فائزه رستمیان، فاطمه خسروی،
دوره 17، شماره 0 - ( ویژه نامه یازدهمین کنگره سالیانه اخلاق پزشکی 1403 )
چکیده
گزارشدهی خطاهای دارویی، در ارتقاء ایمنی بیمار و بهبود کیفیت مراقبتهای پرستاری، بسیار اهمیت دارد. این گزارشدهی میتواند به شناسایی و کاهش اشتباهات پزشکی و درمانی منجر شود و در نتیجه، کیفیت مراقبتها را بهبود بخشد؛ بااینحال، موانعی متعدد در مسیر گزارش این خطاها وجود دارد که میتواند مانع گزارشدهی و موجب تداوم اشتباهات در محیطهای بالینی گردد. این مطالعه با هدف تعیین موانع گزارشدهی خطاهای دارویی در پرستاران ایران از طریق مرور روایتی انجام شد. در این مطالعهی مرور روایتی، کلیدواژههای پرستاران، موانع گزارشدهی، علل گزارشندادن، خطاهای دارویی، اشتباهات دارویی، ایران و معادلهای انگلیسی آنها در پایگاههای دادهی Science Direct، PubMed، SID، Scopus، CINAHL، Magiran و موتور جستوجوگر Google Scholar جستوجو شدند. مقالات تحقیقی به زبان فارسی و انگلیسی که بین سالهای ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۳ در زمینهی موانع گزارشدهی خطاهای دارویی در پرستاران ایران منتشر شده بودند و امکان دسترسی به متن کامل آنها فراهم بود، برای بررسی انتخاب شدند. در مجموع، ۶۷ مقاله در جستوجوی ابتدایی شناسایی شد که پس از بررسی عنوان و چکیده و در برخی نمونهها، مطالعهی متن کامل مقالات، ۲۳ مقاله که با هدف پژوهشی این مطالعه همخوانی داشتند، انتخاب و بررسی شدند. نتایج بررسی مقالات نشان داد، موانع گزارشدهی خطاهای دارویی در پرستاران ایران شامل عوامل فردی و سازمانی و فرهنگی متعدد است. مهمترین موانع فردی عبارتاند از: ترس از پیامدهای قانونی و شغلی، نگرانی از تأثیر منفی بر ارزیابی عملکرد و ترس از برچسبگذاری بیلیاقتی. از سوی دیگر، موانع سازمانی شامل فشار کاری، کمبود زمان، نبود سیستم گزارشدهی کارآمد و فقدان پشتیبانی از سوی مدیران و همکاران است؛ همچنین، فرهنگ ایمنی ضعیف در بیمارستانها و آموزش اندک در زمینهی اهمیت گزارشدهی خطاها از دیگر عوامل محدودکنندهی گزارشدهی است. برای کاهش این موانع، ضروری است که مدیران بیمارستانها و مسئولان سیستمهای بهداشتی با فراهمکردن آموزشهای مناسب و ایجاد فضای حمایتی، پرستاران را به گزارشدهی تشویق کنند. ایجاد جلسات آموزشی منظم و اعلام نتایج گزارشدهی بهصورت مثبت و بدون قضاوت میتواند اعتماد پرستاران را به سیستم گزارشدهی افزایش دهد؛ همچنین، تقویت سیستمهای گزارشدهی و ارتقاء فرهنگ ایمنی با مشارکت فعال پرستاران و مدیران، به بهبود کیفیت مراقبتهای پرستاری و کاهش خطاهای دارویی کمک میکند.
