زمینه و هدف: هدف از انجام این مطالعه ارزیابی ارتباط بین پارامترهای اقلیمی و آلودگی هوای شهر مشهد با بیماران قلبی- عروقی و فوت ناشی از آن در سال 1393 توسط مدل سری زمانی است.
روش بررسی: دادههای بیماران (شامل موارد سرپایی و انتقال به بیمارستان) و مرگ و میر قلبی-عروقی از مرکز فوریتهای پزشکی و سازمان فردوسهای مشهد، پارامترهای اقلیمی همچون دما، فشار، رطوبت نسبی، سرعت باد و بارندگی از سازمان هواشناسی و آلایندههای شاخص هوا از مرکز پایش آلایندههای زیست محیطی مشهد برای دوره آماری سال 1393 گردآوری گردید. در این پژوهش، جهت بررسی تاثیر پارامترهای اقلیمی و مقادیر آلاینده هوا بر روی بیماران قلبی-عروقی و فوت ناشی از آن با تاخیر روزانه، هفتگی و ماهانه از مدل سری زمانی باکس جنکینز (مدل تلفیقی اتورگرسیون و میانگین متحرک معروف به ARIMA) در سطح معنیداری 5 درصد استفاده شد. سپس به بررسی اثر فصول بر تعداد بیماران مذکور و فوت ناشی از آن توسط آزمون ناپارامتری کروسکال-والیس پرداخته شد.
یافتهها: برازش مدل نهایی برای تعیین رابطه ماهانه میان عناصر اقلیمی و آلایندههای هوا با تعداد بیماران قلبی-عروقی و فوت ناشی از آن برابر یک مدل 0,0,0)) ARIMA است. در بررسی ماهانه، رطوبت (رابطه مستقیم)، دما (رابطه مستقیم)، سرعت باد (رابطه معکوس) و PM2.5 (رابطه معکوس) بهترتیب با میانگین 16/2471، 48/1628، 122/38 و 7/3905، اثر معنیداری با تعداد بیماران قلبی-عروقی داشته است. در موارد فوت نیز در بررسی ماهانه فشار (رابطه مستقیم)، دما (رابطه معکوس) و بارندگی (رابطه معکوس) بهترتیب با میانگین 6/5904، 1/5728 و 1/1704 رابطه معنیداری با میزان مرگ و میر بیماریهای قلبی-عروقی داشتهاند (0/05>p). نتایج نشان داد که تنها میان بیماران قلبی-عروقی در فصلهای مختلف سال تفاوت معنیداری وجود دارد و بیشترین میزان بیماران مذکور در فصل پاییز به تعداد 3778 نفر اتفاق افتاده است.
نتیجهگیری: از نتایج این مطالعه مشخص شد که ارتباط میان عناصر جوی و آلایندههای هوا با تعداد بیماران قلبی-عروقی در مطالعات کوتاه مدت قابل مشاهده بوده، هر چند در موارد مرگ و میر مطالعات بلندمدت میتواند اطلاعات بیشتری را نمایان کند. این مطالعه نشان داد که در وقوع بیماریهای قلبی-عروقی عناصر اقلیمی و آلایندههای هوا موثرند در صورتیکه در مرگ و میر تنها عناصر اقلیمی نقش اساسی را ایفا کردهاند. چالش اصلی مطالعه حاضر این است که بیماری قلبی-عروقی و مرگ ناشی از آن ممکن است تحت تاثیر پارامترهای دیگری غیر از موارد مطرح شده در این پژوهش، همچون متغیرهای مخدوشکننده متعدد فردی و محیطی نیز باشند.
