آرمان لطیفی، سید صادق حسینی، سارا رحیمی، وحید رحمانی، دکتر عاطفه اسفندیاری، هدایت سالاری،
دوره 16، شماره 1 - ( 1-1402 )
چکیده
تعهد حرفهای، مجموعهای از نگرشها، ارزشها، رفتارها و روابطی است که بهعنوان پایه و اساس قرارداد یک متخصص سلامت با جامعه عمل میکند. مطالعهی حاضر، با هدف تعیین نگرش دانشجویان پزشکی دانشگاه علوم پزشکی بوشهر به تعهد حرفهای، در سال 1401 انجام شد. جامعهی پژوهش این مطالعهی توصیفی، شامل 254 نفر از دانشجویان سه سال آخر دانشکدهی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی بوشهر بود که با سرشماری وارد مطالعه شدند. ابزار بررسی، پرسشنامهی استاندارد نگرش به تعهد حرفهای پزشکان بود. دادهها با استفاده از نرمافزار SPSS نسخهی 25 تجزیه و تحلیل شدند. برای تجزیه و تحلیل دادهها از آزمونهای توصیفی، آزمون همبستگی اسپیرمن و رگرسیون خطی و آزمون من ویتنی استفاده شد. میانگین و انحراف معیار سن دانشجویان شرکتکننده در مطالعه برابر با 25/2±69/24 سال بود. میانگین و انحراف معیار نمرهی نگرش به تعهد حرفهای در دانشجویان شرکتکننده در پژوهش برابر با 72/12±12/67 از 100 به دست آمد. بین متغیرهای سن و ترم تحصیلی و سابقهی شرکت در دورههای آموزشی مرتبط با اخلاق حرفهای با میانگین نمرهی نگرش، ارتباط آماری معنیدار وجود داشت (01/0P=)؛ اما بین جنسیت و نمرهی نگرش به تعهد حرفهای ارتباط معنادار آماری وجود نداشت (05/0P>). مراکز آموزشی و استادان آن، بهعنوان اثرگذارترین نیروها بر شکلدهی اخلاق دانشجویان، باید برنامهی آموزشی را بر اساس آموزش و الگوسازی در زمینهی حرفهایگری پزشکی، با درنظرگرفتن نیازهای حرفهای، بازنگری و بهخوبی اجرا کنند.
علی اکبری، علیرضا آرمان، علیرضا نیکبخت نصرآبادی،
دوره 17، شماره 0 - ( ویژه نامه یازدهمین کنگره سالیانه اخلاق پزشکی 1403 )
چکیده
شجاعت اخلاقی برای پرستاران بخش مراقبتهای ویژه (ICU)در رویارویی با چالشهای اخلاقی و حمایت از بیماران، حیاتی است؛ با اینحال، عوامل اثرگذار بر بروز این ویژگی، بهخوبی درک نشدهاند. این مرور به شناسایی پیشبینیکنندههای کلیدی شجاعت اخلاقی در پرستاران بخش مراقبت ویژه پرداخته و بینشهایی برای بهبود تصمیمگیری اخلاقی و مراقبت از بیماران در محیطهای بحرانی ارائه داده است. این مطالعه بر اساس اصول مرور نظاممند کاکرین و دستورالعملهای PRISMA انجام شده است. با استفاده از کلیدواژههای انگلیسی و فارسی مرتبط با شجاعت اخلاقی، پرستاران بخش مراقبت ویژه و پیشبینیکنندهها در پایگاههای دادهی بینالمللی PubMed Scopus, و Web of Science جستوجویی جامع انجام گرفت و منابع خاکستری از طریق Google Scholar بررسی شدند. هیچ محدودیت زمانی برای جستوجو اعمال نشد. معیارهای ورود، شامل مطالعات مشاهدهای متمرکز بر پیشبینیکنندههای شجاعت اخلاقی در پرستاران ICU بود. معیارهای خروج، شامل مقالات تکراری، مرورها، کارآزماییهای بالینی، دیدگاهها و مقالات فاقد دادههای اولیه یا روششناسی شفاف بود. دو نویسنده، غربالگری و استخراج دادهها را بهصورت مستقل انجام دادند و اختلافات از طریق توافق با نویسندهی سوم حل شد. برای ارزیابی کیفیت از مقیاس نیوکاسلاتاوا (NOS) استفاده شد و دادههای مطالعات انتخابشده بهصورت نظاممند در یک جدول استخراج سازماندهی شدند. در مجموع، ۱۳۶ مقاله شناسایی شد که پس از غربالگری، ۲۴ مطالعهی مشاهدهای شامل ۴ مطالعهی مقطعی و ۸ مطالعهی کوهورت انتخاب شدند. این مطالعات، عوامل کلیدی اثرگذار را بر شجاعت اخلاقی در پرستاران ICU شناسایی کردند که شامل سن، جنسیت، تجربهی حرفهای، آموزش اخلاقی و حمایت محیط کار بود. پرستاران مسنتر و زنان، تمایل بیشتری به بروز شجاعت اخلاقی داشتند؛ همچنین، پرستارانی که تجربهی کاری بیشتری داشتند و آموزش رسمی اخلاقی دریافت کرده بودند، توانایی بیشتری برای مقابله با چالشهای اخلاقی نشان دادند؛ علاوهبراین، محیط کار حمایتی و باورهای اخلاقی شخصی در تشویق پرستاران به حمایت از بیماران و مقابله با رفتارهای غیراخلاقی، نقشی مهم ایفا کردند. این یافتهها، اهمیت عوامل فردی و سازمانی را در تقویت شجاعت اخلاقی برجسته میکند. این مرور نشان میدهد، سن، جنسیت، تجربه، آموزش اخلاقی و حمایت محیط کار از پیشبینیکنندههای کلیدی شجاعت اخلاقی در پرستاران ICU هستند و اهمیت عوامل فردی و سازمانی را در ارتقاء رفتار اخلاقی نشان میدهد.
امین آرمان، مینا مبشر، محمد امینی زاده،
دوره 17، شماره 1 - ( 1-1403 )
چکیده
تصمیمگیری دربارهی ادامهدادن یا قطعکردن درمانهای طولانیکنندهی حیات برای بیماران انتهایی که از نظر پزشکی معالجهناشدنیاند، از چالشبرانگیزترین موضوعات در نظام سلامت است. وصیت پزشکی بیمار، یکی از راهکارهایی است که در این باره، در دنیا مطرح شده است. بیمار در موقعیتی که هنوز ظرفیت تصمیمگیری دارد، نظرات خود را دربارهی نحوهی ادامهدادن درمانهای طولانیکنندهی حیات ثبت میکند. ثبت وصیت پزشکی، به لحاظ اخلاقی میتواند با دیدگاه اصولگرایی، احترام به حق استقلال فردی بیمار و ارزیابی منافع و مضرات ارائهی این خدمات، توجیهپذیر باشد؛ لیکن همواره اعتقادات و باورهای مذهبی بیماران و وابستگان و درمانگران بر این موضوع اثرگذار است. از منظر دین مبین اسلام، حفظ حیات انسان، مبنای بسیاری از تصمیمسازیها دربارهی این موضوع است. قواعد فقهی و حقوقی متعددی، همچون: قاعدهی تسلیط و اذن در تصرف، قواعد نهی از القاء در مهلکه، حرمت قتل نفس، قاعدهی لاضرر و قاعدهی وجوب دفع ضرر از یک طرف و توجه به مفهوم حیات غیرمستقرّه در مادهی ۳۷۲ قانون مجازات اسلامی و قواعد حرج و لاضرر و نیز توجه به قاعدهی حرمت امور لغو و لعبی از طرف دیگر، میتواند به تصمیمهایی متفاوت دربارهی ادامهدادن یا قطعکردن درمانهای طولانیکنندهی حیات بینجامد؛ بااینحال، با توجه به انواع وصیت در فقه اسلامی، طبق عقد صلح، ثبت درخواست بیمار برای چگونگی ادامهدادن درمان امکانپذیر است. این مطالعه نشان داد، کاربرد وصیت پزشکی در نظام سلامت ایران نیازمند واکاوی دقیقتر مبانی اخلاقی و حقوقی و شرعی است.
