محمد زیرک، سیما مقدسیان، فرحناز عبدالهزاده، آزاد رحمانی،
دوره 4، شماره 4 - ( تیر ماه 1390 )
چکیده
پرستاران هر روزه در محیط کار خود با موقعیتهای زیادی روبهرو میشوند که مستلزم تصمیمگیری اخلاقی میباشد. بنابراین، دانشجویان پرستاری باید در طول دوران تحصیل خود به سطح مناسبی از تکامل اخلاقی دست یابند. تاکنون سطح تکامل اخلاقی دانشجویان پرستاری در ایران مورد بررسی قرار نگرفته است. بنابراین، هدف این مطالعه تعیین سطح تکامل اخلاقی دانشجویان پرستاری است.
این مطالعهی توصیفی- همبستگی در سال 1389 انجام شد. نمونهی پژوهش عبارت بود از 115 دانشجوی سال سوم و چهارم پرستاری دانشگاه علوم پزشکی تبریز که با روش سرشماری انتخاب شدند. جهت تعیین سطح تکامل اخلاقی دانشجویان از پرسشنامهی آزمون معمای پرستاری استفاده گردید. این پرسشنامه بر اساس نظریهی تکامل اخلاقی Kohlberg طراحی شده و تکامل اخلاقی دانشجویان را در سه سطح پیشعرفی، عرفی و پسعرفی بررسی مینماید. همچنین، در این پرسشنامه میزان رعایت ملاحظات بالینی توسط دانشجویان نیز بررسی میشود. برخی مشخصات فردی اجتماعی دانشجویان نیز با استفاده از پرسشنامه جمعآوری شد. تجزیه و تحلیل دادهها با استفاده از نرم افزار آماری SPSS و آمار توصیفی و استنباطی انجام گرفت.
مشخص شد که 13 دانشجو (3/11 درصد) در مرحلهی پیشعرفی، 33 دانشجو (7/28 درصد) در مرحلهی عرفی، 55 دانشجو (8/47 درصد) در مرحله پسعرفی قرار داشتند و 14 دانشجو (1/12 درصد) نیز در تصمیمگیری اخلاقی خود ملاحظات بالینی را بیشتر مد نظر قرار میدادند. بین سطح تکامل اخلاقی دانشجویان با سن (49/0 =P)، جنس (21/0 =P)، وضعیت تأهل (79/0 =P)، محل تحصیل (32/0 =P) و سال تحصیلی (92/0 =P) آنان ارتباط آماری معنیداری یافت نشد.
این نتایج نشان داد که اگرچه حدود نصف دانشجویان مورد بررسی در مرحلهی قابل قبول تکامل اخلاقی یعنی سطح پس عرفی قرار داشتند ولی هنوز درصد قابل توجهی در سطوح پایینتر تکامل اخلاقی قرار داشتند. این امر نشاندهندهی لزوم توجه بیشتر مسؤولین پرستاری به امر تربیت اخلاقی دانشجویان پرستاری میباشد
محمد زیرک، هادی حسنخانی، ناصر پریزاد،
دوره 7، شماره 6 - ( اسفند ماه 1393 )
چکیده
حرفهی پرستاری درصدد ارائهی مراقبتهای مبتنی بر شواهد و شایسته و بهویژه بر اساس اصول انسانی و اخلاقی است. ارائهی مراقبت اخلاقی نیازمند برخورداری از سطح مناسبی از استدلال اخلاقی است. استدلال اخلاقی در سه سطح پیشعرفی، عرفی و پسعرفی دستهبندی میشود. در سطح پیشعرفی افراد بیشتر خودمحور بوده و اطاعت محض را برای جلوگیری از سرزنش ترجیح میدهند. در سطح عرفی افراد بیشتر از قوانین و اصول حاکم اجتماعی در تصمیمگیریهای خود استفاده میکنند و در سطح پسعرفی افراد سعی دارند با توجه به اصول اخلاقی، اعمال و رفتار خود را هدایت کرده و برطبق این اصول تصمیمی انسانی و اخلاقی اتخاذ کنند. هدف این مطالعهی مروری ارائهی تحلیلی کلی دربارهی متون مرتبط با استدلال اخلاقی به منظور بررسی سطح استدلال اخلاقی پرستاران و دانشجویان پرستاری است. جستوجوی گستردهای در پایگاههای اطلاعاتی معتبر بینالمللی شامل ,Scopus Google scholar Science Direct, Pubmed, Proqust, Elsevier, برای مقالههایی که بعد از سال 1980 تا انتهای 2014 میلادی منتشر شدهاند و پایگاههای اطلاعاتی فارسی Sid, Magiran, Iran medex برای مقالههایی که بعد از سال 1365 تا پاییز 1393 منتشر شدهاند انجام گرفت. از کلیدواژههای متنوعی همچون «رشد اخلاقی، تکامل اخلاقی، استدلال اخلاقی، پرستار و دانشجوی پرستاری» برای جستوجوی منابع مرتبط استفاده شد. در مجموع، 35 مطالعه مورد بررسی قرار گرفتند.نتایج نشان داد که در اکثر مطالعات بررسی شده، دانشجویان پرستاری و پرستاران در سطح عرفی و پسعرفی استدلال میکنند و دانشجویان پرستاری از نظر اخلاقی در مقایسه با پرستاران در سطح بالاتری از پرستاران استدلال میکنند. مشخص شد که آموزش مفاهیم اخلاقی منجر به رشد استدلال اخلاقی میشود و بین تجارب بالینی و توانایی استدلال اخلاقی رابطهی معکوسی وجود دارد.اگر چه در اکثر مطالعات، دانشجویان پرستاری و پرستاران در سطح عرفی و پس عرفی استدلال میکنند، هنوز برای مراقبت مطلوب و حرفهای کافی نیست. بنابراین، ضروری است که اقدامات لازم مانند بهسازی محیطهای بالینی و آموزش مسائل اخلاقی برای ارتقا بیشتر توانایی استدلال اخلاقی پرستاران و دانشجویان پرستاری بهکار بسته شود تا تصمیمات خود را بر اساس اصول اخلاقی و در سطح پسعرفی اتخاذ کنند.
