زمینه و هدف: میکروپلاستیکها آلایندههایی نوظهور و ماندگار در محیط هستند. شایعترین آنها شامل پلی اتیلن، پلیپروپیلن، پلیونیل کلراید، پلی فرمالدئید، پلی استایرن، پلیآمید است. به دلیل داشتن مواد شیمیایی و سمی، فلزات سنگین و قابلیت جذب و انتشار آلایندههای آلی پایدار تهدیدی جدی برای محیطزیست و سلامت انسان به شمار میآیند.
روش بررسی: پژوهش حاضر یک مطالعه مروری - توصیفی در سال 2024 است که به منظور گزارش فرایند جستوجو، مستندسازی و غربالگری از چک لیست پریزما برای بررسیهای سیستماتیک استفاده شد. روش کار با جستوجوی مقالات از سال 2019 تا آوریل 2024 با کلید واژههای Microplastics، Health risk،Emerging Contaminants و معادل فارسی آنها در پایگاههای داده الکترونیکی PubMed، Science Direct، Scopus و Magiran و SID بود.
یافتهها: اثرات میکروپلاستیکها بر سلامت انسان با جذب هیدروکربنهای آروماتیک چندحلقهای، دیاکسینها و سایر آلایندهها است که منجر به اختلالات عصبی و تنفسی مانند آسم، ذات الریه، سرطان ریه، سرگیجه، اختلالات روده و اثرات ژنوتوکسیک و سیتوتوکسیک میشود همچنین میکروپلاستیکها اثرات مضری بر روی گیاهان و جمعیت میکروبی، ساختار خاک و سلامت دام و انسان دارد.
نتیجهگیری: میکروپلاستیکها به عنوان یک چالش محیط زیستی، سلامت انسان و تنوع زیستی را تهدید می کنند؛ این ذرات به زنجیره غذایی نفوذ کرده و می توانند مشکلات هورمونی و بیماری های مزمن ایجاد کنند. آگاهیرسانی و اصلاح سیاستهای تولید و مصرف پلاستیک برای کاهش این آلودگی ضروری است.
