غلامحسین فلاحی نیا، مهناز یاونگی، امیرفرهنگ میراسماعیلی، مرتضی مطهری پور،
دوره 5، شماره 9 - ( (اسفند ماه ویژه نامه اخلاق در آموزش) 1391 )
چکیده
اساتید و دانشجویان سرمایههای علم و اخلاق در جامعهاند لازم است تا ساحت قانون و اخلاق را از هم جدا کنیم و مسؤولیتهای قانونی و اخلاقی اساتید، دانشجویان و سیستم آموزشی دانشگاهها را بر مبنای حقوق متقابل آنان تدوین کنیم. موضوع اخلاق حرفهای مدتهاست که در دانشگاههای ایران و جهان مورد توجه قرار گرفته و در گروههای شغلی برای آن تعاریف و مستنداتی ارائه شده است. یکی از شاخههای اخلاق حرفهای اخلاق معلمی است.
دردانشگاه علوم پزشکی همدان با هدف ارتقای سطح اخلاق در جامعهی دانشگاهی و در جهت نیل به اهداف والای نظام مقدس جمهوری اسلامی و اینکه اساتید و دانشجویان بهعنوان قشری فرهیخته باید مزین به اخلاق و آداب معلمی بر اساس آموزههای دینی باشند، در خرداد ماه سال 1387، با ابلاغ ریاست محترم وقت دانشگاه کمیتههایی با عنوان اخلاق در آموزش تشکیل شد.کمیتهی مذکور با بهرهگیری از نظرات صاحبهنظران و اساتید رشتههای مختلف علوم پزشکی اقدام به فعالیتهای مختلفی کرده که یکی از آنها برگزاری کارگاههای آموزشی برای اعضای هیأت علمی بوده است. در طی چند سال اخیر 6 کارگاه آموزشی با هدف افزایش سطح دانش و معرفت اعضای محترم هیأت علمی در حوزهی اخلاق معلمی و اخلاق در محیطهای دانشگاهی برگزار شده که شیوهی اجرای برنامهی آموزشی ابتدا بهصورت نشستهای علمی بود اما بر اساس نظرسنجی از فراگیران و بررسی متون شیوه تغییرکرد و چهار کارگاه بعدی به شکل کارگروهی مبتنی بر ارائهی موردهای اخلاقی در موضوعات مختلف آموزشی برگزار شد. موضوع اخلاقی مورد نظر از جهات آداب و وظایف اساتید در آموزههای دینی،آداب و وظایف معلم نسبت به خود، آداب و وظایف معلم در اشتغالات علمی، آداب و وظایف معلم با دانشجو، آداب و وظایف معلم در امر تدریس و جلسهی درس، آداب و وظایف معلم نسبت به جامعه مورد بررسی قرار میگرفت و سپس در پایان بحث، کدهای اخلاقی در خصوص موضوع تدوین میشد. میانگین رضابت شرکتکنندگان از78 به 92 درصد و نظر آنها در خصوص ضرورت شرکت در کارگاه از 80 درصد به89 افزایش داشت.
سید محمد مهدی هزاوه ای، رستم گلمحمدی، مرتضی مطهری پور، امیرفرهنگ میراسماعیلی،
دوره 5، شماره 9 - ( (اسفند ماه ویژه نامه اخلاق در آموزش) 1391 )
چکیده
دانشگاهها در تربیت نیروی انسانی متخصص، کارآمد و متعهد نقش اساسی دارند. گرچه دیگر سازمانها در انجام این مسؤولیت مشارکت دارند، اما دانشگاهها در طی دورههای آموزشی دانشجویان در مقاطع مختلف مسؤولیت ویژهای دارند. این مسؤولیت شامل فراهم کردن محیطی مناسب برای پویایی و شکوفایی استعدادهای دانشجویان به تخصص و مهارتهای حرفهای لازم و آمیخته به اخلاق دینی، انسانی، اجتماعی و وظیفهمداری حرفهای است. مقررات آموزشی بهعنوان مقررات سازمانی محیط آموزشی میتواند تضمینکنندهی برقراری نظم و انظباط باشد. عدم رعایت قوانین یا قانونگریزی در جهت منافع شخصی نشاندهندهی عدم تعهد به محیط آموزشی و عدم رعایت اصول اخلاق سازمانی است. از مقررات مشهود و لازم در ایفای نقش حرفهای اساتید میتوان مطالعهی قبل از ورود به کلاس، بهروز بودن، داشتن طرح درس قابل اجرا، رعایت زمان در ارائهی مطالب، برقراری ارتباط تعاملی با فراگیران، بهکارگیری روشهای تدریس مؤثر، ارزشیایی اولیه- تکوینی- پایانی، و بهعبارت دیگر، آمادگی و داشتن قابلیت در انجام هفت مسؤولیت تعیین شده است. در افزایش مهارتهای اساتید و آشنایی آنها به این وظایف و مسؤولیت کارگاههای متعددی از جمله کارگاهای دانشافزایی توسط مراکز مطالعات آموزش پزشکی دانشگاهها تدوین و ارائه میشود که در ارتقاء نیز دارای امتیاز است. آنچه مهم است، تعهد به همهی این مسؤولیتهاست که در قالب رفتار از ما اساتید به نمایش در میآید. این رفتارها که بدون فشارهای مخدوشکننده بهطور عام از ما سر میزند اخلاق واقعی ما را تشکیل میدهد. در بروز این خصوصیات اخلاقی علاوه بر تعهد فردی، اجتماعی، دینی، تقویتکنندهها و کنترلکنندههای محیطی تأثیرگذار است. ضمن اینکه مقررات و ضوابط در جهتدهی آنها نیز لازم و ضرروری است. یکی از اثرگذارترین اقدامات در رعایت مقررات آموزشی، درک دلایل در کیفیت آموزشی برای رسیدن به حد لازم و کافی حرفهای شدن است.
