زمینه و هدف: معدن گهرزمین سیرجان بیشترین ذخیره سنگ آهن را در منطقه گلگهر داشته و با توجه به گستردگی فعالیت و نبود مطالعه جامع در این زمینه، هدف از این مطالعه، ارزیابی چرخه زندگی (LCA) مرحله استخراج سنگ آهن از این معدن بوده است.
روش بررسی: هدف از LCA، ارزیابی اثرات استخراج سنگ آهن از معدن گهرزمین بر سلامت انسان، کیفیت اکوسیستم و تقلیل منابع بوده و مرز سیستم نیز فرایند حفاری و انفجار انتخاب شد و براساس مدل گهواره-تا-دروازه و رویکرد نسبتدادنی، تولید ton 1 سنگ آهن بهعنوان واحد عملکردی در نظر گرفته شد. از نرمافزار سیماپرو و روش ReCiPE در دو نقطه میانی و پایانی برای ارزیابی اثرات و آسیبها استفاده شد.
یافتهها: نتایج نشان داد که بیشترین بار محیط زیستی مخرب در تمامی ردهها مربوط به حملونقل با کامیون با ظرفیت بزرگتر از ton 20 (51/1 درصد) بوده که برای باطلهبرداری استفاده میشود. اثرات مخرب حملونقل بر رده اثرات تشعشعات یونیزان (اثرگذار بر سلامت انسان)، کاربری زمین و اوتریفیکاسیون آبهای شیرین (اثرگذار بر کیفیت اکوسیستم) بیش از 95 درصد بوده است. آلاینده مسئول در رده اثرات ذکرشده بهترتیب کربن-14، نابودی زمین کشاورزی و BOD5 و COD رها شده در نتیجه استخراج سنگ آهن به محیطزیست بوده است. متوسط آسیب وارد شده از نهادهها بر سلامت انسان، کیفیت اکوسیستم و تقلیل منابع بهترتیب برابر با 89/8، 5/5 و 4/6 درصد بوده است.
نتیجهگیری: با توجه به اثرات منفی حملونقل، پیشنهاد میگردد جهت افزایش پایداری محیط زیستی از کامیونهای با استانداردهای یورو 5 و بالاتر و یا از سوختهای تجدیدپذیر استفاده گردد.
