زمینه و هدف: زهرابههای قارچی (مایکوتوکسین ها) متابولیت های ثانویه سمی هستند که توسط قارچ ها تولید شده و محصولات غذایی مانند گندم را آلوده می کنند؛ در صورت مصرف این محصولات توسط انسان، خطرات سلامتی قابلتوجهی را به همراه دارند.
روش بررسی: این مطالعه به منظور اندازه گیری هشت نوع زهرابه قارچی شامل داکسینیوالنول (DON)، زیرالنون ((ZEN، اکراتوکسین A (OTA)، آفلاتوکسین کل و آفلاتوکسین های B1، B2، G1 و G2در آرد تولیدی کارخانه های شهر اردبیل انجام شد. برای این منظور، تعداد هشت نمونه شامل شش نمونه آرد نان لواش و دو نمونه آرد نان بربری از کارخانه های تولیدی آرد اردبیل جمع آوری و طی عمل آوری، به روش استخراج فاز جامد با استفاده از ستون های ایمینوافینیتی تغلیظ و جداسازی مناسب بر روی آن صورت گرفت و در انتها با استفاده از دستگاه کروماتوگرافی مایع با کارآیی بالا (HPLC) همراه با آشکارسازی اسپکتروفلوریمتری (در مورد داکسی نیوالنول آشکارسازی فوق بنفش)، سنجش زهرابه های قارچی صورت گرفت.
یافته ها: نتایج نشان داد که میزان داکسینیوالنول در سه نمونه آرد لواش به ترتیب 178/7، 136/4 و ng/g 188 و در بقیه نمونه های آرد لواش و بربری، کمتر از مقدار قابل تشخیص توسط دستگاه ( ng/g100) بود. میزان سایر زهرابه های قارچی مورد سنجش نیز در تمام نمونه ها کمتر از حد تشخیص دستگاه برای هر کدام بود.
نتیجهگیری: در این پژوهش، مشخص گردید میزان تمام هشت زهرابه قارچی مورد آزمون کمتر از حد مجاز آنها در آرد گندم طبق استاندارد شماره 5925 سازمان استاندارد ملی ایران است. با وجود مسرتبخش بودن نتایج این مطالعه، پایش انواع آرد و سایر فرآورده های گندم در فصول دیگر سال به دلیل تامین گندم از مناطق مختلف کشور یا سایر کشورها توصیه می شود.
