زمینه و هدف: اندازه گیری میزان نشت پرتوها در مراکز پرتوپزشکی برای حفاظت سلامت پرتوکاران و مراجعه کنندگان ضروری است. این پژوهش با هدف ارزیابی میزان مواجهه پرتوکاران (منطقه تحت کنترل) و مراجعه کنندگان (منطقه تحت نظارت) با پرتوهای یونیزان در مراکز پرتوپزشکی استان قزوین انجام شد.
روش بررسی: این مطالعه توصیفی-مقطعی، بصورت سرشماری در 79 مرکز پرتو پزشکی انجام شد. مقدار دوز نشتی با دستگاه اتاقک یونش مدل FLUKE 451B اندازه گیری و برحسب μSv/h گزارش شد. با استفاده از الگوی کمیسیون حفاظت رادیولوژیکی آمریکا، میزان مواجهه در مناطق تحت کنترل و تحت نظارت برحسب mSv/year برآورد و در نهایت با شبیه سازی مونت کارلو، توزیع احتمالاتی میزان مواجهه پرتوکاران و مراجعه کنندگان تحلیل شد.
یافتهها: میانگین دوز نشتی در مناطق تحت کنترل و نظارت به ترتیب در محدوده μSv/h 1/7-0/1 و μSv/h 2/19-0/1 شناسایی شد. میانگین دوز مواجهه سالانه پرتوکاران و مراجعهکنندگان به ترتیب mSv/year 0/3079±0/1755 و mSv/year 5-10×14/9±6/2 برآورد شد که دارای اختلاف معنادار بود (0/0001< p). مطابق نتایج شبیه سازی مونت کارلو، 93 درصد دوز مواجهه پرتوکاران در محدوده mSv/year 0/98-0/0 و 95 درصد دوز مواجهه مراجعه کنندگان در محدوده mSv/year 0/01-0/0 برآورد شد.
نتیجهگیری: نتایج مطالعه نشان داد که دوز نشتی در مراکز پرتوپزشکی استان قزوین در محدوده مجاز قرار دارد. با این وجود، مشاهده مقادیر بالایی از نشت پرتوهای یونساز در بخشهای سیتی آنژیوگرافی و پزشکی هستهای، بر لزوم پایش مستمر، اجرای دقیق برنامههای کنترل کیفیت تجهیزات و رعایت اصول ALARA تاکید می کند. اگرچه نتایج مطالعه ماهیت مقطعی دارد، یافتهها میتواند مبنایی برای تدوین سیاستهای ایمنی در سطح ملی قرار گیرد.
