فاطمه غنودی، زهرا امراله مجدآبادی، سحر کیوانلو شهرستانکی،
دوره 17، شماره 0 - ( ویژه نامه یازدهمین کنگره سالیانه اخلاق پزشکی 1403 )
چکیده
پیروی متخصصان بهداشت و درمان از اصول اخلاق پزشکی، برای بهبود کیفیت مراقبت از بیماران سالمند ضروری است. با توجه به افزایش سن جمعیت در ایران، اهمیت این موضوع، بهطور مداوم در حال افزایش است؛ ازاینرو، یکپارچهسازی کل زیرساختهای مراقبت برای رویارویی با چالشهای مراقبتهای بهداشتی و شناسایی چالشهای اخلاق پزشکی در فرایند مراقبت از سالمندان و تلاش برای رفع آنها، با هدف اجرای عملی اخلاق پزشکی و پاسخ به نیازهای مراقبتی فعلی و آتی این بیماران، حائز اهمیت است. این مطالعه با هدف شناسایی و بررسی چالشهای اخلاق پزشکی فرایند مراقبت از سالمندان انجام شد. در مطالعهی حاضر، با استفاده از رویکرد مبتنی بر Aveyard، واژگان کلیدی چالش اخلاقی، مراقبت و بیماران سالمند، با هدف یافتن مقالات منتشرشده از سال ۲۰۱۷ تاکنون، در پایگاههای اطلاعاتی PubMed، CINAHL، Web of Science and Scopus Database، Ethics Share و موتور جستوجوی Google Scholar جستوجو شدند. معیار ورود، مقالات منتشرشده به زبان انگلیسی و فارسی و مرتبط با هدف پژوهش بود. مطالعاتی که متن کامل آنها در دسترس نبود، از مطالعه خارج شدند. در مجموع، سی مقاله که به تجزیه و تحلیل نظاممند چالشهای اخلاقی در مراقبت از سالمندان پرداخته بودند، وارد مطالعه شدند. نتایج نشان داد، احترام به خودمختاری بیماران سالمند، رعایت کرامت و حفظ حریم خصوصی آنان، آموزش و آگاهی اندک در حوزهی ارتباطات بین حرفهمند و بیمار و فقدان فعالیتهای دوستدار سالمند در مراکز ارائهی خدمات بهداشتی، با وجود مشکلات عاطفی ناشی از موقعیتهای مزمن پیچیده که نیازمند گسترش دسترسی سالمندان به حمایت روانی مناسب است، عمدهترین چالشهای اخلاقی در این فرایند هستند. این مطالعه نشان داد، چالشهای اصلی اخلاقی، تحت تأثیر عوامل شناختی، آموزشی، عملی و ساختاری قرار دارند؛ ازاینرو، نیازمند مراقبت یکپارچه با جهتگیری مراقبت بیمار سالمند با پیشزمینهسازی ترجیحات مستقل آنها و اطمینان از روابط خوب پزشک با بیمار در تصمیمگیری بالینی هستند. برای کاهش این چالشها، استفاده از برنامههای آموزشی مناسب برای ارتقاء جنبههای کمی و کیفی آموزش اخلاق پزشکی برای متخصصان بهداشت و درمان، ازجمله: دانشجویان و کارکنان بهداشتی و اعضای هیئت علمی، ضروری است. با توجه به اهمیت این موضوع پیشنهاد میشود، برنامههای آموزشی مداوم برای پرستاران و سایر متخصصان حوزهی سلامت طراحی شود تا بتوانند با چالشهای اخلاقی موجود آشنا شوند و کیفیت خدمات ارائهشده به سالمندان را ارتقا دهند.
