زمینه و هدف: رشد چشمگیر استفاده از وسایل نقلیه در سطح جهان، چالشهای محیط زیستی متعددی از جمله مدیریت تایرهای فرسوده را به همراه داشته است. این پسماندها به دلیل تجزیهناپذیری طولانیمدت و خطرات ناشی از انباشت آنها، تهدیدی جدی برای محیط زیست به شمار میروند. یکی از رویکردهای پایدار برای کاهش اثرات مخرب این مواد، جایگزینی آنها با بخشی از سنگدانههای بتن است. با این حال، مطالعات موجود در مورد تأثیر استفاده از تایرهای ضایعاتی بر ویژگیهای مکانیکی بتن، محدود بوده و تحلیل روندهای جهانی این حوزه نیز کمتر انجام شده است. هدف این پژوهش، ارزیابی تأثیر لاستیک ضایعاتی بر بهبود خواص مکانیکی بتن و بررسی روندهای جهانی استفاده از این رویکرد است.
روش بررسی: به منظور ارزیابی تأثیر پودر و خرده لاستیک بر مقاومت فشاری و کارایی بتن، از روش طراحی آزمایش تاگوچی و تحلیل واریانس استفاده شد. همچنین بهمنظور تحلیل روندهای مطالعاتی و همکاریهای علمی مرتبط در زمینه استفاده از لاستیکهای ضایعاتی در بتن، دادههای پایگاه اطلاعاتی اسکوپوس با نرمافزار VOSviewer تجزیه و تحلیل شدند.
یافتهها: با استفاده از نسبتهای بهینه خرده و پودر لاستیک، امکان تولید بتنی با مقاومت فشاری مناسب فراهم میشود. ضرایب همبستگی R² برای مقاومت فشاری 7 روزه، 28 روزه و کارایی بتن به ترتیب 92/41، 97/82 و 80/07 درصد بود. تحلیل علمسنجی حاکی از آن بود که کشورهای چین و هند در تولید مقالات علمی پیشرو هستند و توجه ویژهای به استفاده از لاستیک ضایعاتی در بتن دارند.
نتیجهگیری: این مطالعه نشان میدهد که استفاده از لاستیک ضایعاتی میتواند رویکردی مؤثر در بهبود خواص مکانیکی بتن باشد. با این حال، توسعه فناوریهای نوین برای بهینهسازی ترکیبات و بهبود دوام بلندمدت بتن ضروری است. علاوه بر این، نتایج علمسنجی، ضرورت تمرکز بیشتر بر پژوهشهای بینالمللی در این زمینه را برجسته میکند. این امر میتواند به پیشبرد فناوریهای پایدار در صنعت ساختوساز کمک کند.
