ابراهیم فلاحتی، موسی علوی، محسن شهریاری،
دوره 17، شماره 0 - ( ویژه نامه یازدهمین کنگره سالیانه اخلاق پزشکی 1403 )
چکیده
اگرچه تعارض اخلاقی، مسألهای درونی و فردی است، بهشدت از عوامل و متغیرهای محیطی اثر میپذیرد. این مفهوم موقعیتی را توصیف میکند که در آن، تفاوت و تناقض ارزشهای اخلاقی بین خود مراقبتکنندگان یا بین مراقبتکنندگان و بیماران به وجود میآید؛ تفاوت و تناقضهایی دربارهی اینکه چه اقدامی از نظر اخلاقی درست است یا بهعنوان موقعیتی با وظایف و تعهدات نامشخص، تعریف شده است؛ لذا، پژوهش حاضر با هدف تبیین عوامل مرتبط با تعارض اخلاقی در بستر پرستاری انجام شد. این مطالعهی کیفی با استفاده از روش تحلیل محتوای مرسوم انجام شد. بیستوهفت پرستار شاغل در بخشهای مختلف بالینی ازجمله اورژانس، مراقبتهای ویژه، داخلی و جراحی، شرکتکنندگانِ در این مرحله بودند. دادهها پس از اخذ رضایتنامهی آگاهانهی کتبی، از طریق مصاحبههای فردی نیمهساختاریافتهی عمیق به دست آمد. تحلیل دادهها با استفاده از نرمافزار MAXQDA نسخهی ۲۰ بر اساس رویکرد گرانهایم و لوندمن انجام شد. بهمنظور افزایش صحت و استحکام دادهها، از چهار معیار اعتبارپذیری، تأییدپذیری، اعتمادپذیری و انتقالپذیری پیشنهادشدهی لینکلن و گوبا استفاده شد. اختلال تصمیمگیری در بستر مراقبت، یکی از سه طبقهی پدیدارشده در این مطالعه بود. در این باره، عوامل مرتبط با تعارض اخلاقی در بستر مراقبت پرستاری، شامل ارتباط مختلشده، بیعدالتی درکشده، سیستم مدیریتی ناکارآمد، پزشکسالاری، تضاد منافع، نابسامانی قانونی، جو اخلاقی منفی و منابع ناکافی شناسایی شدند. پرستاران بهعنوان مدافعان اصلی بیماران، همواره در این مسیر در معرض انواع تعارضات اخلاقی قرار دارند. نتایج این مطالعه میتواند اختلالات تصمیمگیری در بستر مراقبت را، بهعنوان مسأله و مشکلی حائز اهمیت برای سیاستگذاران سیستم سلامت مطرح کند؛ کاهش این تعارضها میتواند باعث ارتقاء کیفیت مراقبتهای پرستاری شود.
ماهرخ کشوری، نگار فرج زاده، محسن شهریاری، محمد آزادمنش، علی اصغر جمالی نسب،
دوره 17، شماره 0 - ( ویژه نامه یازدهمین کنگره سالیانه اخلاق پزشکی 1403 )
چکیده
از جمله نقشهای استادان و مربیان پرستاری، انتقال هنجارهای جامعه، فراهمکردن تجربههای فرهنگی، شکلدادن به رفتار و عقاید و نگرشهای دانشجویان و پرورش فضایل اخلاقی در آنان است. استادان، یکی از عوامل مهم و اثرگذار بر شخصیت اخلاقی دانشجویان هستند؛ لذا، ضروری است به این موضوع توجهی ویژه شود. هدف از این مطالعه، تبیین چالشهای اخلاقی در دانشکدهی پرستاری و مامایی از دیدگاه استادان است. در این بررسی که از نوع کیفی است و به شیوهی تحلیل محتوا انجام شده، ۲۳ استاد در مدت هشت ماه، به روش نمونهگیری مبتنی بر هدف در دانشکدهی پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان انتخاب و بررسی شدند. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته جمعآوری و همزمان با استفاده از آنالیز محتوای کیفی قراردادی تجزیه و تحلیل گردیدند. تجزیهی مستمر و مقایسهای دادهها نشان داد، ادراک استادان از چالشهای اخلاقی، در سه طبقهی اصلی وجود تبعیض و بیعدالتی، تعهد حرفهای پایین و رفتار غیرحرفهای قرار گرفته است. تبعیض و بیعدالتی، شامل سه زیرطبقهی وجود تفاوت در اجرای قوانین بین دانشکدهها و گروهها، پرداختهای ناعادلانهی مالی و توزیع ناعادلانهی واحدها و امتیازات بود؛ اما طبقهی تعهد حرفهای، پایینتر از دو زیرطبقهی کمفروشی آموزشی و رعایتنکردن قوانین از سوی استادان تشکیل شده بود. رفتار غیرحرفهای نیز، شامل دو زیرطبقهی رقابت ناسالم بین استادان و ارزشیابی نامناسب دانشجویان بود. تجارب استادان در این مطالعه نشان داد، آنان با چالشهایی گسترده مواجه هستند که چالشهای اخلاقی یکی از موضوعاتی است که بر عملکرد و انگیزهی آنان اثر میگذارد. با توجه به نقش مهم استادان در آموزش مسائل اخلاقی یا مشارکت فعال در حل چالشهای اخلاقی، مدیران و مسئولان باید به این عوامل چالشبرانگیز توجه کرده و با تعدیل آنها به بهبود وضعیت کمک کنند.
