اخلاق هوش مصنوعی، مجموعهای از اصول و استانداردهایی است که متخصصان و کاربران در طراحی و استفاده از هوش مصنوعی به آنها توجه میکنند و احترام به حریم کاربران، امنیت و عدالت در استفاده از هوش مصنوعی را در بر میگیرد. هدف از این پژوهش، تحلیل علمسنجی مطالعات انجامشده در این حوزه، تا زمان کنونی و یافتن ویژگیها و موضوعات ترند در آنها بوده است؛ ازاینرو، نخست، با استفاده از سرعنوانهای موضوعی پزشکی مش (MESH) که هوش مصنوعی و اخلاق بودند، در پایگاه PubMed جستوجو صورت گرفت؛ سپس، تمام مدارک نمایهشده از ابتدا تا تاریخ اول سپتامبر ۲۰۲۴، بازیابی و ذخیره شدند. در مرحلهی بعد، تحلیل علمسنجی و مصورسازی دادهها با استفاده از برنامهی R انجام گرفت و نتایج در قالب جدولها و نمودارها و نقشههای علمی، ارائه شدند. 534 مدرک از سال 1986 تا 2024 در این حوزه وجود داشت که بیشترینِ آنها (n=70)، در سال 2024 منتشر شده بودند. مجلهی The American Journal of Bioethics بیشترین مطالعه را در این زمینه منتشر کرده بود (n=30) و Melissa D McCradden ) از گروه اخلاق زیستی دانشگاه تورنتو کانادا( با پنج مقاله، پرکارترین نویسنده در این حوزه بوده است. University of Oxford با ۲۴ مقاله و Stanford University School of Medicine با ۲۱ مقاله، بهترتیب، بیشترین مقاله را در این حوزه، منتشر کرده بودند؛ همچنین، ایالات متحده آمریکا (n=236)، آلمان (n=91) و فرانسه (n=52) بهترتیب، فعالترین کشورها در حوزهی اخلاق و هوش مصنوعی بودهاند. Research Personnel، Informed Consent / Ethics و Artificial Intelligence / Ethics /Trends هر سه، بیشترین ترند موضوعی در سال ۲۰۲۴ بودهاند و در سال ۲۰۲۳ نیز Privacy Biomedical Research, و Education, Medical بهترتیب، بیشترین ترند موضوعی، در این حوزه بودهاند. در طی سالهای اخیر، تولیدات علمی حوزهی اخلاق و هوش مصنوعی، رشد صعودی داشتهاند. به نظر میرسد این رشد، بهمنظور توسعهی روزافزون طراحی و نیز کاربرد هوش مصنوعی در حوزههای مختلف علمی و نیز زندگی روزمره است؛ ازاینرو، توجه به جنبههای مختلف اخلاقی و نکات مهم نوظهور در این حوزه و نیز افزایش همکاریهای بینالمللی در پژوهش و آموزش، میتواند به استفادهی مؤثرتر از هوش مصنوعی و چالشهای کمتر در این حوزه منجر شود.
