زمینه و هدف: پذیرش مجدد بیماران تنفسی یکی از شاخصهای مهم در ارزیابی کیفیت خدمات سلامت و نشان دهنده بار بیماریهای مزمن است. هدف این مطالعه بررسی اثرات تجمعی PM2.5 و برآورد خطر منتسب پذیرشهای مجدد بیماران تنفسی در سنندج طی سالهای 1396 تا 1401 بود.
روش بررسی: در این مطالعه، مجموعه ای از دادههای سازمان هواشناسی، دادههای پذیرش مجدد بیماران تنفسی همراه با تلفیقی از دادههای ایستگاه پایش محیط زیست و دادههای سنجش از دور استفاده شد. ارتباط بین PM2.5 و پذیرش مجدد به وسیله مدل رگرسیون شبه پارامتریک با توابع غیر خطی جهت کنترل مخدوشگرهای شناخته شده و اندازهگیری نشده (ناشناخته) بررسی شد. همچنین اثرات تجمعی تا 21 روز پس از مواجهه و خطر منتسب به تفکیک سن و جنس محاسبه گردید.
یافتهها: افزایش غلظت PM2.5 اثر تجمعی معنیداری به ویژه در مردان و افراد زیر 65 سال بر پذیرش مجدد داشت. در گروه سنی زیر 65 سال، الگوی پاسخ اغلب با لگ زمانی همراه بود، اما سالمندان بیشترین خطر را در روزهای ابتدایی مواجهه داشتند. برآورد خطر منتسب نشان داد حدود 3500 پذیرش مجدد در دوره مطالعه به PM2.5 قابل انتساب بوده و از این مقدار بیشترین سهم مربوط به بازه غلظتی μg/m³ 15-0 بود.
نتیجهگیری: این مطالعه نشان داد ذرات معلق PM2.5 سهم بالایی در پذیرشهای مجدد بیماران تنفسی داشته و اثرات آن به صورت تجمعی و تأخیری ظاهر میشود. یافتهها بر ضرورت بازنگری استانداردهای کیفیت هوا، طراحی مداخلات پیشگیرانه متناسب با گروههای سنی و جنسی و توسعه سامانههای پایش و هشدار زودهنگام برای کاهش بار بیماریهای تنفسی و هزینههای نظام سلامت تأکید میکنند.
