در حذف سیانور از فاضلاب صنعتی می باشد.
روش بررسی: این تحقیق به صورت تجربی در یک سیستم پایلوت انجام شد. در این تحقیق تاثیر PH، ولتاژ و زمان عملیات بر روی راندمان حذف سیانید از فاضلاب صنعتی بهروش الکتروشیمیایی با استفاده از الکترودهای استنلس استیل و مس به ترتیب به عنوان آند و کاتد مورد بررسی قرار گرفت.
یافته ها: میانگین درصد حذف سیانور در نمونه هایی با غلظت 915 میلیگرم در لیتر حدود 88 درصد با انحراف معیار برابر 43/2 بود. شرایط بهینه جهت انجام این آزمایش، ولتاژ 6 ولت، pH بابر 13 و زمان عملیات 90 دقیقه بدست آمد. تحت این شرایط حجم لجن تشکیل شده حدود 20 درصد یک راکتور آزمایشگاهی یک لیتری بود.
نتیجه گیری: بررسی نتایج حاصل وجود رابطه آماری معنی داری بین غلظت سیانید ورودی و کارایی حذف را تایید می نماید 05/0>P و نسبت اکسیداسیون سیانید و سیانات به مصرف یون هیدروکسیل در مطالعات L.Szpyruowicz به صورت 1:2 را تصدیق می کند، بنابر این بهینه PH با توجه به حذف سیانید و نیاز به محیط قلیایی حدود 5/13-5/12 مناسب می باشد.
محمد ملکوتیان، محمدمهدی امین، حسین جعفری منصوریان، نعمت ا... جعفرزاده،
دوره 4، شماره 4 - ( 12-1390 )
چکیده
زمینه و هدف: سلول های سوخت میکروبی (Microbial fuel cells: MFC) مبدل های الکتروشیمیایی هستند که نیروی احیا شده میکروبی، تولید شده از طریق متابولیسم سوبستراهای آلی را، به انرژی الکتریکی تبدیل می کنند. هدف از انجام این پژوهش تعیین میزان تولید الکتریسیته از فاضلاب سنتتیک شبیه سازی شده صنایع غذایی و همچنین میزان تصفیه آن با استفاده از MFC دو محفظهای بدون واسطه و کاتالیست می باشد.
روش بررسی: در سلول سوخت میکروبی مورد استفاده در این مطالعه، آند در محفظه بی هوازی حاوی فاضلاب شبیه سازی شده صنایع غذایی بهصورت سوبسترای سنتتیک و کاتد در محفظه هوازی حاوی بافر فسفات قرار گرفت. این دو محفظه توسط غشای تبادل پروتون از جنس نافیون از هم جدا گردید. شدت جریان و ولتاژ تولیدی با استفاده از اهم متر دیجیتالی سنجیده شده و میزان الکتریسیته از طریق قانون اهم محاسبه گردید. پساب خروجی از محفظه آند نیز از نظر میزان COD، BOD5 ،NH3 ،P ،TSS،VSS، سولفات و قلیاییت براساس کتاب روش های استاندارد برای آزمایشات آب و فاضلاب مورد آزمایش قرار گرفت.
یافته ها: در این مطالعه بیشترین شدت جریان و توان تولیدی به ترتیب mA 71/1 و mW/m2 140 در سطح آند، در بارگذاری آلی (OLR) برابر با kg/m3.d 79/0، بالاترین ولتاژ V 422/0، در OLR برابر با kg/m3.d 36/0 و بیشترین کارایی کولمبی سیستم نیز 15% بوده که در OLR برابر با kg/m3.d 18/0 حاصل شد. حداکثر راندمان حذف VSS ،TSS ،P ،NH3 ،BOD5 ،COD سولفات و قلیاییت نیز به ترتیب 78، 72، 66، 7، 56، 49، 26 و40 درصد به دست آمد.
نتیجه گیری: یافته های این مطالعه نشان داد که MFC می تواند به عنوان یک تکنولوژی جدید برای تولید الکتریسیته از مواد آلی تجدیدپذیر و تصفیه انواع مختلفی از فاضلاب های شهری و صنعتی همچون صنایع غذایی مورد استفاده قرار گیرد.
فضل الله چنگانی خوراسگانی، انور اسدی، غلامعلی حقیقت، امیرحسین محوی،
دوره 5، شماره 1 - ( 1-1391 )
چکیده
MicrosoftInternetExplorer4
زمینه و هدف: از آنجایی که در زمینه مشخصات کمی و کیفی پساب
قالیشوییهای هیچ گونه اطلاعاتی وجود نداشت. بنابراین این مطالعه
با
هدف
اساسی
ارزیابی
کمی
و
کیفی
فاضلاب
قالیشویی
تهران
بزرگ
به انجام رسید.
روش بررسی: در شهر تهران 122 قالیشویی وجود دارد.
نمونهبرداری به صورت مرکب در 10 قالیشویی منتخب به صورت تصادفی انجام شد و ازهر قالیشویی 5 بار نمونهگیری
انجام شد و طبق روشهای استاندارد 1999مورد آزمایش قرار گرفت. پارامترهای کیفی که
سنجیده شد شامل اکسیژن مورد نیاز شیمیایی (COD)، دترجنت، رنگ و جامدات معلق(SS) بود و دادهها با استفاده از نرمافزار آماری spss16 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
یافتهها: بررسی نشان داد که میزان آب مصرفی قالیشویی
84/30 لیتر به ازای هر متر مربع فرشی که شسته میشود، بوده است. متوسط میزان COD، رنگ، مقدار دترجنت و مواد قابل تهنشینی
(SS) پساب قالیشویی به
ترتیب mg/L 4/367، ADMI 85/171، mg/L 55/51 و mg/L 359 /62 بوده است.
نتیجه گیری: مشخصات پساب قالیشویی تقریبا در محدوده فاضلاب شهری است.
ولی از آنجایی که این پسابها بدون هیچ گونه تصفیهای وارد آبهای زیرزمینی و سطحی
میشوند و در تمام پارامترهای اندازهگیری شده مقدار آن بیشتر از استانداردهای
خروجی پیشنهادی سازمان حفاظت محیط زیست است. بنابراین بایستی قبل از تخلیه به محیط زیست تصفیه لازم
صورت گیرد.
مهدی کارگر، امیرحسین محوی،
دوره 5، شماره 1 - ( 1-1391 )
چکیده
MicrosoftInternetExplorer4
زمینه و هدف: در تصفیه بیولوژیکی فاضلاب مقدار بسیار
زیادی لجن تولید میشود که بسیار فسادپذیر است. بنابراین جهت دفع و استفاده ایمن
باید تثبیت شود. با توجه به زمان ماند زیاد و مشکلات آبگیری لجن در هاضمها نیاز به کاربرد روشهایی جهت کاهش زمان و رفع
محدودیتها و در نتیجه کم کردن هزینههای بهرهبرداری و نگهداری است. امواج
اولتراسونیک به دلیل افزایش دادن فعالیت آنزیمها میتواند زمان مرحله هیدرولیز که
عامل محدودکننده در هاضمهاست، را کم کند در نتیجه باعث کاهش زمان ماند شود. در
نتیجه این تحقیق با هدف بهبود فرایند هضم و آبگیری توسط امواج اولتراسونیک در لجن
هاضمهای بی هوازی و هضم سریعتر لجن و کم کردن هزینهها طراحی گردیده است.
روش بررسی: این بررسی یک مطالعه توصیفی تحلیلی و روش
آن به صورت مقطعی بوده که نمونههای هاضم
هوازی، از ورودی هاضم تصفیه خانه شهرک غرب تهران و نمونههای هاضم بیهوازی، از
لجن ورودی هاضم بیهوازی تصفیهخانه جنوب تهران طی چهار ماه از تیر لغایت مهر
1389جهت انجام مطالعه به صورت نمونه منفرد و تصادفی برداشت شد. تعداد نمونهها 20 نمونه از هر نوع هاضم
بوده و هر هفته دو نمونه از هر هاضم گرفته شد. نمونههای لجن به آزمایشگاه شیمی دانشکده بهداشت دانشگاه علوم
پزشکی تهران منتقل شده و مورد بررسی قرار گرفتند. از دو فرکانس 35 و 131
کیلوهرتز امواج اولتراسونیک استفاده شد. هرکدام از نمونههای لجن با چهار مدت زمان
مختلف شامل 15، 30، 60 و 90 دقیقه در معرض هر کدام از امواج اولتراسونیک قرار گرفتند. آزمایشهای کل جامدات، جامدات فرار، pH، دما، CODکل ، COD محلول و جامدات
قابل تهنشینی انجام شد. راکتور مورد استفاده به صورت ناپیوسته دارای حجم 300 میلیلیتر
بود.
یافته ها: نتایج این بررسی نشان داد که کاربرد
امواج اولتراسونیک باعث افزایش میزان اکسیژن مورد نیاز شیمیایی کل و محلول و دما
شده و باعث کاهش جامدات فرار، pH و جامدات قابل تهنشینی می شود. کاربرد امواج
اولتراسونیک در فرکانس 131 کیلوهرتز جهت کاهش جامدات فرار و افزایش قابلیت آبگیری
لجن موثرتر از فرکانس 35 کیلوهرتز است و بیشترین کارایی را در مدت زمان 30 دقیقه و
فرکانس 131 کیلوهرتز داشته است. همچنین کاهش جامدات فرار و آبگیری در نمونههای
هاضم بیهوازی بیشتر از هاضم هوازی بوده است.
نتیجه گیری: نتایج حاصل از این بررسی نشان داد که
کاربرد امواج اولتراسونیک با کاهش میزان جامدات فرار به هضم لجن کمک میکند و
همچنین با کاهش زمان جامدات قابل تهنشینی، در
افزایش قابلیت آبگیری موثر است. بنابراین به عنوان یک گزینه در کمک کردن به
تصفیه لجن می تواند مورد توجه قرار گیرد.
علی الماسی، مقداد پیرصاحب، عبدالله درگاهی،
دوره 5، شماره 1 - ( 1-1391 )
چکیده
MicrosoftInternetExplorer4
زمینه و هدف: فنل یکی از ترکیبات آروماتیک بوده که
به دلیل سمیت بالا و حضور آن در پسابهای صنایع، بایستی نسبت به حذف آن و جلوگیری
از آلودگی آبهای پذیرنده اقدام نمود. بهترین و کم هزینهترین روش تصفیه پسابهای
آلوده به فنل و ترکیبات فنلی، استفاده از روشهای تصفیه بیولوژیکی، به ویژه روشهای
طبیعی است. هدف از این تحقیق بررسی کارایی برکه تثبیت بیهوازی در حذف فنل و سایر
ترکیبات آلی از فاضلاب پالایشگاه نفت است.
روش بررسی: این مطالعه از نوع تجربی تحلیلی بوده
و برکه تثبیت بیهوازی مورد استفاده در مقیاس آزمایشگاهی با ابعاد 1×1×2/0متر با استفاده از
ورقه فایبرگلاس با ضخامتmm 6 طراحی، ساخته و
راهاندازی گردید. زمان ماند هیدرولیکی برکه بیهوازی در این مطالعه 2 روز و
بارهیدرولیکی آن 95 لیتر در روز منظور گردید. با توجه به ماکزیمم غلظت فنل در پساب نفت، بار آلی برکه بیهوازی
100 گرم در مترمکعب تامین شد. پس از راه اندازی و بذرپاشی و تثبیت بیولوژیکی، مطالعه
کارایی برکه ادامه پیدا کرد. در این مطالعه علاوه بر غلظت فنل موجود در فاضلاب نفت،
به میزان mg/L 100 فنل برای ورودی پایلوت تامین گردید.
سپس پارامترهای ازت آمونیاکی، فسفات، فنل به ترتیب در طول موج nm 425، 690، 500 توسط دستگاه
اسپکتروفتومتر Varian مدل UV-120-02 برای هریک از نمونهها و همچنین اکسیژن مورد
نیاز شیمیایی کل، اکسیژن مورد نیاز شیمیایی محلول، اکسیژن مورد نیاز بیوشیمیایی کل، اکسیژن مورد نیاز
بیوشیمیایی محلول، pH و ORP سیستم اندازهگیری
شد.
یافتهها: نتایج حاصل از مطالعه نشان داد که
راندمان حذف پارامترهای ازت آمونیاکی، فسفات، فنل، اکسیژن مورد نیاز شیمیایی
کل، اکسیژن
مورد نیاز شیمیایی محلول، اکسیژن مورد
نیاز بیوشیمیایی کل، اکسیژن مورد نیاز بیوشیمیایی محلول در برکه بیهوازی
به ترتیب 91/519 % ، 34/ 64 %، 82/89%، 99/74%، 34/ 73
%، 75/71%، 9/68 %به دست آمد.
نتیجهگیری: نتایج نشان داد که برکه بیهوازی
قابلیت حذف فنل و سایر ترکیبات آلی از
فاضلاب پالایشگاه نفت با کارایی بالا دارد و با توجه به ویژگیهای خوب این سیستم میتوان
از این سیستم به جای سیستمهای گران و پیچیدهای استفاده کرد.
انسیه طاهری، مهدی حاجیان نژاد، محمد مهدی امین، حسین فرخ زاده، مریم حاتم زاده، مرضیه وحید دستجردی،
دوره 5، شماره 1 - ( 1-1391 )
چکیده
MicrosoftInternetExplorer4
زمینه و هدف: گرانولاسیون هوازی لجن، به عنوان فرایندی پبشرفته با مکانیسم ناشناخته، قادر است
به یکی از تکنولوژی های آتی تصفیه ببولوژیکی فاضلاب تبدیل شود.
پارامتری مانند شوری بالا سبب پلاسمولیز و کاهش فعالیت سلول ها شده و باعث مشکل شدن تصفیه بیولوژیکی فاضلاب
شور می شود. هدف از انجام این مطالعه بررسی مشخصات گرانولهای
هوازی تشکیل شده در راکتورSBR تصفیه کننده
فاضلاب شور است.
روش بررسی: این مطالعه مداخله ای بر روی تصفیه فاضلاب حاوی g/L 10-5/0 کلرید سدیم در راکتورهای پر و خالی شونده متوالی انجام شده
است. فاضلاب به کار رفته سنتزی و حاوی مواد مورد نیاز رشد میکروارگانیسمها بود.
pH ورودی در محدوده 8-7 و اکسیژن محلول بین mg/L 5-2 تنظیم گردید. جهت تعیین مشخصات گرانولها از میکروسکوپ
الکترونی روبشی (SEM) استفاده شد. ازآنالیز EDX جهت تعیین ترکیبات موجود در گرانولها استفاده گردید.
یافته ها: گرانولهای ایجاد شده با مشخصات متفاوت
بوده و از نظر رنگ ظاهری دو دسته بودند: گرانولهایی به رنگ قهوهای روشن و گرانولهایی
به رنگ سیاه. اندازه گرانولها در محدوده mm 7-3 با سرعت سقوطcm/s 35/1 - 9/0 و دانسیتهg/L 60 و 32 بود. در تصاویرSEM مشخص شد که در برخی گرانولها باکتری های رشته ای و قارچ ها، و در برخی دیگر باکتری های غیر رشته ای غالب بودند. هم چنین در آنالیز EDX انجام شده حضور مواد معدنی نظیر کلسیم و فسفات تعیین
شد.
نتیجه گیری: گرانولهای دارای جمعیت باکتریایی غیر
رشته ای غالب، دارای فشردگی و سرعت ته نشینی بالاتری هستند. حضور غلظت های مختلف شوری سبب پلاسمولیز سلولهای
باکتریایی و افزایش غلظت ترکیبات EPS در سیستم و تسریع گرانولاسیون می گردد.
رامین نبیزاده نودهی، حسن اصلانی، محمود علیمحمدی، رضا نعمتی، کاظم ندافی، مریم غنی،
دوره 5، شماره 2 - ( 7-1391 )
چکیده
Normal
0
false
false
false
EN-US
X-NONE
AR-SA
MicrosoftInternetExplorer4 زمینه و هدف: استفاده از فاضلاب برای آبیاری محصولات
کشاورزی باعث افزایش 40 الی 60 درصدی تولید برخی محصولات کشاورزی میشود. با این
حال، این کار به به دلیل حضور بیش از حد عوامل بیماریزا، خطرات زیادی را برای
سلامت انسان دارد. هدف اصلی این مطالعه بررسی امکانپذیری کاربرد واکنشگر فنتون و
فنتون تغییر یافته با مس برای گندزدایی فاضلاب خام است.
روش بررسی: پس از انجام آزمایشات فیزیکوشیمیایی و
بیولوژیکی اولیه در آزمایشگاه، عمل گندزدایی در هر فرایند در سه فاز متفاوت انجام
پذیرفت. ابتدا هریک از مواد جداگانه و در دوزهای تعیین شده به فاضلاب افزوده شدند
و سپس برای تعیین اثر سینرژیستی، هر یک از کاتالیستهای آهن و مس با
پراکسیدهیدروژن ترکیب شده و عمل گندزدایی انجام گردید. از روش آزمون مستقیم کلیفرم
مدفوعی(استاندارد متد چاپ 2005) برای کشت میکروبی استفاده شد.
یافتهها: حداکثر تاثیر پراکسیدهیدروژن در از بین
بردن باکتریهای کلیفرم مدفوعی فاضلاب برابر 66/0 لگاریتم
کاهش است. واکنشگر فنتون و واکنشگر فنتون تغییر یافته با مس افزایش قابل توجهی
در کاهش تعداد باکتریها نشان دادند. به طوری که فنتون و فنتون تغییر یافته با مس 1 و 2 میلیگرم در
لیتر به ترتیب سبب 73/4، 28/3 و 88/4
لگاریتم کاهش گردیدند.
نتیجهگیری: استفاده از پراکسیدهیدروژن به عنوان
عامل گندزدا کارایی چندانی در از بین بردن باکتریهای کلیفرم مدفوعی نشان نداد. اما ترکیب آن با
یونهایی مثل آهن و مس، کارایی آن در گندزدایی را بسیار افزایش داده و اثر
سینرژیستی قابل توجهی در قدرت گندزدایی پراکسیدهیدروژن نشان داد. تا جاییکه در
حضور هر کدام از این کاتالیستها، پراکسیدهیدروژن قادر است کلیفرمهای مدفوعی
فاضلاب را به حد استاندارد تعریف شده توسط سازمان حفاظت محیط زیست
برساند.
امیر باقری، غلامرضا موسوی، علی خوانین،
دوره 5، شماره 2 - ( 7-1391 )
چکیده
MicrosoftInternetExplorer4
زمینه و هدف: فرمالدهید مادهای سمی و برای سلامت
انسان و محیط زیست خطرناک است. بنابراین فاضلابهای حاوی فرمالدهید قبل از تخلیه
به محیط زیست باید به طور موثری تصفیه شوند. هدف از این تحقیق بررسی کارایی فرایند
الکتروفنتون در پیشتصفیه فاضلاب صنعتی حاوی غلظت بالای فرمالدهید بوده است.
روش بررسی: اثر پارامترهای مهمی مانند pH، دانسیته جریان، دوز پراکسید هیدروژن و زمان واکنش در
تجزیه فاضلاب فرمالدهیدی با غلظت 7500 میلیگرم بر لیتر در راهبری سیستم جریان
بسته، مورد ارزیابی قرار گرفت. راکتور جریان بسته فرایند الکتروفنتون متشکل از استوانه
شیشهای مدور با قطر داخلی20/5 سانتیمتر و ارتفاع 50/34 سانتیمتر بوده است. حجم
راکتور مورد استفاده نیز 500 میلیلیتر بود.
یافتهها: مطابق با نتایج آزمایشات بالاترین راندمان حذف فرمالدهید تحت شرایط قلیایی
و در pH برابر با 10، در
غلظت 10 میلیمول بر دقیقه پراکسید هیدروژن (min/10 mM
H
2O
2) در شدت جریان 5/8
میلیآمپر بر سانتیمترمربع و در طی زمان واکنش نهایی 6 دقیقه به دست آمد. همچنین
شرایط هوادهی در سلول فرایند الکتروفنتون سبب افزایش راندمان حذف فرمالدهید گردید.
حذف کامل فرمالدهید در شرایط راهبری فوق به دست آمد.
نتیجهگیری: این مطالعه نشان داد که فرایند الکترو
فنتون توانایی تصفیه فاضلاب حاوی فرمالدهید با غلظت بالا تا حد مناسب برای تصفیه
نهایی در فرایند بیولوژیکی را دارد.
ادریس بذرافشان، فردوس کرد مصطفی پور، مهدی فرزادکیا، کمال الدین اونق، حسین جعفری منصوریان،
دوره 5، شماره 3 - ( 7-1391 )
چکیده
MicrosoftInternetExplorer4
زمینه و هدف: فاضلاب کشتارگاه شامل مقادیر متنوع و
بالایی از مواد آلی (از جمله پروتیینها، خون، چربی و تکههای گوشت) است. به منظور تولید یک پساب
مناسب جهت تخلیه به محیط، روشهای شیمیایی و الکتروشیمیایی به خصوص در مقیاس آزمایشگاهی برای حذف ترکیبات
آلی از پساب کشتارگاه به کار گرفته شده است. مطالعه حاضر با هدف بررسی امکان تصفیه
فاضلاب کشتارگاه دام، به وسیله فرایند ترکیبی انعقاد شیمیایی و انعقاد الکتریکی
برای رسیدن به استانداردهای مورد نیاز انجام پذیرفت.
روش بررسی: در بررسی حاضر ابتدا فاضلاب تهیه شده از
کشتارگاه دام پس از آنالیز اولیه، با استفاده از منعقدکننده پلی آلومینیوم کلراید
در دوزهای mg/L 100-25 در دستگاه جارتست مورد آزمایش انعقاد شیمیایی
قرار گرفت و در ادامه غلظت آلایندههای فاضلاب (BOD
5، COD،
TKN، TSS و کلیفرمهای مدفوعی) اندازهگیری شد. سپس پساب حاصل به مرحله انعقاد
الکتریکی منتقل شد و راندمان حذف پارامترهای ذکر شده در گستره پتانسیل الکتریکیV 40 - 10 طی مدت زمانmin 60 مورد بررسی
قرار گرفت.
یافتهها: نتایج حاصل از مطالعه حاضر نشان داد که
کارایی فرایند انعقاد شیمیایی با استفاده از منعقدکننده پلی آلومینیوم کلراید (PAC)، با افزایش دوز تزریقی (mg/L 25- 100) افزایش مییابد به نحویکه حداکثر راندمان حذف در طی فرایند انعقاد
شیمیایی برای پارامترهای BOD
5,COD, TSS, TKN در دوز mg/L 100و به ترتیب
معادل 58/39% و 9/59% ،52/58%, 78/44% حاصل شد.
همچنین نتایج حاصل نشان داد که با افزایش پتانسیل الکتریکی و زمان واکنش نیز
راندمان به صورت خطی افزایش مییابد به نحوی که حداکثر راندمان حذف در دوزmg/L 100 منعقدکننده
پلی آلومینیوم کلراید، در اختلاف پتانسیلV 40 و زمان واکنش
60min برای پارامترهای BOD
5 ,COD, TSS, TKN به ترتیب معادل 97/93% و 55/82%،25/99%, 18/99% حاصل شد.
نتیجهگیری: در مجموع چنین استنباط میشود که فرایند ترکیبی انعقاد شیمیایی ـ انعقاد
الکتریکی از کارایی بالایی در حذف آلایندههای موجود در فاضلاب کشتارگاه برخوردار است و استفاده از این تکنیک ترکیبی میتواند پسابی منطبق بر استانداردهای تخلیه تولید
نماید.
اکبر اسلامی، محمدرضا مسعودی نژاد، فرشید قنبری، مهسا مرادی،
دوره 5، شماره 3 - ( 7-1391 )
چکیده
MicrosoftInternetExplorer4
زمینه و هدف: به تازگی فرایند الکتروفنتون به طور
گستردهای برای حذف رنگ از محلولهای آبی
به کار برده میشود. واکنشگر فنتون از طریق الکترولیز به وسیله احیای
الکتروشیمیایی همزمان مولکول اکسیژن و یون فریک به ترتیب به پراکسید هیدروژن و
یون فرو در سطح کاتد، تشکیل میشود. در این مطالعه پتانسیل کاهش COD و رنگزدایی از فاضلاب واقعی نساجی
بر پایه اسیدی که بسیار مقاوم در برابر تصفیه زیستی و عوامل اکسیدکننده متداول است
به وسیله فرایند تولید الکتروشیمیایی واکنشگر فنتون مورد ارزیابی قرار گرفت.
روش بررسی: فرایند الکتروفنتون در دمای محیط، در
یک سل باز و تقسیم نشده با کاتد از جنس گرافیت فلت و آند صفحهای ازجنس پلاتین
برای حذف COD و رنگ از فاضلاب
واقعی نساجی انجام شد. اثر دانسیته جریان، میزان جریان هوا، زمان الکترولیز، pH اولیه و غلظت یون فرو برای فاضلاب
واقعی نساجی بررسی گردید.
یافتهها: نتایج نشان داد که شرایط بهینه
پارامترهای موثر بر فرایند از قبیل دانسیته جریان mA/cm
2 8/4، 3=pH، میزان جریان هوا L/min
5/1، غلظت یون فروm mol 3 و زمان
الکترولیز min 160 است. تحت این شرایط کارایی حذف COD و رنگ به ترتیب 63 و 2/77% حاصل شد.
نتیجهگیری: براساس نتایج به دست آمده، فرایند
الکتروفنتون برای تجزیه فاضلاب حاوی رنگ و آلایندههای مقاوم میتواند به عنوان پیش تصفیه
استفاده شود. این تکنولوژی قابل اجرا، باعث بهبود قابلیت تصفیهپذیری زیستی فاضلاب
نساجی نیز میشود.
سمیه گلباز، احمد جنیدی جعفری، روشنک رضایی کلانتری،
دوره 5، شماره 4 - ( 11-1391 )
چکیده
MicrosoftInternetExplorer4
زمینه و هدف: سیانید، آلایندهای
سمی است که در پساب صنایع مختلف مانند آهن و استیل، استخراج ذغال سنگ، ساخت فلزات
غیر آهنی و آبکاری فلزات وجود دارد. با توجه به سمیت بالای این آلاینده، وجود آن
در منابع آبی و پسابها، خطر جدی برای سلامتی و حیات موجودات زنده به شمار میآید.
جهت حفظ سلامتی افراد، کنترل غلظت این آلاینده در حد استاندارد ضروریست. هدف اصلی
این مطالعه، بررسی کارایی فرایند فنتون در حذف سیانید از محیطهای
آبی بود.
روش بررسی: این تحقیق یک مطالعه تجربی است که در
مقیاس آزمایشگاهی و در سیستم بسته انجام شد. در طی انجام فرایند اکسیداسیون فنتون،
اثر pH، نسبت مولی H
2O
2/
Fe
2+ ، زمان تماس و تاثیر غلظت اولیه سیانید
بر راندمان حذف این آلاینده از محیطهای آبی، مورد مطالعه قرار گرفت. در تحلیل
دادهها از نرم افزار Excel استفاده شد.
یافتهها: سیانید با غلظت اولیه mmol/L 0/4 در شرایط بهینه 4 pH=، نسبت مولی 046/0 = H
2O
2/Fe
2+ (mmol/L 27/0 = Fe
2+)، بعد از مدت زمان
h 1، به علت عامل
اکسیدکننده رادیکالهای هیدروکسیل، حدود 92% حذف شد و با افزایش زمان واکنش، تغییر
محسوسی در راندمان حذف مشاهده نشد. راندمان فرایند
فنتون با افزایش غلظت
اولیه سیانید از mmol/L 4/0 به mmol/L
6/0 از 92 به 60% کاهش یافت.
نتیجهگیری: نتایج این مطالعه نشان داد، روش
اکسیداسیون فنتون میتواند به عنوان گزینهای مناسب به هنگام طراحی و انتخاب روش
حذف سیانید جهت دستیابی به استانداردهای زیست محیطی مد نظر قرار گیرد.
مهدی جهانگیری، مسعود نقاب، وحید خادمیان، رضا رستمی، علی کریمی، ماندانا آقابیگی، عباسعلی کسایی نسب،
دوره 6، شماره 1 - ( 2-1392 )
چکیده
زمینه و هدف: فاضلاب حاوی عوامل بیماریزای مختلفی شامل ویروسها، باکتریها، قارچها و ... است که در طی فرایندهای مختلف تصفیه میتواند به صورت هوابرد در آمده و هوای اطراف را آلوده کند. این مطالعه با هدف تعیین نوع و تراکم بیوآیروسلها در هوای یک تصفیه خانه فاضلاب پتروشیمی انجام شد.
روش بررسی: در این مطالعه مقطعی میزان تراکم بیوآیروسلها در بخشهای مختلف یک تصفیه خانه فاضلاب پتروشیمی با استفاده از روش شماره 0800 موسسه ملی بهداشت و ایمنی امریکا (NIOSH) اندازهگیری و با تراکم نقطه مرجع مقایسه شد. برای نمونهبرداری از هوا از محیطهای کشت آگار خونی دکسترو آگار و نمونه بردار تک مرحلهای آندرسن با دبی L/min 3/28 استفاده شد. مدت زمان نمونهبرداری به طور متوسط min 10 بود. نمونههای جمعآوری شده بلافاصله در آزمایشگاه به مدت 48 ساعت در انکوباتور قرار گرفته و سپس مورد شمارش قرار گرفتند.
یافتهها: میانگین تراکم بیوآیروسلهای باکتریایی و قارچی اندازهگیری شده در کل واحدهای تصفیهخانه به ترتیب (M±SD) CFU/m3 49/185±70/731 و 58/10±43/28 بود که این میزان به ترتیب 35 برابر و 45/1 برابر تراکم اندازهگیری شده در نقطه مرجع بود. اختلاف میانگین تراکم باکتریها در واحدهای تصفیه فاضلاب با تراکم نقطه مرجع از نظر آماری معنیداربود.
نتیجهگیری: نتیجه این مطالعه نشان داد در مجموع تراکم بیوآیروسلها به ویژه باکتریها از تراکم نقطه مرجع بالاتر بود. بالاترین میزان تراکم بیوآیروسلها در حوضچه هوادهی اندازهگیری شد که با استفاده از سیستمهای هوادهی افشانهای میتوان میزان انتشار بیوآیروسلها از آن را کاهش داد.
سمیه علی جانی، محمد واعظ، عبدالصمد زرین قلم مقدم،
دوره 6، شماره 2 - ( 6-1392 )
چکیده
زمینه و هدف: نگرانی روز افزون در مورد تخلیه رنگهای سنتتیک به آبهای طبیعی در حین فرآیند رنگدهی در صنایع مختلف، استفاده از عملیاتهای مؤثر جهت حذف و جداسازی این آلایندهها را ضروری میسازد. در این مقاله، از نانو ذرات دیاکسید تیتانیوم تثبیت شده جهت تخریب فتوکاتالیستی رنگ اسیدی سیاه 26 در یک راکتور بستر ثابت استفاده شد. روش بررسی: در این بررسی، از الیاف گونی به عنوان پایه برای تثبیت فتوکاتالیست استفاده شد. خواص ساختاری فتوکاتالیستهای تثبیت شده با استفاده از آنالیزهای SEM و XRD مورد بررسی قرار گرفت. به منظور بررسی عملکرد فرایند تخریب از اسپکتروفتومتری جذب UV-vis و آنالیز مقدار اکسیژن شیمیایی خواهی (COD) استفاده شد. اثر pH، آنیونها، مقدار H2O2 و غلظت اولیه رنگ بر روی میزان رنگزدایی در سیستم تثبیت شده مورد بررسی قرار گرفت و مقادیر بهینه آنها مشخص گردید. یافتهها: آنالیز SEM تشکیل بلورهای TiO2 را بر روی الیاف گونی تأیید میکند. نتایج XRD نشان میدهد که در نتیجه عملیات تثبیت، در ساختار بلوری فتوکاتالیست تغییر چندانی اتفاق نمیافتد. نتایج نشان میدهد که میزان رنگ باقیمانده در سیستم تثبیت شده پس از گذشت 1h از تجزیه رنگ اسیدی، 40% و کمتر از سیستم سوسپانسیون (54%) است. نتایج COD نشان میدهد که ذرات TiO2 تثبیت شده بر روی الیاف گونی، تقریبا 94% ترکیبات آلی موجود در محلول را پس از گذشت 3h از تجزیه فتوکاتالیستی رنگ اسیدی تخریب میکند. نتیجهگیری: استفاده از نانو ذرات دی اکسید تیتانیوم تثبیت شده بر الیاف گونی میتواند به عنوان یک روش مؤثر و کم هزینه، در حذف آلایندهها از فاضلاب بهکار رود.
احمدرضا یزدانبخش، اکبر اسلامی، اکرم نجفی چالشتری،
دوره 6، شماره 2 - ( 6-1392 )
چکیده
زمینه و هدف: فرمالدئید یکی از ترکیبات پر کاربرد در برخی از صنایع است؛ بنابراین ورود این ترکیب به فاضلاب این صنایع اجتنابناپذیر است. به دلیل سمیت این ماده برای انسان و موجودات زنده تصفیه فاضلابهای حاوی این آلاینده، قبل از دفع به محیط ضروری است. هدف از این مطالعه تعیین کارایی بیوراکتور ناپیوسته متوالی هوازی (SBR) جهت حذف فرمالدئید از فاضلاب است. روش بررسی: راکتور SBR هوازی در مقیاس آزمایشگاهی به حجم کل 6/15L و حجم مفید 4L جهت حذف فرمالدئید از فاضلاب مصنوعی مورد استفاده قرار گرفت. در این راکتور حذف فرمالدئید و COD در بار آلی ورودی معادل 0/031kgCOD/m3.h تا 0/156 با زمان ماندهای 6، 8، 10 و 12 h مورد مطالعه قرار گرفت. یافتهها: با استفاده از لجن هوازی حدود یک ماه خودهی میکروارگانیسمها با فرمالدئید بطول انجامید. نتایج نشان داد زمان ماند hr 6 برای رسیدن به راندمان مناسب حتی با کمترین بارگذاری، مناسب نیست. بیشترین راندمان حذف در بارگذاری آلی 0/031kgCOD/m3.h و با زمان هوادهی 12h به میزان 90/52% برای COD و 95/32% برای فرمالدئید مشاهده شد. در این زمان ماند با افزایش بار آلی بازده حذف کاهش یافته و در بارگذاری 0/156kgCOD/m3.h متوسط راندمان حذف به 46/44% برای COD و 69/12% برای فرمالدئید رسید. حداکثر غلظت MLSS در بارگذاری 0/091kgCOD/m3.h برابر 2863mg/L مشاهده گردید. نتیجهگیری: نتایج نشان میدهد که با ملاحظات زماند ماند، تامین جرم سلولی و بارگذاری مناسب، راکتور ناپیوسته متوالی هوازی با کارایی بالا در حدود 95% میتواند به عنوان یک فناوری قابل اجرا، کارآمد و قابل اعتماد برای تصفیه فاضلابهای حاوی فرمالدئید مورد استفاده قرار گیرد.
مصطفی لیلی، سید غلامرضا موسوی، کاظم ندافی، رسول خسروی،
دوره 6، شماره 2 - ( 6-1392 )
چکیده
زمینه و هدف: فورفورال با فرمول شیمیایی C5H4O2 یک ترکیب شیمیایی سمی و خطرناک برای انسان و محیط زیست محسوب میشود. فورفورال و مشتقات آن مانند الکل فورفوریل را به تنهایی و یا با فنول، استون و یا اوره، عمدتا برای تولید رزینهای جامد استفاده میکنند. دومین کاربرد مهم فورفورال مربوط به تولید حلالهایی مثل فوران و تترافوران است که به عنوان یک حلال انتخابی در تولید، تصفیه و پالایش روغنها و روانکنندهها از محصولات نفتی کاربرد فراوانی دارد. در زمینه حذف و بازیابی فورفورال تحقیقات چندی انجام گرفته است ولی با توجه به مزایایی که روشهای بیولوژیکی دارند در این مطالعه استفاده از این روشهای دوستدار محیط زیست مورد بررسی قرار گرفته است.
روش بررسی: در این مطالعه از راکتور بیولوژیکی سیکلی (CBR) و گرانولهای قارچ فوزاریوم کولموروم برای تجزیه بیولوژیکی غلظتهای مختلف فورفورال و COD معادل در شرایط راهبری مختلف استفاده شد. سنجشها بر مبنای تعیین میزان تجزیه فورفورال توسط دستگاه اسپکتروفتومتر در طول دوره راهبری و اندازهگیری تغییرات COD ورودی و خروجی به روش رفلاکس راکتور بسته بود.
یافتهها: راکتور بیولوژیکی سیکلی با دبیهای مختلف فاضلاب حاوی فورفورال و برای دورههای زمانی متفاوت راهبری شد. در تمام دبیهای استفاده شده، میزان تجزیه فورفورال و COD بهترتیب بیش از 99% و 90% حاصل شد. گرانولهای قارچ فوزاریوم نیز در دماهای متفاوت با غلظتهای مختلف فورفورال در مواجهه قرار داده شدند که توانایی بالایی در حذف فورفورال از خود نشان دادند.
نتیجهگیری: تحت شرایط متفاوت راهبری سیستمهای بیولوژیکی، راندمانهای بالایی از حذف فورفورال مشاهده شد ولی به طور کلی CBR در مقایسه با گرانولهای قارچ فوزاریوم در زمانهای کوتاهی به راندمان مطلوب و مورد نظر رسید. بنابراین با توسعه این سیستمها میتوان از آنها بهجای روشهای شیمیایی در تصفیه فاضلابهای حاوی فورفورال استفاده نمود.